Blokkade van de ingang van de bank.

Occupy is in Nederland vooral bekend van de diverse tentenkampen. In Amsterdam is er op dit moment nog steeds elke zondag een bijeenkomst op het Beursplein. De bankenactie vond plaats in en voor het ING-filiaal op het Rokin. Het ging de activisten niet speciaal om de ING, maar om “het huidige economische systeem als geheel en met name de rol die banken hierbinnen vervullen”.

“De burger wordt bestraft voor het asociale gedrag van banken met bezuinigingen op sociale zekerheid in tijden dat de werkgelegenheid en welvaart teruglopen. Dit terwijl banken die in de problemen raken wel kunnen rekenen op steunpakketten”, zo motiveerden de bezetters hun actie. “Banken hebben niks geleerd sinds hun financiële crisis. Ondanks het miljardeninfuus gaan ze door met hun ongezonde graaicultuur. Hun winsten stijgen de pan weer uit, de bonussen voor de top zijn terug van nooit weggeweest. En waarvoor worden ze beloond? Op het moment dat mensen krediet zoeken, houden ze het vast. Op het moment dat leningen gezocht worden, chanteren ze met de eis om democratie en sociale verworvenheden terug te draaien.”

“Het is hoogste tijd om de rollen om te draaien. Voer de druk op de financiële sector op. Te beginnen bij de banken die ons het meest kosten. De actievorm die wij hebben gekozen is de geweldloze bezetting van een bank. Door middel van burgerlijke ongehoorzaamheid laten we zien dat de banken van ons allemaal zijn en daarom ook onze belangen moeten dienen”, aldus de activisten.

Door twintig van de demonstranten te arresteren probeerde de politie de actie te beëindigen. Maar na dat ingrijpen trok een grote stoet demonstranten naar de Dam en hielden daar een spontane actie bij de ABN-AMRO en de Rabobank. Urenlang bleef het nog rommelen in de stad. De bezetters hadden in hun persbericht al opgeroepen voor verdere actie: “Iedereen kan een bank bezetten en daarom moedigen we jou aan om ook in actie te komen. Organiseer jezelf met vrienden en gelijkgestemden en bezet de lokale bank bij jou om de hoek.”

Mariët van Bommel

Plaatsen waar de occupy-beweging actief is.

In het kader van de serie Occupy-colleges spreekt Doorbraak-activist en FNV-organizer Bob Wester vanavond over de “Top 3 vragen over organiseren”.

Occupy-college over organizing
Donderdag 10 november 2011
Vanaf 20:30 uur
Grote witte tent
Beursplein, Amsterdam

De Occupy-beweging is nog steeds springlevend, ook in Amsterdam. Op 22 oktober werd daar nog een redelijk grote demonstratie georganiseerd richting De Nederlandsche Bank, waaraan ook een aantal Doorbraak-activisten deelnam. De sfeer was heel goed, en de deelnemers hadden heel uiteenlopende achtergronden. Iedereen was het er bij de demonstratie over eens dat het anders moet. En dat geeft een heel bevrijdend gevoel: hier beginnen we met de verandering. Het blijft alleen nog vaag waar die veranderingen heen moeten en hoe dat moet gebeuren. De toespraak van Ronald Jan Heijn was wat dat betreft een dieptepunt. Die new ager begon over “de nieuwe tijd” en “de spirituele veranderingen” die we allemaal zouden moeten doormaken. Sommigen denken dat als we allemaal maar lief doen, het wel goed komt. De dagelijkse colleges kunnen er voor zorgen dat de sfeer concreter en politieker wordt.

Doorbraak is overigens niet op dagelijkse basis in het Amsterdamse Occupy-kamp actief. De directe betrokkenheid van Doorbraak-activisten bij de nieuwe beweging verschilt per regio. In Deventer maken Doorbraak-activisten wel deel uit van de kern van organisatoren. In Utrecht hebben we een bezoekje gebracht aan Occupy, en in Nijmegen wordt samen met Occupy-activisten gekeken of onze Hierzithet-campagne zou kunnen bijdragen aan de beweging.

Het is allemaal nog een beetje onoverzichtelijk hoeveel Occupy-kernen er nu precies zijn in Nederland en wat ze allemaal doen. Misschien dat het nieuwe landelijke Occupy-forum daar een beetje verandering in kan gaan brengen.

Eric Krebbers

Weldoener Peter Bakker bracht zijn postbodes aan de bedelstaf.

Afgelopen maandag hebben TNT-postbodes actie gevoerd bij het hoofdkantoor van hun bazen in Den Haag, uit protest tegen de absurd riante vertrekbonus van 2,6 miljoen euro die de voormalige topman Peter Bakker in ontvangst mocht nemen. Terwijl deze TNT-bestuurder zijn eigen zakken vult, heeft hij het personeel aan de onderkant van zijn bedrijf afgeknepen en er duizenden de laan uitgestuurd. Bij bazen als Bakker zit het geld, en daar moet het dan ook worden gehaald.

“Met 2,6 miljoen kan ik ook liefdadig doen!” Onder dat motto sloegen de postbodes, verenigd in het actiecomité “Red de postbode”, bij het TNT-kantoor een actiekamp op. Ze zijn woedend over de zelfverrijking van de bazen. Bakker stopte in juni uit vrije wil bij TNT en heeft daarom volgens de regels geen recht op een vergoeding, en zeker niet op een dubbele. Dat is echter wel wat hij meekrijgt: twee jaarsalarissen en ook nog eens 800 duizend euro extra omdat zijn contract zogenaamd zou moeten worden afgekocht. Tijdens de actie boden de postbodes de Raad van Commissarissen van TNT een brief aan met het dringende verzoek om duidelijk te maken welke argumenten ze hebben voor het in de watten leggen van Bakker, die een van de trekkers is geweest van de grootschalige reorganisatieplannen binnen het bedrijf. Die plannen hebben geleid tot massale ontslagen, verlaagde lonen en verhoogde werkdruk. Daartegen heeft het TNT-personeel eerder al geprotesteerd. Ook het bij de actie aanwezige SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen sprak schande van de vertrekregeling voor Bakker: “Hoe halen ze dit in hun hoofd? Het bedrijf ontslaat op zogenaamd bedrijfseconomische gronden duizenden werknemers, maar dit geld is er wel.”

Bakker roept al maanden trots in de media dat hij de komende tijd vrijwilligerswerk voor de Verenigde Naties gaat doen. Hij is ambassadeur geworden van het VN-Wereldvoedselprogramma, een nogal merkwaardige functie voor een rijke stinkerd die de TNT-postbodes tot een droge boterham heeft veroordeeld. “Met 2,6 miljoen op de bank is het wel heel gemakkelijk om liefdadigheidswerk te gaan doen”, stellen de postbodes. Daar komt bij dat het goede doel van Bakker vooral in het belang is van grote internationale bedrijven. Hij is namelijk onlangs benoemd tot voorzitter van de lobbyclub World Business Council for Sustainable Development (WBCSD), een wereldwijde coalitie van bedrijven als TNT, Shell, Philips en Akzo Nobel, die naar eigen zeggen duurzaam ondernemen willen promoten, maar volgens vele anderen miljoenen arbeiders en het milieu de vernieling in helpen. Volgens WBCSD brengt Bakker “een unieke verzameling competenties” mee. “Hij verenigt scherpzinnigheid op het vlak van ondernemen met een diep begrip voor, en toewijding tot, duurzaam ondernemen”, aldus WBCSD-bestuurder Jorma Ollila. Daar kunnen de postbodes over meepraten: Bakker heeft zoveel “toewijding tot duurzaam ondernemen” dat hij hen tot op het bot heeft uitgebuit.

Harry Westerink

Logo van de klasse!-krant.

Aanstaande woensdag gaan activisten van Doorbraak en de Anarchistische Groep Nijmegen (AGN) in de spits flyers en kranten uitdelen tegen de bezuinigingen. Kom ook meedoen!

Flyeractie
Nijmegen Centraal Station
Woensdag 21 september
Van 7:00 tot 9:00 uur ‘s ochtends

Het gaat om de gezamenlijke krant van Klasse! en de Vrije Bond en een Doorbraak-flyer met deze tekst:

“Je zal misschien wel tot ver na je 65e moeten werken. Je kinderen moeten geld lenen om nog te kunnen studeren. De zorg voor je ouders wordt langzaamaan onbetaalbaar, voor zover we het nog over ‘zorg’ kunnen hebben. En als je de komende jaren je baan kwijtraakt of arbeidsongeschikt wordt, reken dan maar niet op ondersteuning.

Veel van onze sociale voorzieningen, het onderwijs en de zorg zijn de afgelopen jaren door verschillende rechtse regeringen te grabbel gegooid. Ook gisteren, op Prinsjesdag, heeft het kabinet Bruin I weer de nodige bezuinigingsplannen gepresenteerd. “Het zijn zware tijden,” zeggen ze, “dus zullen we allemaal de broekriem moeten aanhalen”. Maar is dat wel zo?

Nederland staat bekend als een belastingparadijs voor multinationale miljardenbedrijven. Miljoenen verdwijnen in de zakken van grijpgrage topbestuurders en falende bankiers. Ons gemeenschapsgeld wordt gekwanseld aan villasubsidies, snelwegen en illegale oorlogen. Door het beleid van Rutte en Wilders zal de rijkste 25 procent van de Nederlandse bevolking de komende jaren alleen maar nóg rijker worden.

Geld en welvaart is er genoeg! Zodra je goed gaat kijken waar het geld wél zit, naar wie wél iets kan missen, dan valt het op dat er iets goed mis is met deze samenleving. Kijk maar om je heen – op straat, op je werk of school. Er is genoeg voor iedereen, het is alleen niet eerlijk verdeeld!

Dit is wat wij willen laten zien: waar het geld wél zit. Waar zit het geld volgens jou? Wie mag van jou de ‘crisis’ betalen? Doe met ons mee, reageer op onze website waarzithet.nl, en kom in actie!”

Doorbraak

De logo's van de campagne.

Het zal weinig mensen in Nijmegen ontgaan zijn: overal in het centrum van de stad zie je stickers met de vraag: “Waar zit het?” Want dat is de vraag: waar is het geld gebleven? Volgens de overheid moet er enorm bezuinigd worden, maar er is natuurlijk geld zat! Het is alleen in de verkeerde handen. Een aantal van de stickers zit op plekken waar veel geld aanwezig is. Hier een aantal typerende voorbeelden.

Hier zit het geld: BAM

Sticker bij BAM.

Ruttes rijkeluiskabinet houdt ons dag in dag uit voor dat er geen geld meer zou zijn om onze sociale en culturele voorzieningen te handhaven. Het geld is nu eenmaal op, en er moet bezuinigd worden, zo luidt de leugenachtige boodschap. Echter, waar geen geld meer zou zijn voor zorg en ondersteuning, voor sociale zekerheid, onderwijs en cultuur, daar verspilt de overheid zonder blikken of blozen bakken geld aan haar eigen rechtse hobby: het zonder proces gevangen houden van onschuldige mensen, die naar Nederland gemigreerd zijn in de hoop een menswaardig bestaan op te kunnen bouwen. Duizenden geïllegaliseerde migranten worden in Nederland stelselmatig vervolgd, uitgebuit, geïndoctrineerd, en zelfs gevangen gehouden en gedeporteerd. De uitvoering van dergelijk mensonterend beleid is grotendeels in handen van private bedrijven, die – blijkbaar ongehinderd door enig gewetensbezwaar – rijk proberen te worden over de rug van diegenen die het minste hebben.

Één daarvan is het bouwbedrijf BAM. Die naam kennen we allemaal wel: op ontelbare plaatsen door het hele land, waar de overheid of het bedrijfsleven het zoveelste geldverkwistende megalomane project uit de grond stampt, is BAM er als de kippen bij om de eigen zakken te vullen. Zo ook in Nijmegen, waar BAM meewerkt aan de aanleg van een onnodige parkeergarage aan de Van Schaeck Mathonsingel, voor een bedrag dat het stadsbestuur overigens angstvallig geheim probeert te houden. Samen met diverse andere aannemers, architectenbureaus, advocatenkantoren, beveiligings-, caterings- en schoonmaakbedrijven maakt BAM deel uit van het consortium “Poort van Schiphol”, een bedrijvencluster die gezamenlijk zorg draagt voor de ontwikkeling, de planning, de bouw, het beheer en de exploitatie van een nieuw cellencomplex vlakbij Schiphol, waar vanaf de beoogde oplevering in 2012 honderden geïllegaliseerden gevangen zullen worden gezet, in afwachting van hun deportatie. Kosten: maar liefst 400 miljoen euro!

Dit jaar verwacht BAM maar liefst 120 miljoen euro winst te gaan maken: allesbehalve een noodlijdend bedrijfje, dus. In ieder geval een bedrijf dat het zich vorig jaar blijkbaar kon veroorloven om haar bestuursvoorzitter een slordige 554 duizend euro aan salaris te betalen, met daar bovenop nog eens een bonus van 89 duizend euro. Zoveel geld verdient men nu eenmaal niet door schone handen te houden. BAM ziet er dan ook geen bezwaar in om de 400 miljoen bloedgeld uit de staatskas, die zoveel beter aan zorg of onderwijs besteed had kunnen worden, te verkwisten aan het racistische beleid van Wilders’ marionettenkabinet.

BAM is natuurlijk maar een van de vele bedrijven die zich zoveel mogelijk probeert te verrijken ten koste van de samenleving in het algemeen, en onderdrukte bevolkingsgroepen in het bijzonder. Deze bedrijven spinnen garen bij het asociale beleid van Wilders en Rutte, en zijn erbij gebaat dat het regeringsbeleid onverminderd rechts blijft. Willen we het geldverkwistende en mensonterende beleid van kabinet Bruin I tot een einde brengen, dan zullen we dus niet alleen de macht van de overheid, maar met name ook die van het bedrijfsleven moeten doorbreken.

En hier zit het ook: Randstad uitzendbureau

Sticker bij Randstad.

Als er één branche is die slapend rijk wordt, dan is het de uitzendbranche wel. Uitzendbureaus maken winst op mensen die ze werven voor veelal laagbetaalde arbeid. Veel bureaus berekenen een marge van 25-35 procent boven het bedrijfstarief (dat is het bruto loon plus diverse kosten en reserveringen). Door de almaar toenemende mondiale concurrentie en door de financiële crisis hebben veel bedrijven hun vaste medewerkers de deur gewezen en vervangen door flexwerkers. Vaak worden die ingehuurd via uitzendbureaus, die hun winsten dan ook zien floreren. De uitzendbranche is de eerste die verdient aan een aantrekkende economie na een crisis. Randstad is na Adecco het tweede uitzendconcern ter wereld. De omzet van uitzender Randstad is in 2010 met 12 procent gestegen naar 14,2 miljard euro. Vooral in het laatste kwartaal was die toename sterk: maar liefst 22 procent. De jaarwinst verdrievoudigdetot 288,5 miljoen euro.

Geldlust verziekt wereldwijd de mogelijkheid van een meer sociale, vrije en gelijkwaardige samenleving. Ook voor uitzendbureaus als Randstad wegen economische argumenten zwaarder dan de menselijke. In plaats van een langdurig of vast contract met goede arbeidsvoorwaarden zitten veel mensen nu opgescheept met een tijdelijk contract met weinig rechten, en met bovendien de kans om snel weer ontslagen te worden.

Daarnaast doet Randstad niet moeilijk over verdienen aan mensenrechtenschendingen. Het bureau werft ook personeel in opdracht van het beveiligingsbedrijf Group 4 Securior (G4S), dat de private bewaking levert voor alle Nederlandse vluchtelingengevangenissen. Er wordt winst gemaakt over de rug van mensen die op zoek zijn naar een betere toekomst, die onder schandalige omstandigheden opgesloten zitten om vervolgens uitgezet te worden naar de landen die ze ontvlucht zijn. De afgelopen jaren zijn er daarom in diverse steden picketlines gehouden bij de uitzendbureaus Randstad, Tempo Team en Adecco. Waarschijnlijk mede door deze acties zijn eerst Tempo Team en later ook Adecco gestopt met het adverteren voor de werving van detentietoezichthouders. Geen enkel bedrijf zou mee moeten werken aan de uitvoering van het opsluitings- en deportatiebeleid.

En hier al helemaal: de bankensector

Sticker bij de Rabobank.

Terwijl de regering druk bezig is met het doorvoeren van forse bezuinigingen op onder meer kunst en cultuur, onderwijs, openbaar vervoer en sociale werkplaatsen, maakten het afgelopen jaar de Nederlandse bedrijven die aan de AEX genoteerd staan maar liefst 39 miljard euro netto winst. De rijkste 10 procent van de Nederlandse bevolking bezit bijna de helft van het particulier vermogen. Dat er genoeg geld is en een flink deel daarvan geparkeerd staat bij de Nederlandse banken, zien we terug in de winst die die banken vorig jaar hebben gemaakt. ING haalde een netto winst van 3 miljard euro. En die winst is in het eerste kwartaal van dit jaar alweer met ruim 12 procent gestegen tot 1,4 miljard euro. Bestuursvoorzitter Jan Hommen kreeg voor de geleverde prestatie een bonusje van 1,25 miljoen euro bovenop zijn jaarsalaris van 1,35 miljoen euro. Dat zou, volgens de minister van Financiën, niet in strijd zijn met eerder gemaakte afspraken over de bonussen. Want zonder die afspraken zou Hommens bonus 6 miljoen euro geweest zijn, aldus de minister.

Een andere Nederlandse bank, de ABN-AMRO, sinds 2008 in handen van de Nederlandse staat, heeft een totale waarde van 56 miljard euro. Ook bij ABN-AMRO worden de prestaties van topmannen rijkelijk beloond. De vorige topman kreeg 8 miljoen euro toegestopt bij zijn vertrek, en negen wat minder hoge bonzen kregen samen ook nog eens een slordige 12 miljoen euro. De vice-voorzitter van de raad van bestuur, Gerrit Zalm, sleept jaarlijks 750 duizend euro binnen. En dat is nog maar een kleine greep uit de reeks topsalarissen en bonussen.

Dat de regering doet alsof we met z’n allen in hetzelfde schuitje zitten, klopt dus van geen kant. Bedrijven en vermogende Nederlanders hebben geld zat. Ze profiteren volop van de crisis, terwijl de rest onder het mom van solidariteit moet inleveren.

En tot slot hier ook: de TNT

Sticker op een TNT-brievenbus.

Het zal weinig mensen zijn ontgaan dat er massaontslagen vallen bij de TNT. Werknemers die al jarenlang bij het geprivatiseerde bedrijf werken vliegen de deur uit. Maar na het zes uur-journaal, waarin werd vermeld dat er minstens 4.500 TNT-werknemers hun baan zouden gaan verliezen, volgde er in het reclameblok doodleuk een spot waarin nieuwe mensen voor precies hetzelfde bedrijf werden geronseld. Dat heet besparen. Want TNT geeft de nieuw aan te trekken werknemers namelijk geen vast contract meer, en betaalt hen minder loon. Zo omzeilt TNT de rechten van werknemers, en kan men ze voortaan naar believen de laan uit sturen. Het excuus dat TNT steeds gebruikt, namelijk dat er minder postbodes nodig zijn vanwege onder andere email, blijft niet geloofwaardig wanneer er volop nieuwe werknemers gezocht worden om de banen van de ontslagen mensen over te nemen.

En alsof dat nog niet pijnlijk genoeg was, haalde de FNV dit jaar nog wat cijfers naar boven over TNT. Die lieten goed het verschil zien tussen de laagste en de hoogst betaalde mensen binnen hetzelfde bedrijf. Het bleek dat de voorzitter van Raad van Bestuur maar liefst 25 keer meer verdiende dan de laagst betaalde werknemer in zijn bedrijf. Bijna twee miljoen euro per jaar … auw … Zou hij met kerst nog wel een brood kunnen sturen naar zijn werkloze ex-werknemers?

Leugens over de redenen van het bestuursbeleid, de uitbuiting van de eigen werknemers, het negeren van afspraken rondom liberalisering en zelfverrijking aan de top van de TNT: het gebeurt momenteel overal in het land, bij meerdere bedrijven. Ook de regering hakt er stevig op los. Het past allemaal precies in het plaatje van de huidige crisis en het huidige beleid dat daar omtrent gevoerd wordt. Het gaat om een beleid en een samenleving waar gewone mensen telkens weer de dupe worden van de spelletjes van de topzakenlieden en neo-liberale politici. Wanneer we de feiten op een rijtje zetten, dan vallen ze echter door de mand. Dan zien we wie er steeds maar blijven profiteren en wie er als vuil wordt weggezet. Het geld voor de werknemers is er wel – naast alle ontslagen zijn de postzegels nota bene duurder geworden -, het gaat alleen naar de zakken van de mensen die toch al veel te veel betaald krijgen voor het werk dat ze doen. En doen ze hun werk überhaupt goed? Nou dat niet, want de postindustrie wordt in rap tempo verder verziekt. Dus waarom zouden de postbodes krom moet liggen of thuis gaan zitten als het geld bij hun bazen volop aanwezig is? Dáár zit het geld! Stoppen dus die liberalisering en de post zo snel mogelijk onder het collectieve toezicht plaatsen van werknemers en postgebruikers!

Meer over deze Doorbraak-campagne lees je in het artikel “Waar zit het geld”. Er is ook een speciale filmpje. En in juni organiseerde Doorbraak in Leiden een wandeltocht langs allerlei plaatsen in de stad waar het geld eveneens rijkelijk aanwezig is.

Doorbraak

Sticker bij de Keizer Karel parkeergarage, een BAM-project.

De logo's van de wandeltocht.

1. Het cruiseschip en het reddingsbootje
(Voorkant station Leiden Centraal)

Intropraatje op het Stationsplein.

Nou zou je natuurlijk kunnen zeggen: Rutte, ga die 18 miljard maar bij die rijken halen! We gaan niet inleveren. We sturen de rekening retour. En dat zou ons goed recht zijn. Wij hebben de crisis immers niet veroorzaakt. Maar dat zeggen we niet. We hebben namelijk helemaal geen zin om met de staat mee te denken over het in orde brengen van haar huishoudboekje! We voelen ons helemaal niet verantwoordelijk voor de BV Nederland. Die BV is er niet voor ons, maar slechts voor de rijken, om hun bedrijven te pamperen.

Sowieso hebben die bezuinigingen niet veel met de crisis van doen. De plannen om rigoureus te snoeien in onze voorzieningen lagen al klaar, lang voor de financiële crisis. Die crisis wordt simpelweg gebruikt als smoes. Voor weer een gigantisch project van geld overhevelen van de armen naar de rijken en hun bedrijven.

Waar het ons vandaag om gaat is het ontmaskeren van de ideologie van het bezuininigen. We willen de leugens en de asociale politieke keuzen van het meest rechtse kabinet ooit blootleggen. Want er is geld zat, maar de rijken willen het zich meer en meer toeëigenen.

Het kabinet voert een politiek van herverdelen en heersen, en een politiek van zondebokken maken. De regering is bezig met een verhevigde klassenstrijd van bovenaf, met een oorlog tegen de onderkant van de arbeidsmarkt en van de samenleving. En ook steeds meer middengroepen worden daarvan het slachtoffer. Rutte en zijn asociale vrienden willen 18 miljard afpakken van arbeiders, uitkeringsgerechtigden, studenten, inburgeringsplichtigen, zieken, gehandicapten, ouders met kinderen, kunstenaars, en anderen die in de hoek zitten waar de klappen vallen. Het kabinet wil korten op de uitkeringen, de huur- en zorgtoeslag, de kinderopvang, het persoonsgebonden budget, de studiefinanciering, de openbare bibliotheken, in de cultuursector, en ga maar door. VVD, CDA en PVV slaan er met hun botte bijl heftig op los en hakken zich met hun kapmes dwars door een heleboel basisvoorzieningen heen. Ze maaien weg wat voor veel mensen juist broodnodig is, wat het leven draaglijk maakt, wat het leven veraangenaamt. Het resultaat is dat de armen armer worden, en de rijken rijker. Dat is de werkelijkheid van dit kabinet.

Maar wat speldt het kabinet ons op de mouw? “We moeten allemaal inleveren”, durft men te beweren. “We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.” Dat is onzin, want het zijn de armsten en minder rijken die de broekriem stevig moeten aanhalen. En het zijn de rijksten aan de top die er juist op vooruit gaan, vergeleken met de maatschappelijke onderkant. En dat schuitje? Dat gaat om heel verschillende boten. De een ligt in een luxueus cruiseschip te baden in het zonnetje en wordt op zijn wenken bediend. De ander vecht in een reddingssloep om te overleven en moet roeien met de riemen die hij heeft. Het kabinet gedraagt zich als een omgekeerde Robin Hood: het geeft aan de rijksten wat het heeft gejat van de armeren. We gaan tijdens deze stadswandeling kijken waar ons geld gebleven is.

2. Big Brother-camera’s
(In de hal van Leiden Centraal)

Een station met tientallen camera's.

De camera’s zijn ook opgehangen in de stations van Utrecht, Amsterdam en Schiphol. De plaatsing van de camera’s in Leiden kostte maar liefst 3,2 miljoen euro. Vanaf 2011 moet de gemeente Leiden elk jaar nog eens 80 duizend euro toeleggen voor het onderhoud ervan. De videobeelden worden door de Leidse politie niet permanent bekeken, maar alleen als er ter plekke staatsgevaarlijke en terroristische handelingen plaatsgevonden hebben. Daarbij moet je denken aan de diefstal van een oma-fiets of een vechtpartij tussen dronken en ballorige studenten. Ook kunnen de beelden actief bekeken worden als de AIVD een aanslag op het station verwacht, maar die kans is te verwaarlozen. De beelden worden vier weken bewaard, en langer als daar aanleiding toe is. Ook de AIVD mag de beelden opvragen. Binnenkort zullen de camera’s uitgerust worden met microfoons, zodat ze “geluiden van dreiging” kunnen oppikken.

De camera’s kwamen er niet zonder slag of stoot. GroenLinks, D66, de SP en een deel van de PvdA stemden tegen. En GroenLinks voerde er zelfs ludiek actie tegen door mensen ter plekke zogenaamd te filmen en te achtervolgen. Maar rechtse partijen als de VVD, het CDA en onze PvdA-burgervader Lenferink waren in extase over deze Big Brother-camera’s en stemden voor.

De inzet van dit soort camera’s staat niet op zichzelf, maar is deel van een steeds uitdijend pakket aan kostbare maatregelen om de samenleving onder een permanente controle te houden. In Nederland worden dagelijks meer dan tweeduizend telefoonnummers getapt, wordt al het internet- en mailverkeer opgeslagen en gemonitord, wordt op grote schaal dna en digitale vingerafdrukken afgenomen, en heeft de staat zelfs inzicht in het leengedrag bij bibliotheken. De voormalige Oost-Duitse Stasi zou er de vingers bij aflikken, en premier Rutte doet dat nog steeds.

Nederland is ook buiten de grenzen bezig met terrorisme. Zo zijn Nederlandse militairen verwikkeld in illegale oorlogen in Irak en Afghanistan. Deze missies, die terrorisme juist bevorderen, kosten honderden miljoenen euro’s. Daar zit ons geld dus!

3. Leiden, stad van reclameleuzen
(Zijkant van Visitors Centre Leiden, op het plein van Leiden CS)

Leiden, stad van... ja wat niet eigenlijk...?

Zo heeft de gemeente Leiden en haar zogeheten partners sinds 2007 een stevig intern en extern communicatieoffensief op gang gebracht. Nieuwe medewerkers van de gemeente krijgen een kennismakingsprogramma voorgeschoteld over de achterliggende gedachte van de stadsmarketing. En er is ook een jaarlijkse lunchlezing voor ambtenaren. Geld noch moeite wordt gespaard om het imago van de stad onder het eigen gemeentepersoneel op te krikken. Daar willen wij natuurlijk graag aan meebetalen, maar niet heus!

Om Leiden zo aantrekkelijk mogelijk te maken is de werkgroep Leiden Marketing opgericht, waartoe ook dit Visitors Centre Leiden behoort. Vroeger heette dat gewoon de VVV, maar dat klinkt nu niet duur genoeg meer. De gemeente werkt samen met een grote bureaucratische laag van zogenaamde stadspartners. Daar gaat elk jaar weer een grote pot geld heen, rond de 900 duizend euro. Meer dan de helft daarvan wordt besteed aan het reclamemerk “Leiden, stad van ontdekkingen”. Het Visitors Centre is vooral gericht op zakelijke bezoekers en studenten, via een echt expatdesk. Het gaat dus vooral om bezoekers met genoeg poen, die in de watten moeten worden gelegd.

In de jaren 90 trad Leiden naar voren als “Stad van vluchtelingen”. Ook heeft de gemeente campagne gevoerd onder de noemer “Niets lijkt op Leiden”. Leiden promoot zichzelf verder als “derde museumstad van Nederland”, “Leiden geuzenstad”, “Leiden leeft”, “Leiden Rembrandtstad”, “Leiden, daar gebeurt het”, “Lekker Leiden”, en niet te vergeten de gouwe ouwe “Leiden sleutelstad”. De stad is een merk en moet dus als een wasmiddel worden verkocht, aldus het stadsbestuur. Als de leuzen ooit opraken, dan kunnen we de stad altijd nog omdopen tot “Leiden leuzenstad”.

Flink bezuinigen op de sociale zekerheid en de armen en kwetsbaren afknijpen, maar het merk Leiden ondertussen wel overeind houden met flinke financiële injecties. Dat lijkt het motto te zijn. Een rotte binnenkant is namelijk best te verdoezelen met een mooie schil van billboards, hapjes en drankjes voor de happy few, kennisfestivals, debatten over bedrijvigheid, en hapklare cultuurbrokken. En sinds kort is er dan eindelijk een echt Leids biertje, dat natuurlijk ook in Leiden gebrouwen wordt. Met geld van de gemeente natuurlijk. Geld dat ook ten goede had kunnen komen aan onze sociale voorzieningen.

4. Tel uit je winst
(Kamer van Koophandel, op plein van Leiden CS)

Bij een machtige belangenbehartiger.

Als loopjongen van het kapitaal, houdt de overheid altijd veel rekening met de wensen van de bedrijven. Hun wil is wet, zo lijkt het. Zo hebben ze voor elkaar gekregen dat dit jaar de vennootschapsbelasting weer verder is verlaagd. Dat is de belasting die bedrijven betalen over de winst die ze hebben gemaakt. Ze hoeven voortaan nog maar 20 procent belasting te betalen over de eerste 200 duizend euro winst. Eerder was dat nog ruim 25 procent, en tot 2006 zelfs ruim 31 procent. Een lastenverlaging voor bedrijven van 11 procent in 5 jaar tijd: tel uit je winst. Dit nieuwste belastingvoordeel levert ondernemers op jaarbasis maar liefst 250 miljoen euro op. Via dit soort maatregelen bouwt Bruin I dus tekorten op, die men vervolgens gaat verhalen op onze sociale voorzieningen.

5. Gemeente maakt krottenkoning slapend rijk
(Bij de ingang van Multipleks)

Kraakflat en fietsenstalling.

De Leidse Poort en het fietsenstallingterrein waren lange tijd eigendom van de beruchte projectontwikkelaar Ronnie van de Putte. Die kocht deze plek in 1993 van de gemeente Leiden. Omgerekend betaalde hij er toen 1,3 miljoen euro voor. Van de Putte staat als een gigantische speculant. Hij staat op de 399ste plek in de top 500 van rijkste Nederlanders. Hij wordt ook wel de Krottenkoning of Van de Beerputte genoemd. Een van zijn vroegere vriendjes zegt over hem: “Hij heeft nog nooit iets gebouwd. En hij wordt er nog rijk van ook.” Toch ging de gemeente met hem in zee en dat hebben ze geweten ook.

Waar nu de fietsenstallingen staan, was sinds 2001 jarenlang niets anders dan een enorm gat in de grond. Een bouwbedrijf had allemaal stalen schotten geplaatst om de grond te stutten. Dat bedrijf lag in de clinch met de Krottenkoning omdat die niet betaalde voor de schotten. Hij beloofde de gemeente al vanaf 2000 dat hij flats met dure appartementen bovenin en winkels onderin zou gaan bouwen, maar dat deed ie niet. Het terrein werd dan ook het Gat van Van de Putte genoemd.

Toen het pand en het terrein ernaast in 2006 werden gekraakt, werd de tuin een soort vrijplaats vol caravans en tentjes. Dat was de gemeente een doorn in het oog. De entree van hun stad zag er niet uit, met lelijke schuttingen vol graffiti, en krakersvolk in het hart van de stad. Dus daarom liet de toenmalige PvdA-wethouder Hillebrand 15 meter hoge spandoeken plaatsen die het terrein aan het zicht moesten onttrekken. Op die spandoeken stonden, wat anders, reclameleuzen over Leiden. Die spandoeken hingen over de gehele lengte van het terrein en zaten vast aan grote metalen pilaren die er toen nog stonden. De spandoeken werden al snel bekend als het Schaamlapje van Hillebrand. Kosten: 180 duizend euro. De eerste de beste najaarsstorm scheurde ze finaal aan flarden. Toch besloot de gemeente nieuwe op te hangen. Op een gegeven moment kwam er elke twee weken een bedrijf met een hoogwerker langs om alle elastiekjes te vervangen. Na 12 weken moesten de doeken alsnog van de brandweer verdwijnen. Totale kosten onbekend, maar jullie kunnen je er wel wat bij voorstellen.

De gemeente probeerde het terrein sinds 2002 te onteigenen. Maar door fouten te maken in de procedures, of deze toch weer op te schorten als Van der Putte weer iets beloofde, liepen maar liefst drie onteigeningsprocedures spaak. De procedure om de bouwvergunning van Van de Putte af te nemen werd uiteindelijk na veel procederen wel een succes. Kosten aan ambtelijke uren en geld: onbekend.

In 2010, vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen, besloot de VVD-wethouder Van Woensel om dan maar het pand en het terrein terug te kopen van Van der Putte. Let wel, dat was net nadat de gemeente de gekraakte panden in de Koppenhinksteeg had laten ontruimen, omdat legalisering daarvan te duur zou zijn. Kosten van de aankoop van het pand en het terrein: 17,9 miljoen. Dat is een waardestijging voor Van de Putte van bijna 1.400 procent in 17 jaar tijd. Overigens is het terrein volgens een recente taxatie veel minder waard, namelijk 14,8 miljoen.

Amper een maand later maakte de gemeente bekend dat men tientallen miljoenen wil gaan bezuinigingen, vooral op sociale zekerheid. Maar VVD-raadslid Van Zevenbergen zegt over de koop en dus over de verrijking van Van de Beerputte: “Dit is een unieke situatie, en dan moet je deze kans niet laten schieten.” Waar het allemaal om gaat is de entree van de stad. De gemeente wil vele tientallen miljoenen uitgeven aan het stationsgebied. Daar is dit verhaal maar een klein onderdeel van. Ondertussen worden de armere bewoners van Leiden geacht om in te leveren en moeten ze de broekriem strak aanhalen.

Nu is het Gat van Van de Putte dus het Gat van Van Woensel geworden. Er staat nu een gratis fietsenstalling. Dat is natuurlijk niet verkeerd, maar omgerekend kost het de gemeente dus per fiets zo’n slordige 18 duizend euro. En dat komt natuurlijk niet uit Van Woensels eigen zak. De uiteindelijke bedragen van de hele affaire zijn onbekend, maar zeker is dat al dat geld beter besteed had kunnen worden.

6. Meer asfalt en heilige koeien, minder openbaar vervoer
(Op een strook midden op het kruispunt op de Lammermarkt)

Op het veld van de heilige koeien...

Maar wat offeren we op door het leefgebied van de heilige koe te verbeteren? Dat is schaars groen en desnoods natuurgebieden, schonere lucht, en het openbaar vervoer dat beter is voor het milieu dan al die miljoenen auto’s. Het kan nog gekker. Bruin I wil in totaal 120 miljoen euro afpakken van ons openbaar vervoer. De vervoersbedrijven in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam worden gedwongen geprivatiseerd en verkocht aan de hoogste bieder. Er gaat dus minder geld naar het openbaar vervoer, maar er gaat wel extra geld naar nieuwe wegen. En er komt een hogere maximumsnelheid. Er worden honderden miljoenen extra geïnvesteerd in asfalt.

Terug naar waarom we hier staan. Door deze straat zou de Rijn-Gouwelijn gaan rijden. De oorspronkelijke plannen voor die lijn zijn inmiddels gewijzigd. Er zijn nieuwe, goedkopere plannen. Je zou denken: dan stop je dat vrijgekomen geld toch opnieuw in het openbaar vervoer? Natuurlijk niet. Tijdens de onderhandelingen over het nieuwe akkoord van Gedeputeerde Staten wilde de VVD alleen instemmen met een wijziging van de Rijn-Gouwelijn, als er extra geïnvesteerd zou worden in de Rijnlandroute, de geplande verbindingsweg tussen de A4 en de A44. Die snelweg begint bij de aansluiting van de N11 op de A4, loopt door de Oostvlietpolder, dus door groen, dwars door Voorschoten, langs de Stevenshof, op naar de A44, en waarschijnlijk via de N206 naar Katwijk. Het nut en de noodzaak van die nieuwe weg is helemaal niet aangetoond. Meer auto’s en minder openbaar vervoer, dat is het motto van Bruin 1. Meer ieder voor zich in een auto, dan samen in het openbaar vervoer.

7. Hoe groter de koopwoning, hoe meer voordeel voor de eigenaar
(Hypotheekcentrum, Lammermarkt)

Adviseurs voor villasubsidies.

Natuurlijk zijn de VVD, het CDA en de PVV voor behoud van die villasubsidie, want dat geld komt onveranderlijk bij hun eigen achterban terecht: de vaak witte en rechtse kapitaalkrachtigen. Met die subsidiëring van de rijken is ruim 10 miljard euro gemoeid, iets meer dan de helft van de voorgenomen bezuinigingen. De helft van van die subsidie komt terecht bij de 20 procent rijkste gezinnen van Nederland, gezinnen die een inkomen van meer dan 81 duizend euro hebben. Niet echt het deel van de samenleving dat het hard nodig heeft, zou je zeggen. Het principe van de villasubsidie is: hoe groter de woning, hoe meer belastingvoordeel de eigenaar krijgt. De kopers van grote woningen worden bevoordeeld, en de huurders worden benadeeld. Want daar gaat de overheid veel geld weghalen, als minister Donner zijn zin krijgt. Donner wil de huren in 10 gebieden met woningnood, waaronder Leiden, verhogen met 120 euro per maand extra. En hij wil de huurtoeslag verlagen.

De rechtse partijen hebben liever niet dat de onderkant van de samenleving in de gaten krijgt dat hun achterban zich op deze manier voortdurend schaamteloos aan het verrijken is. Daarom komen ze met verhalen over lagere of hogere huizenprijzen, vastzittende huizenmarkten, stimulering van eigen bezit, de noodzaak van rust op de huizenmarkt, enzovoorts. Als redenen om niet aan de hypotheerenteaftrek te gaan tornen. Of die verhalen nu kloppen of niet, dat maakt voor de meeste mensen niet uit. Want ze komen toch niet of nauwelijks in aanmerking voor die villasubsidie. Ze hebben namelijk geen patsersvilla, maar een bescheiden rijtjeshuis. Of ze bezitten helemaal geen huis, maar huren er één. We gaan verder…

8. Nederland: belastingparadijs voor multinationale bedrijven
(C&A in de Haarlemmerstraat)

Het is toch voordeliger als je een multinational bent...

In 2009 zei de Amerikaanse president Obama dat Nederland een belastingparadijs voor multinationals was, vergelijkbaar met Bermuda of de Kaaimaneilanden. Maar dan in het groot. De Nederlandse regering reageerde verontwaardigd, maar kon de feiten niet ontkennen. Multinationals hoeven hier namelijk inderdaad weinig tot geen winstbelasting te betalen.

Daarom hebben ontelbare multinationals hun hoofdkantoor officieel in Nederland gevestigd, waaronder meer dan 700 Amerikaanse, zoals Boeing, US Steel, Wall Mart, Microsoft, Walt Disney, en ook rijke popgroepen als de Rolling Stones. Die hebben hier geen fabrieken of kantoren, maar slechts een brievenbus bij een van de grote banken of andere financiële instellingen. Ongeveer driekwart van de wereldhandel vindt plaats binnen multinationale bedrijven, en die kunnen het dus intern zo regelen dat hun Nederlandse vestiging het meest winstgevend is. Daarom werd er in 2005 door deze bedrijven maar liefst 4.700 miljard euro door Nederland heen gesluisd. Multinationale accountantorganisaties als KPMG leveren de belastingtechnische know how en houden daar zelf ook weer miljarden aan over. De hele constructie levert de Nederlandse staat jaarlijks 2 miljard euro aan extra belastinginkomsten op.

Mooi meegenomen, zou je zeggen? Nou nee, want ook Nederlandse multinationals worden zo in de watten gelegd. Officieel moeten ze 25,5 procent belasting over hun winst betalen. Maar de grote multinationals betalen in de praktijk slechts 6 tot 7 procent, de grootste 20 vrijwel helemaal niets. De wet is zo soepel dat bedrijven hem niet hoeven te ontduiken, maar slechts hoeven te ontwijken, zoals dat heet. Vaak zelfs in overleg met de overheid zelf. Zo wordt de schatkist jaarlijks 16 miljard onthouden. Netto verlies door het pamperen van alle multinationals: 14 miljard euro. Dat bedrag komt aardig in de richting van de 18 miljard die Bruin I voornamelijk op onze voorzieningen wil bezuinigen.

Veel andere landen lopen ook gigantische bedragen aan winstbelasting mis doordat belastingparadijzen als Nederland hun multinationals pamperen. De VS alleen al jaarlijks 170 miljard euro. Bedragen die uiteindelijk de inwoners zullen moeten ophoesten, willen ze hun sociale vangnetten en andere overheidsdiensten behouden. Met dank aan onder meer Nederland dus. Natuurlijk, zo’n beetje alle staten verlagen sinds eind jaren 70 hun tarieven op de winstbelasting, maar Nederland loopt steevast voorop en jaagt deze wereldwijde wedloop naar beneden verder aan. Een wedloop die uiteindelijk alleen de rijke multinationale bedrijven ten goede komt.

9. Een gesubsidieerd consumptiecircus
(Aalmarkt, bij winkel SuitSupply, McGregor en Gaastra)

Gepamperde bedrijven...

Deze winkels vallen onder het Aalmarktproject, samen met onder meer de Stadsgehoorzaal die in de Breestraat ligt. Dat project is van groot belang voor de gemeente. Men wil het winkelgebied vergroten om de consumptie nog meer aan te wakkeren. Via de Aalmarkt wordt de Breestraat met de Haarlemmerstraat verbonden en kan er non stop gefunshopt worden. Daar heeft de gemeente flink wat geld voor over. Daar gaat ons geld dus heen. Voor de armen blijft alleen de window shopping over, een soort kijken naar de rijken, kijken naar wat die allemaal kopen.

10. Absurde rijkdom
(ABN/AMRO-filiaal in de Breestraat)

'Onze' genationaliseerde bank.

Aan de basis van al dat Nederlandse kapitaal stonden onder meer de slavenhandel en rijkdommen die geproduceerd werden door slaven op koloniale plantages. ABN/AMRO zelf stamt lijnrecht af van het achttiende eeuwse Amsterdamse bankiershuis Ketwich & Voombergh dat slavenplantages financierde. En van de eveneens achttiende eeuwse Rotterdamse bankier Chabot, die slaventransporten verzekerde. Die verzekeringen werden betaald met een percentage van de winst.

De ABN/Amro is sinds 2008 in handen van de staat, en zo’n 56 miljard euro waard. De bestuurders worden flink in de watten gelegd. De vorige topman kreeg 8 miljoen euro toegestopt bij zijn vertrek, en negen wat minder hoge bonzen kregen samen ook nog eens een slordige 12 miljoen euro. De vice-voorzitter van de raad van bestuur, Gerrit Zalm, sleept jaarlijks 750 duizend euro binnen.

Nederland is een absurd rijk land, of beter gezegd: een deel van Nederland is absurd rijk. Wie hebben hun geld bij dit soort banken geparkeerd? En om hoeveel gaat het? Een paar cijfers.

- Maar liefst 23 Nederlanders bezitten meer dan een miljard euro.
- De 500 rijkste Nederlanders hebben gezamenlijk bijna 136 miljard euro. Hun bezit is in het crisisjaar 2010 met 7 miljard toegenomen.
- De rijkste 10 procent van de Nederlandse bevolking bezit bijna 60 procent van al het particuliere vermogen.
- En de rijkste 40 procent bezit 98 procent. Dat wil zeggen dat de resterende 60 procent van ons vrijwel niets bezit, en voor een deel zelfs in de schulden zit.
- En die kloof tussen arm en rijk groeit elk jaar verder. Wereldwijd bezien is het overigens nog erger. Twee procent van de mensen bezit meer dan de helft van al het vermogen. En dat zijn vrijwel allemaal mannen.

Maar ook bedrijven hebben hun geld op de bank staan. De winsten zijn ondanks – of dankzij – de crisis flink blijven groeien. De aan de AEX genoteerde Nederlandse bedrijven maakten vorig jaar 39 miljard euro winst. De 16 grootste hadden begin dit jaar samen de beschikking over 210 miljard euro om andere bedrijven over te nemen.

En waar investeren banken al dat geld in? Onder meer in staatsleningen. De ABN/AMRO heeft bijvoorbeeld 1,4 miljard euro geleend aan de Griekse spoorwegen. De bank zet nu de Nederlandse staat onder druk om Griekenland te dwingen die leningen ook terug te betalen. Daartoe moet dat land van de Nederlandse kapitaalbezitters haar sociale voorzieningen verder en verder afbreken.

Doorbraak

De ABN/AMRO zit op de hoek van de Diefsteeg...

Onze logo's

Het Leidse crisisplatform houdt op 25 juni de stadswandeling “Waar zit het geld?”, met kritische informatie over het rijke deel van de samenleving dat in de watten wordt gelegd door het meest rechtse kabinet ooit. Iedereen is van harte welkom om aan de stadswandeling deel te nemen.

Crisisplatform Leiden
Stadswandeling “Waar zit het geld?”
Zaterdag 25 juni, 14:00 uur
Voorkant Leiden CS

De tocht van twee uur voert langs een tiental plekken die symbool staan voor de rijksten in de bovenlaag van de samenleving. De rijksten hebben wel de economische crisis veroorzaakt, maar de armen moeten opdraaien voor de gevolgen ervan. Het rijkeluiskabinet bevoordeelt de maatschappelijke bovenlaag via miljardensubsidies aan banken, topinkomens en bonussen voor bestuurders, subsidie voor kapitale villa’s, belastingverlichting voor het bedrijfsleven, en sponsoring van de vastgoedmaffia. Mensen met lage en modale inkomens daarentegen worden door Mark Rutte en zijn asociale vrienden keihard aangepakt door 18 miljard te bezuinigen in de zorg en allerlei andere basisvoorzieningen. Maar het geld moet worden gehaald waar het zit. De sterksten moeten de zwaarste lasten dragen. Laat de rijken de crisis betalen!

Het crisisplatform is bedoeld voor mensen in Leiden die actief willen worden tegen de lokale en landelijke bezuinigingen en tegen de zondebok- en verdeel en heers-politiek van het kabinet.

Het Leidse crisisplatform is een initiatief van Doorbraak. Meer weten? Bel: 071-5127619, of mail: leiden@doorbraak.eu. Eerder organiseerde het platform bijeenkomsten over de strijd van studenten, bijstandsgerechtigden en huurders. “Waar zit het? Hier zit het!” is de leus van een nieuwe campagne van Doorbraak.

Harry Westerink

Shell-chef Peter Voser eigent zich jaarlijks doodleuk ruim 10 miljoen euro toe, meer dan de helft van het bedrag dat de hele gemeente Deventer moet bezuinigen.

Dertien insprekers hadden zich aangemeld en gaven aan dat de bezuinigingen slecht zijn voor de sociale samenhang in Deventer. Een stad die nu bekend staat, zo benadrukte menigeen, als voorbeeldgemeente op dat gebied. De vele gastarbeiders van de eerste generatie, vaak van Turkse herkomst, zien bijna al hun voorzieningen verdwijnen. Dat deed een inspreker zeggen dat het beleid wel beïnvloed lijkt door de geest van Wilders. Ook een voetbalclub kwam inspreken omdat het onderhoud van hun locatie nu al te wensen overlaat – zoals hij met foto’s aantoonde – en als het aan het gemeentebestuur ligt naar “sober” gaat. Alle insprekers gaven aan dat de bezuinigingen slecht uitpakken en allemaal kregen ze applaus. Maar het luidste applaus was er voor de Doorbraak-activisten die duidelijk maakten dat er simpelweg gebroken moet worden met de hele bezuinigingsideologie. Er is immers geld zat in Nederland, alleen maakt Bruin I de politieke keuze er niet aan te willen komen.

Hieronder de teksten van de drie sprekers, voor het gemak tot een stuk samengevoegd.

De gemeente Deventer wil gigantisch bezuinigen. Daarbij vallen met name de bezuinigingen op het sociale vlak op. Vierenhalf miljoen, dus minstens een kwart van het genoemde bezuinigingsbedrag van 18 miljoen. Doorbraak is daar fel op tegen. Want wat dreigt er te gaan gebeuren? Kaalslag in het maatschappelijk en welzijnswerk. Inkomensdaling voor laagbetaalden en uitkeringsgerechtigden. En dwangarbeid bij Salcon. Daar ga ik zo meteen op in, maar eerst wil ik de context van de bezuinigingen schetsen.

De hoge heren zeggen ons: “Sorry, we moeten nu eenmaal bezuinigen”. Alsof dat geen politieke keuze is. De realiteit is dat er geld zat is in Nederland, maar dat de regering daar niet aan wil komen. Jaarlijks loopt de regering 16 miljard aan belasting mis omdat ze het grote bedrijfsleven in de watten legt. Aan villasubsidies geeft de regering 10 miljard uit. En de rijkste 10 procent van Nederland bezit 700 miljard aan vermogen. Hef een paar procent meer aan vermogensbelasting en de hele 18 miljard die Rutte wil bezuinigen is al binnen. Die vermogenden eten er echt geen kaviaartje minder om.

Volgens het blad Quote bezitten de 500 rijkste Nederlanders nu gezamenlijk bijna 136 miljard euro, bijna zeven procent meer dan vorig jaar. Ons land kent, volgens Quote, 23 mensen die meer dan een miljard euro bezitten. De tien procent meest vermogenden in Nederland bezitten samen zoals gezegd ruim 700 miljard euro en hun vermogen is de afgelopen tijd tweemaal zo snel gestegen als het nationaal inkomen, zoals econoom Geert Reuten onlangs aantoonde. En die trend zet door. Ook de topsalarissen en bonussen in het bedrijfsleven zijn weer terug van nooit weggeweest. De topbestuurders kregen afgelopen jaar gemiddeld 16 procent meer dan het jaar daarvoor. Peter Voser van Shell ging met 10,5 miljoen naar huis, Ad Scheepbouwer van KPN met bijna 8 miljoen en Hans Weijers van Akzo met iets meer dan 5 miljoen. Ook in de top van de banken wordt er weer met miljoenen gerekend.

Het probleem is dus niet dat er geen geld is. Het probleem is dat het in de verkeerde handen zit. Tegenover de publieke armoede staat een enorme privérijkdom. Een paar grote bedrijven en een handjevol individuen bezitten astronomische hoeveelheden geld, terwijl iedereen te horen krijgt dat we allemaal een stapje terug moeten doen.

Terug naar Deventer. Tegenover de zojuist geschetste private rijkdom ontstaat ook in Deventer publieke armoede. Buurthuizen verdwijnen, de werkdruk voor het overgebleven personeel stijgt en de prijzen voor cursussen stijgen. Juist voor mensen in de arme wijken wordt het leven daardoor zwaarder. Inkomens van mensen die werken via Salcon (Sociale Werkvoorziening en Work First) staan onder druk, zeker door de invoering van de Wet Werken naar Vermogen, dat wil zeggen de samenvoeging in 2013 van de sociale werkplaatsen (WSW), Bijstand en gesubsidieerde arbeid (WWB) en de jong gehandicapten (Wajong). Invoering van deze wet betekent ook de feitelijke afschaffing van het wettelijk minimumloon. Immers, om je uitkering te behouden moet je gaan werken. Niets mis mee, zullen sommigen zeggen. Maar dat werk is zonder cao en onder het minimumloon! En de bedoeling is om je zoveel mogelijk in reguliere arbeid in te zetten. Lekker goedkoop voor de bazen dus. Hoe gangbaarder het wordt om de loonkosten te drukken door ontduiking van het minimumloon, des te meer wordt ook het principe van dat minimumloon aangevallen. Het zou op termijn zelfs over de hele linie kunnen worden afgeschaft.

De gemeente Deventer mag deze weg niet volgen! De gemeente moet op zijn minst aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aangeven dat het bestuursakkoord, waarin deze asociale maatregelen worden doorgedrukt, onacceptabel is. En natuurlijk moet de gemeente zelf ook de bezuinigingen in Deventer stopzetten; zeker de bezuinigingen op de levensvoorwaarden van de mensen met een uitkering en andere laagbetaalden.

Doorbraak

Uiteindelijk allemaal gejat van ons.

Volgens het onderzoek maakt de helft van de onderzochte vastgoedbedrijven gebruik van stromannen en schimmige constructies om de overheid dag in dag uit op te lichten. Ook komt het voor dat bedrijven allerlei nep-aftrekposten opvoeren, zoals facturen van 50 duizend euro voor een paar uur advies of bemiddeling. De Belastingdienst stelt “scherper” te gaan letten op “sleutelfiguren” binnen de vastgoedsector, vooral op “financiële bestuurders”. Ook makelaars, notarissen en taxateurs zouden rekening moeten houden met extra controles.

Inderdaad moeten de rijken flink in de gaten worden gehouden. Ze bestelen ons waar we bij staan. Dat blijkt wel uit het gedrag van de bewindslieden van het rijkeluiskabinet Bruin I. Maar wie moet de rijken controleren? Andere rijken, andere bestuurders, andere machthebbers? Daar valt weinig van te verwachten, want dat soort lui houdt elkaar de hand boven het hoofd. Het zullen juist de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt en de samenleving moeten zijn die het jatten en sjoemelen in de maatschappelijke bovenlaag een halt toeroepen. Dat zal alleen lukken als we meer macht weten op te bouwen, via zelforganisatie van onderop. Alleen dan kunnen we het geld halen waar het zit en waar het zich frauduleus ophoopt.

Harry Westerink