Lokaal Kabaal 12, december 1995

Auteur: Ellen de Waard

Wel de trein, niet de lijn?

De Hoge Snelheidstrein (HST) gaat er komen. Zoveel is duidelijk. Maar waar, daarover bakkeleit men nog hevig. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat wil de nieuwe spoorlijn dwars door het Groene Hart. Actiegroepen vinden echter dat niet serieus gekeken wordt naar het veel minder ingrijpende alternatief van de Technische Universiteit Delft (TUD).

Al meer dan vier jaar verzetten de dorpen in het Groene Hart zich tegen de aanleg van de immense spoordijk in hun leefomgeving. Diverse protestgroepen, individuele burgers en gemeentebesturen hebben zich verenigd in een regionaal platform. Coby Wolvers van protestgroep Hoogmade: "De NS leggen in het kader van Rail 21 twee extra sporen tussen Rotterdam en Schiphol aan om het groeiende aantal treinreizigers meer op tijd te kunnen vervoeren. Volgens recent onderzoek van de TUD kan de HST door deze uitbreiding over het al bestaande traject lopen. Eventueel kunnen er bij bepaalde knooppunten inhaalstukken komen. Die komen ook op het traject tussen Amsterdam en Frankfurt. Zo kan het Groene Hart gespaard worden. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat neemt dit echter niet serieus."

Winst?

De beleidsmakers pleiten voor de meest rechte weg omdat die de meeste tijdwinst zou opleveren. De afstand Parijs-Amsterdam zou in plaats van 5,5 uur in 3,5 uur afgelegd kunnen worden. Over het bestaande spoor, zoals voorgesteld door de TUD, zou de reis slechts tien minuten langer duren.

Vereniging Milieudefensie is eveneens voorstander van de HST over het bestaande traject. Milieudefensie meent dat door de komst van de HST het aantal korte vliegreizen zal dalen. In Frankrijk leverde de aanleg van de HST inderdaad in eerste instantie een vermindering op van dit soort vluchten. Inmiddels echter is de vraag weer toegenomen. Vliegen wordt bovendien steeds goedkoper, terwijl de kaartjes voor de luxueuze HST naar verwachting behoorlijk prijzig zullen worden.

Ook de kans dat het autogebruik door de HST zal afnemen is relatief klein. "De wegen slibben dicht door de files. Maar het aanleggen van de lijn door het Groene Hart is geen oplossing. Door bezuinigingen op het openbaar vervoer zijn de mogelijkheden om vanuit de dorpen bij een stopplaats van de trein te komen zeer omslachtig. Dus blijft in de auto stappen het de meest voor de hand liggend", aldus Wolvers.

Het aanleggen van een aparte lijn vormt ook een extra bedreiging voor het milieu. De spoordijk wordt extra breed en hoog, en wordt omgeven door enorme geluidsschermen. De supertrein maakt een hoge fluittoon en is tevens vervuilender dan een gewone trein. Het open karakter en de recreatiemogelijkheden in het Groene Hart worden ernstig verstoord. Van het landelijke karakter blijft niets over als de trein er doorheen dendert.

Prestigekwestie

Mobiliteit en economische groei zijn slecht voor het milieu. Het bedrijfsleven vindt dat Nederland, en specifiek de Randstad, mee moet in de Europese vaart der volkeren. Alles moet sneller en we moeten meer concurreren om niet het "Jutland van Europa" te worden. Schiphol en Amsterdam moeten snelle verbindingen met zakencentra als Parijs, Londen en Frankfurt hebben. Voor de weinige mensen, voornamelijk zakenlui, die gebruik zullen maken van deze mogelijkheid worden miljarden geïnvesteerd. Het levert de Groene Hartbewoners geen enkel profijt op. Wolvers: "Er werden altijd allerlei beperkingen aan activiteiten in het Groene Hart opgelegd. Mensen zijn bereid dat offer te maken en waarderen de recreatieve waarde hoog, dat bleek onlangs nog uit onderzoek. De bewoners van het Groene Hart kiezen voor de TUD-variant omdat die de minst nadelige gevolgen heeft. Behalve prestige kan ik eigenlijk geen enkele andere reden bedenken om te rechtvaardigen dat die lijn er komt."

Lange adem

In maart 1996 wordt de Planologische Kern Beslissing-deel 3 verwacht. Daarin zal het standpunt van het kabinet staan. Tot die tijd zal het redelijk rustig zijn aan het actiefront. Wolvers: "Momenteel zijn we bezig met een fotoprotest. Burgers kunnen foto's nemen van dierbare en mooie plekken die door de komst van de supertrein bedreigd worden. Gedeeltelijk komen die foto's in een boek dat aan de minister zal worden aangeboden. De rest wordt gebruikt voor een rondreizende tentoonstelling." Hoewel het protest een kwestie van een lange adem is, blijft de kern van de activisten groeien. "En als er weer ontwikkelingen zijn, bieden zich altijd mensen aan om te helpen. De verontwaardiging blijft groot."

Terug