Logo van Emmense "gevangenis" T.D.C.

Logo van Emmense “gevangenis” T.D.C.

In 2012 startte de FNV met een enquête onder bijstandsgerechtigden die in het kader van de Wet Werk en Bijstand (WWB) verplicht worden tot het verrichten van werkzaamheden. Op basis daarvan verscheen onlangs het Zwartboek Werken in de Bijstand. De daarin opgenomen kritiek spitst zich toe op langdurig werken beneden het minimumloon, de afwezigheid van perspectief en de verdringing van reguliere banen. Ook wordt door respondenten geklaagd over de slechte arbeidsomstandigheden en intimidatie door leidinggevenden.

Doorbraak is al enige jaren bezig met het opbouwen van verzet van onderop tegen dwangarbeid. Een arbeidsintensieve aanpak die echter wel al vruchten heeft afgeworpen. Het is verheugend dat ook de FNV door middel van een zwartboek aandacht besteed aan dwangarbeid. Toch meende (en meent) Doorbraak kritiek te moeten leveren op de insteek van de FNV. Het standpunt dat betaling onder het minimumloon tijdelijk acceptabel kan zijn, mits er voldoende perspectief aanwezig is, verwerpen wij. Ook vroeg de enquête mensen niet naar hun mening over dwangarbeid en hun ervaringen hiermee. Gelukkig bood het meldpunt wel ruimte voor aanvullende opmerkingen. Die mogelijkheid werd door de respondenten volop benut, waardoor die broodnodige meningen en ervaringen alsnog boven tafel kwamen. Ook bevat het zwartboek een aantal interessante cijfers.

Het kan bij dwangarbeid gaan om het verrichten van een tegenprestatie voor het ontvangen van de uitkering (een bekend voorbeeld is sneeuwruimen), om werken met behoud van uitkering en om participatiebanen. Een tegenprestatie mag wettelijk slechts voor korte tijd worden gevraagd, maar participatiebanen mogen maximaal tot wel vier jaar duren. Voor de diverse vormen van dwangarbeid geldt dat ze volgens de wet geen verdringing van reguliere loonarbeid mogen veroorzaken, maar dat is meestal wel het geval. Naast deze vormen loopt er in 32 gemeenten een proef met loondispensatie. Hierbij wordt door de werkgever minder dan het minimumloon betaald. Dit wordt dan door de gemeente (Sociale Dienst) aangevuld tot maximaal honderd procent van het minimumloon. In de praktijk werken daardoor veel mensen die niet productief genoeg worden geacht, voor een beloning die ruimschoots (25 procent komt voor) onder het minimumloon ligt. De trajecten leiden maar zelden tot reguliere banen en komen feitelijk neer op het langdurig verrichten van een tegenprestatie.

Werken onder het minimumloon

Van de geënquêteerden blijkt meer dan driekwart niets extra’s te krijgen voor het werk: zij behouden slechts hun uitkering. Van loondispensatie is sprake in dertien procent van de gevallen, maar dat komt omdat de pilot loondispensatie nog ‘maar’ in 32 gemeenten loopt. Ruim een derde van de respondenten geeft aan onder het minimumloon te zitten en bijna evenveel mensen geven aan het niet te weten. Het heeft er dan ook alle schijn van dat mensen slecht worden geïnformeerd, zoals elders in het zwartboek ook wel blijkt. Tijdelijk werken met behoud van uitkering en tijdelijke loondispensatie (voor maximaal twee keer drie maanden) is volgens de FNV nog wel acceptabel als dat tot een baan kan leiden. Daarop heeft Doorbraak zoals gezegd al eerder kritiek geuit. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat iedereen te allen tijde recht heeft op een fatsoenlijke beloning. Hoe schrijnend de situatie in de praktijk kan zijn blijkt wel uit de volgende reactie: “Word er een beetje flauw van om voor 750 euro 35 uur te werken. Kom niet meer rond nu en moet me wenden tot de Voedselbank en budgethulp.”

Geen perspectief

Veel mensen ervaren de situatie waar ze in terecht zijn gekomen als een “zwart gat” waar ze niet meer uit kunnen ontsnappen en dat hen geen perspectief biedt op een gewone baan. Slechts tien procent van de geënquêteerden geeft aan uitzicht te hebben op een reguliere betaalde baan. Vooral ouderen (mensen ouder dan vijftig met minder kansen op de arbeidsmarkt) vrezen tot hun pensioen te moeten blijven werken op basis van dwang, alleen maar om hun uitkering te kunnen behouden.

Mensen verliezen de regie over hun eigen leven. Een reactie die dit goed illustreert: “Ik vind het nogal uitzichtloos, mede doordat ik vorig jaar niet mijn tweede opleidingsjaar voor doktersassistente mocht afronden van de Sociale Dienst.” Doordat er van deelnemers in de praktijk wordt verwacht dat ze productie draaien en ongeveer tachtig procent van de mensen 32 uur of langer per week werkt, is er vaak geen gelegenheid om te solliciteren. De verplichte tewerkstelling maakt de situatie in veel gevallen dus alleen maar moeilijker, concludeert de FNV dan ook terecht.

Voor anderen geldt echter dat ze naast hun dwangarbeid ook nog eens gedwongen worden om onder toezicht veel tijd te besteden aan solliciteren. Veelal zinloos en frustrerend omdat de banen waar ze naar moeten solliciteren er niet zijn. Het niet halen van het verplichte aantal sollicitaties (liefst vijf per week) leidt volgens door Doorbraak verzamelde ervaringen al snel tot strafkortingen op de bijstandsuitkering.

Verdringing

In ongeveer tachtig procent van de gevallen blijkt er volgens het zwartboek sprake te zijn van verdringing van regulier betaalde banen of WSW-werk. Mevrouw O. werkt twintig uur per week in de kinderopvang met behoud van haar bijstandsuitkering. Ze voelt zich “minderwaardig” en “achtergesteld” bij haar collega’s die voor hetzelfde werk loon ontvangen.

In een aantal gevallen is de situatie extra wrang omdat mensen eerst een betaalde baan hadden en na ontslag hetzelfde werk met behoud van uitkering moeten doen. Uitkeringsgerechtigden worden ook uitgeleend aan bedrijven die de gemeente dan een vergoeding betalen. Deze constructie is aantrekkelijk voor zowel werkgevers als voor de gemeenten die steeds minder geld ontvangen van de centrale overheid voor de uitvoering van taken (Bestuursakkoord, WMO, Participatiewet) en op deze wijze vele honderdduizenden euro’s per jaar weten te besparen. Een dwangarbeider hierover: “De gemeente misbruikt haar positie en zet veel mensen on(der)betaald en zonder perspectief aan het werk, om zo zelf geld te besparen en gaten in de eigen begroting te dichten.”

De FNV vreest ook terecht dat gemeenten met een breed scala van “steeds creatievere oplossingen” ten koste van de uitkeringsgerechtigden zullen komen. En de centrale overheid vindt dat prima. Die is van plan om gemeenten de vrije hand te geven voor zover ze dat nog niet hebben.

Slechte arbeidsomstandigheden

Veel klachten zijn er over de beroerde arbeidsomstandigheden. Een paar voorbeelden.

Mevrouw Den B. heeft problemen met de verplicht gestelde schoenen vanwege een medisch probleem. De leiding toont hiervoor geen enkel begrip en wijst haar erop dat ze eventuele boetes van vierhonderd euro zelf moet betalen.

Mevrouw G. vervoert met de regiotaxi gehandicapten en zorgvragers. Ze wordt vaak gepusht om zoveel mogelijk ritten te maken, waardoor pauzes er vaak bij in schieten en mevrouw feitelijk gedwongen wordt om langer te rijden dan toegestaan. Boetes vanwege overtreding van het rijtijdenbesluit zijn volgens de leiding echter voor eigen rekening. De taxi wordt slecht onderhouden en veiligheidsmateriaal ontbreekt. Met haar klachten wordt niets gedaan, maar ze zit ondertussen wel vast aan dit werk.

Met de arbeidsomstandigheden in het Training en Diagnose Centrum (TDC) in Emmen is zoveel mis dat ze hieronder apart worden besproken.

Intimidatie en dwang

De eerder genoemde mevrouw Den B. is verplicht tot het uitvoeren van geestdodend productiewerk. Naar door haar aangedragen alternatieven die mogelijk meer perspectief bieden, wil de Sociale Dienst niet kijken.

Mevrouw B. is gedwongen om (als uitkeringsgerechtigde) bij haar werkzaamheden andere uitkeringsgerechtigden te beoordelen en voelt zich daarom klem zitten tussen haar lotgenoten en intimiderende leidinggevenden. Ze ervaart haar situatie als “vernederend”. Het werk ziet ze als “dwangarbeid”.

Meneer S. werkt al meer dan een jaar met behoud van uitkering bij de Amsterdamse sociale werkplaats Pantar. Een contract kan hij niet krijgen. Hij wordt door Pantar van werkgever naar werkgever gestuurd. Daar heeft hij zelf niets over te zeggen. Meneer S. hierover: ”Ik ben handelswaar. Men kan mij gedwongen tewerkstellen bij werkgevers, zonder dat ik hier iets tegenin mag brengen.” Het is participeren of creperen, of zoals de FNV het stelt: “Men kan hem letterlijk te gronde richten, met excuus dat hij zich niet aan eenzijdig opgelegde afspraken houdt.”

Als mensen protesteren tegen het gebrek aan perspectief, over de arbeidsomstandigheden of de bejegening door leidinggevenden, dan wordt er heel vaak gedreigd met korten op de uitkering. De verhalen van de te werk gestelden zijn niet voor niets geanonimiseerd.

Bestuurders komen een kijkje nemen in het Emmense TDC

Bestuurders komen een kijkje nemen in het Emmense TDC

Emmen

Het zwartboek van de FNV geeft speciaal aandacht aan het Training en Diagnose Centrum (TDC) in Emmen, onderdeel van de sociale werkvoorziening EMCO. Maar liefst zeventig mensen deden daar hun verhaal. Er is hier sprake van grootschalige verdringing van SW-werk door dwangarbeid. Met de arbeidsomstandigheden in het TDC blijkt veel mis te zijn. Enkele voorbeelden. Een medewerkster liep blijvend letsel op aan haar rug na een val van een kapotte stoel. Dat werd echter niet gemeld aan de Arbeidsinspectie. Het slechte zitmeubilair maakt het lastig voor mensen om in een goede werkhouding te zitten. Daarover krijgen mensen dan weer verwijten van de leiding, maar met hun klachten wordt niets gedaan. Bij het schuren van condensbakjes kregen mensen geen bescherming tegen vrijkomende glasvezels die zeer schadelijk kunnen zijn voor de longen en de huid irriteren. De ontmenselijking in Emmen is zelfs zo groot dat een vrouw geen toestemming kreeg om voor haar ernstig zieke dochter van een paar maanden oud te zorgen. De sfeer is volgens deelnemers aan het traject “beklemmend”, “alsof je een gevangenis binnenloopt”. Veelzeggend in dat kader is dat er wordt gedreigd met een korting van tien procent op de uitkering als je het naamplaatje niet op de juiste wijze op de kleding hebt bevestigd.

Begeleiding om een baan te vinden ontbreekt. Als die begeleiding er wel zou zijn, zou het wonderlijk genoeg volgens de FNV acceptabel kunnen zijn om geestdodend werk als doekjes vouwen te moeten uitvoeren. “Werk is werk”, zo valt er te lezen. Maar dat is natuurlijk niet zo, want er is een groot verschil tussen zinvol, bevredigend werk en geestdodend werk. Sommige werkzaamheden zijn totaal niet zinnig of kunnen als negatief kan worden aangeduid. Een voorbeeld uit Emmen betreft het werken in een call center, waarbij je mensen thuis moet lastig vallen met vragen over tuinmeubels. Zulk werk kan tegen je opvattingen indruisen en maken dat je jezelf waardeloos gaat voelen. Maar als je te werk wordt gesteld, ontbreekt elke keuze en word je geacht elk werk accepteren dat voor je is uitgezocht.

In het concluderende hoofdstuk van het zwartboek kondigt de FNV acties aan. De gemeente Emmen is reeds aangeschreven over de wantoestanden bij het TDC en de bond zegt ook de Arbeidsinspectie te zullen aanspreken. Verder zegt de FNV zich te gaan inzetten voor de aanstelling van vertrouwenspersonen, voor onafhankelijke klachtencommissies, versterking van cliëntenraden en tevredenheidsonderzoeken. Met cliëntenraden heeft Doorbraak echter niet zulke goede ervaringen voor wat betreft het vertegenwoordigen van de belangen van bijstandsgerechtigden. Bovendien kan dit weliswaar wel enkele scherpe randjes van de huidige praktijk afhalen, maar laat het de kern van de dwangarbeid onaangetast.

Het Zwartboek Werken in de Bijstand is hier te downloaden.

Jacob Visser

Share on Facebook14Tweet about this on TwitterShare on Google+0Email this to someonePrint this page

  1. Martine # 26 
    8 maanden geleden

    Strafhof Den Haag
    Information and Evidence Unit
    Office of the Prosecutor 
    Post Office Box 19519
    2500 CM The Hague
    The Netherlands

    Mail: otp.informationdesk@icc-cpi.int

    Met deze aangifte voor misdrijven tegen de menselijkheid door de nederlandse staat en dhr Rutte zou ik dringend willen verzoeken om een spoedprocedure en voorlopige voorziening. In verband met ernstige persoonlijke schade waarbij duidelijk aantoonbaar en zichtbaar ernstig verergerend medisch letsel. Afgezien van wrede onmenselijke persoonlijke omstandigheden die door deze misdrijven zijn veroorzaakt.

    Deze aangifte doe ik omdat artikel 120 GW juridische procedures tegen onmenselijke nederlandse wetten uitsluit. Dit is in strijd met artikel 8 EVRM. De nederlandse wetten die hieronder worden aangegeven zijn in strijd met de europese mensenrechten, sociaal handvest en alle verdragen die nederland hierover heeft afgesloten. Daarbij gaat het niet om uitzonderlijke gevallen maar massale misdaden tegen nederlandse bevolkingsgroepen. Waarvan ik deel uit maak.

    Deze misdrijven worden per bevolkingsgroep en categorie hieronder opgesomd behandeld.

    I.Diefstal van sociale zekerheid voor jongeren tussen 18 en 26 jaar. Al meer dan 24 jaar. Afpersing, stalking, financiele foltering voor personen die een studielening hebben afgesloten door de deurwaarders van de overheid.

    A. Volgens de Algemene bijstandswet, Wet werk en bijstand, Participatiewet. Zie de bijlages hierover. En de verantwoordelijkheid van dhr. Rutte voor wrede onmenselijke wantoestanden bij deze wet. Volgens deze wet hebben alle jongeren van 18 tot 27 jaar geen recht op een bijstandsuitkering. Omdat de studie- LENING een voorlopige voorziening is. Een lening is geen uitkering. Daarmee worden nederlandse jongeren tussen 18 en 27 jaar uitgesloten van een uitkering. Dit is in strijd met het europees sociaal handvest. Nederlandse jongeren worden niet sociaal beschermd, hebben geen recht op sociale zekerheid. De lening met rente wordt op buitengewoon extreme agressie met dwangbevelen opgeeist. Waarbij duidelijk door deurwaarders en het DUO wordt aangegeven dat hiertegen geen enkele juridische procedures mogelijk zijn. Deurwaarders stalken familie, verhuurders over deze schulden. Daarbij word uitgebreid op negatieve wijze prive informatie doorgegeven over schuldenaars.
    Dat is zonder uitzonderingen in strijd met EVRM artikel 1,3,5,8,10,12,17,22,25,28,30. Zie de bijlage voor mijn persoonlijke wrede onmenselijke situatie in strijd met deze mensenrechten die door dit misdrijf is ontstaan.

    II. Diefstal van sociale zekerheid voor zieke personen die niet werknemer, ex-werknemer zijn. Of geen ziekte uitkering kunnen ontvangen van werkgevers vanwege onbetaalbare langdurige juridische procedures. Zieke nederlanders worden gedwongen te werken. Arbeidsongeschiktheid aangegeven door artsen is niet meer van belang. Eigenlijk bestaat er in Nederland geen arbeidsongeschiktheid meer zoals aangegeven door artsen. Ook niet van belang is verergerend medisch letsel bij dwangarbeid. Sociale zekerheid wordt bij nederlandse wet uitgevoerd door de gemeentes. Die zo min mogelijk en vooral voor korte duur bijstandsuitkeringen verstrekken voor aanvragers. Om zoveel mogelijk financieel overschot te kunnen overhouden voor de nederlandse overheid. Zieke personen krijgen strafboetes als ze dwangarbeid weigeren. Bij een aanvraag voor een bijstandsuitkering is er ook het risico van gevangenisstraf en boetes. Vanwege sociale onderzoeken, door sociale inspecteurs. Elke ¨normale¨onregelmatigheid zoals hulp van anderen thuis bij zieke personen wordt beboet. Daarbij wordt de uitkering dan stopgezet. Waardoor zieke personen in wrede onmenselijke omstandigheden dakloos worden. Zonder de mogelijkheden van een noodwoning op korte termijn.

    Zie de bijlage met getuigenissen. Zie de bijlage over de sociale zekerheid in Nederland. Dat is zonder uitzonderingen in strijd met EVRM artikel 1,3,5,12,17,22,23, 24, 25,28. Dit is in strijd met het europees sociaal handvest. recht op sociale zekerheid, sociaal welzijn en sociale diensten, recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting

    Zie de bijlage van de verantwoordelijkheid van dhr. Rutte voor deze wet.

    III. Diefstal van sociale zekerheid voor daklozen. Er is geen enkele nederlandse recht op een adres, woning, inkomsten voor niet verslaafde, psychiatrische daklozen. Dat is zonder uitzonderingen in strijd met EVRM artikel 1, 3,5,8, 22,25,28,30.Dit is in strijd met het europees sociaal handvest.recht op sociale zekerheid, sociaal welzijn en sociale diensten, recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting.

    Zie de bijlage voor, mijn persoonlijke onmenselijke situatie in strijd met deze mensenrechten.

    IV. Afpersing van de gehele nederlandse bevolking door een commercieel ziekenfonds. Waarbij winst voor aandeelhouders belangrijker is dan de zorg voor zieken die teveel moeten betalen voor dit ziekenfonds en alle zorg hetgeen niet vergoed wordt. Zie ook de eigen bijdrage. Dat is zonder uitzonderingen in strijd met EVRM artikel 1,3,5,8,22,25,28,30.

    V. Diefstal van het recht op een sociale woning, nood en crisis woningen. Er worden volgens de huisvestingsvergunning, door de gemeentes onoverkomelijke voorwaarden geeist om alleen maar te kunnen inschrijven bij een ¨sociale¨woningbouwvereniging. De huurprijzen van sociale woningen zijn te hoog. De wachttijden te veel lang. De sociale woningbouw verenigingen die gesubsidieerd worden door de nederlandse overheid zijn commerciele bedrijven. Waarbij winst voor aandeelhouders het enige belang is. Er zijn geen noodwoningen of crisiswoningen per direct beschikbaar bij gemeentes. De procedures om in aanmerking te kunnen komen voor een gehandicapten woning zijn te bureaucratisch en gecompliceerd. Dat is zonder uitzonderingen in strijd met evrm artikel 1,3,22,25,28,30. Dit is in strijd met het europees sociaal handvest. recht op sociale zekerheid, sociaal welzijn en sociale diensten, recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting. Zie de bijlage voor, mijn persoonlijke onmenselijke situatie in strijd met deze mensenrechten.

    VI. Er is geen ziekte uitkering voor werknemers zonder belangenvermenging. Werkgevers moeten volgens de nederlandse wet de ziekte uitkeringen betalen voor zieke werknemers. Dit is niet in het belang van werkgevers. Waardoor er buitengewoon onmenselijke problemen ontstaan voor zieke werknemers. Door lange dure juridische procedures als de werkgever de ziekte uitkering weigert te betalen. Waardoor er langdurig geen inkomsten zijn voor zieke mensen. Met als resultaat dakloosheid. Ook omdat het door de huisvestingswet het bijzonder moeilijk is en te duur om een woning te huren. Evenals een inschrijving bij een sociale woning bouwvereniging zoals vermeld bij III. Dat is zonder uitzonderingen in strijd met EVRM artikel 1,3,22,25,28,30. Dit is in strijd met het europees sociaal handvest.recht op sociale zekerheid, sociaal welzijn en sociale diensten, recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting

    Systematische opzettelijke misdrijven tegen de nederlandse bevolking door onmenselijke sociale zekerheids wetten word vooral uitgevoerd door de gemeentes. Bijvoorbeeld ook de wet WMO. Zie de bijlages over sociale zekerheid. Waarbij geld overschotten bij de gemeentes voor de nederlandse overheid het enige belang is.

    Er is sprake van misbruik van rechterlijke macht, ambtsmisbruik. Omdat de wet- recht is. Vertrouwen in de nederlandse overheid is twijfelachtig. Er is geen onderzoek gedaan naar belangenvermenging van de aandelen bij alle nederlandse politici en leden van de nederlandse regering voor het commerciele ziekenfonds, sociale woningbouw verenigingen. Opvallend is de systematische beroving van sociale zekerheid, sociale bescherming van de zwaksten van de samenleving.

    Ik verzoek u per direct om een uitvoerig strafrechtelijk onderzoek. Want met name Dhr. Rutte kan ook een misdadiger, crimineel zijn in zijn functie als premier. Evenals dat dictators niet onschendbaar zijn voor het Strafhof.

    In afwachting van uw onderzoek.

  2. Paul. # 27 
    8 maanden geleden

    Ik mis nog een stuk over de bijstand en dat mensen onder het bestaansminimum worden gedrukt door de kostendelersnorm die gebaseerd is op een rechtsvermoeden ( onderbuik gevoelens en onjuist en veroudert cijfer materiaal) en ik mis ook het stuk dat gezonde mensen in de bijstand tot dwangarbeid of dienstbaarheid worden gedwongen.

    Ik vermeld expliciet dienstbaarheid want dit word nog wel eens over het hoofd gezien.

    De betekenis van dienstbaarheid is:

    (onder)horigheid aan een ander, inbreuk makend op de staatkundige en burgerlijke vrijheid, onderdanigheid, ondergeschiktheid.

    Het is een andere vorm van dwangarbeid. Het enige verschil wat er nog is tussen echte slavenarbeid en wat er in Nederland gebeurd is dat de mensen nog naar huis mogen en er nog geen lijfstraffen zijn. Omdat je wel naar huis mag en er ook geen lijfstraffen zijn en er daarmee ook veel minder geestelijke druk is, ziet een rechter die verplichte trajecten niet als dwang arbeid. Toch vallen dwangarbeid en dienstbaarheid, of beter gezegd, dienstbaar gehouden onder dreiging van een straf terecht onder artikel 4 EVRM. Dus door het dienstbaarheid te noemen haal je de gerechtelijke uitspraak onderuit.

  3. D # 28 
    1 maand geleden

    He ik heb in een erge situatie gezeten door dat ben misbruikt geweest heb een zwaar lichamelijk letsel door deze wet gehad psychisch zo kapot gemaakt dat ik nooit meer kan functioneren als daarvoor. Maar ik heb ze aansprakelijk gesteld maar ze weigeren me de schade te betalen.

2

Het kan even duren voor je reactie voor anderen zichtbaar wordt omdat de redactie er eerst nog even naar kijkt. Seksistische en racistische reacties worden niet doorgelaten, evenals scheldpartijen, bedreigingen, 'off topic'-bijdragen en pure 'knip en plak'-reacties (deze website is geen prikbord). Wil je contact met de redactie? Mail dan: doorbraak@doorbraak.eu


Je mag de volgende tags gebruiken: <a href=""> <blockquote> <del> <code> <em> <i> <strong> <b>


*