Lokaal Kabaal 12, december 1995
Auteur: Petra Schultz
Leerlingen zonder verblijfsvergunning van school gegooid?
Door de Koppelingswet kunnen mensen zonder definitieve verblijfsvergunning binnenkort geen gebruik meer maken van voorzieningen. Scholen moeten niet-leerplichtige leerlingen zonder verblijfsvergunning van hun school afgooien. Leidse scholen zien deze politietaak niet zitten.
Begin 1996 wordt de ontwerp-Koppelingswet behandeld door de Tweede Kamer. Deze wet heeft tot doel mensen zonder definitieve verblijfsvergunning uit te sluiten van (wit) werk, opleiding na de leerplichtige leeftijd, ziekenfonds en andere voorzieningen. Dit geldt ook voor vluchtelingen die voorlopig in Nederland mogen blijven. Zij hebben dan alleen nog recht op onderwijs in de leerplichtige leeftijd (tot 16 jaar), medische zorg in acute noodsituaties en rechtsbijstand.
Scholen worden verplicht leerlingen periodiek op hun verblijfsstatus te controleren. Scholen die de wet niet uitvoeren worden geheel of gedeeltelijk gekort op hun subsidie. De onderwijsbond ABOP schreef in haar blad: "De wet zou met kracht moeten worden bestreden, inclusief een aankondiging van burgerlijke ongehoorzaamheid als zij onverhoopt in het Staatsblad komt." Lang niet alle Leidse scholen waren al op de hoogte van de wet.
Verklikkersmaatschappij
De heer Geurts, directeur van de Emilie Knappert-school, ziet de verklikkersmaatschappij die het gevolg is van de wet niet zitten: "Dat is hetzelfde als iets van je buren weten en dat moeten aangeven. Wij dienen het belang van de leerling, met of zonder verblijfsvergunning. Het ligt moeilijker als iemand geen leerling is. Dan kan hij geen onderwijskaart krijgen en word je gedwongen hem niet toe te laten. Ik zou het heel ongelukkig vinden als de overheid die kant op gaat."
Ook mevrouw Koning, directrice van College het Hoge Land, vindt de verantwoordelijkheid van de school tegenover de leerling zwaar wegen: "Het is erg moeilijk om de grens te trekken bij de leerplichtige leeftijd. Je doet een leerling geen recht door dan te zeggen: zoek je heil maar elders. Leerlingen kunnen dan niet HAVO of VWO halen."
Gewetensconflicten
Volwasseneneducatie, zoals bijvoorbeeld het Studiehuis geeft, wordt door de Koppelingswet volledig onmogelijk gemaakt. Gresnigt, directeur van het Studiehuis, heeft grote moeite met het wetsontwerp: "Wij vinden dat de ons opgelegde controletaak zich slecht verdraagt met onderwijsdoelstellingen, zoals het scheppen van een goed leerklimaat. Bij een aantal werknemers zal sprake zijn van gewetensconflicten. Daar kun je als goed werkgever niet zomaar langslopen alsof dat dan hun probleem is."
Bij "Ouders op herhaling" denkt men niet door de Koppelingswet in problemen te komen. Vrijwilligster Saveur: "In principe geven wij les aan iedereen die erom vraagt. Iedereen heeft recht op onderwijs. We vragen nooit naar verblijfsvergunningen. We zijn ongesubsidieerd en kunnen dus zelfstandig beslissen aan wie we les geven."
Ook Hans de Koomen van de huiswerkklas bij de Onderwijswinkel denkt niet dat ze belemmerd zal worden. De huiswerkklas krijgt haar geld niet van Onderwijs, maar van Welzijn. Zij wordt dus ook niet op dezelfde manier gecontroleerd. De Koomen is bezorgd over de gevolgen van de wet: "Ik ben benieuwd wat de scholen die zich ertegen uitspreken, gaan doen als ze gekort worden op hun subsidie."
Verzet
In Den Haag hebben vijf hogescholen zich gezamenlijk tegen de Koppelingswet uitgesproken. PvdA-wethouder voor onderwijs Van Kampen roept andere scholen op om ook aan te geven dat de wet ongewenst is. Ook zal ze dit punt inbrengen bij het grootstedenbeleid. Kan dit ook in Leiden?
Geurts: "Als hier een dergelijk initiatief zou zijn, dan zouden we ons daarbij zeker aansluiten." Koning: "Wij zijn bereid om aan een gezamenlijk initiatief mee te werken. Het wordt spannend om te zien in hoeverre de overheid ons werkelijk gaat dwingen. We zullen als school proberen om zo passief mogelijk te blijven. Als het echt hard tegen hard wordt, zal het uiterste geprobeerd worden om een leerling binnenboord te houden."
"We zullen met andere instellingen van Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie (BVE) uit de regio overleggen of we samen iets kunnen overnemen. Ook zullen we ons wenden tot wethouder Laurier. Ik zou graag willen dat hij hier zoiets als in Den Haag organiseert. Cor Smit, zijn medewerker, vond het wel stom dat ze daar tot nu toe nog niets aan hadden gedaan", aldus Gresnigt. Smit zelf: "We zoeken nog wat dingen uit, ik kan er nog niets over zeggen."