Lokaal Kabaal 12, december 1995
Auteur: Harry Westerink
Feestdagen
Aan het eind van het jaar overvalt me een soort weemoed. Ook arme luizen hebben last van het gevoel dat de tijd als zand door hun vingers glijdt. Dat is niet enkel voorbehouden aan rijke stinkerds die in hun stoelen van twaalfhonderd gulden per stuk zitten weg te dromen over hoe ze hun topzware inkomens in het nieuwe jaar het snelst kunnen verbrassen. De eerste sneeuw is gevallen, het vriest dat het kraakt en men trekt zich massaal terug in gezellig warme woningen met de hele familie bij de T.V., de C.V. en de C.D.'s. Althans, dat geldt voor de burgers die hun schaapjes op het droge hebben. Anderen zijn minder fortuinlijk. Die zijn bijvoorbeeld dakloos en verkleumen van de kou. Of ze verkommeren eenzaam in het zwijgende gezelschap van een jeneverglaasje.
Al jaren probeer ik de feestelijkheden van de decembermaand te mijden. Dat verplichte gedoe van volvreten en klemzuipen hangt me de keel uit. En wat zegt die God-Jezus-alle-Christus me nou? Die omhooggevallen timmermanszoon die z'n belager de andere wang toekeerde, nadat hij op de ene een dreun had gekregen. Ik kijk wel link uit voor die heilsleer van naastenliefde.
Nu zou ik me zo goed en zo kwaad als het gaat door de feestdagen heen kunnen slaan. Misschien breng ik zelfs wel een bezoek aan de ouders van m'n vriendin de bijstandsmoeder. Wie weet draait dat uit op kwispelstaarten en pootjes geven. Hoe ver kun je gaan, zal ik maar zeggen. Toch zou ik het al tandenknarsend en handenwringend kunnen opbrengen.
Moeilijker, oneindig veel moeilijker wordt het om met goede moed 1996 in te stappen. De bourgeoisie heeft een groot aantal onaangename verrassingen voor het proletariaat in petto. De nieuwe Algemene Bijstandswet bijvoorbeeld. Als uitkeringstrekkers niet kunnen bewijzen dat ze alleen wonen, dan worden ze zonder pardon gekort. Leuk voor huurders met huisbazen die weigeren huurcontracten op te stellen, omdat ze "geen gedonder" met de belasting willen. Dus moeten huurders maar "gedonder" met de Sociale Dienst krijgen. M'n vriendin moet ook oppassen voor de nieuwe wet. Moederlief wordt geacht om haar mormel moederziel alleen achter te laten en zich vol overgave te storten op de arbeidsmarkt.
Zij is niet de enige die met het broodmes op de keel wordt gedwongen om te integreren in de asfaltjungle van presteren en concurreren. De regering wil dat vooral die mensen inburgeren die zo dom zijn geweest om niet als Nederlander te worden geboren. Die moeten een contract tekenen als eerste stap op weg naar het diploma van goede Nederlander.
En neem nou de woningnood. In Leiden vind je gemakkelijker gedichten op gevels dan woonruimte erachter. Volgend jaar dreig je een hoop extra te moeten gaan betalen om mee te mogen dingen naar een geschikt dak boven je hoofd. Eerst dokken en tot vervelens toe woonbonnen inzenden. En dan met deze woonloterij de felbegeerde prijs winnen: een hok met een veel te hoge huur.
Nee, het is geen jaar om over naar huis te schrijven. Laten we ons maar schrap zetten. Op onze tanden én op een houtje bijten. Hopelijk krijgt de bourgeoisie de rekening ooit gepresenteerd. Misschien tijdens de Kerstdagen al, wanneer liefst zoveel mogelijk zwervers proletarisch gaan dineren in sjieke restaurants. Dat zijn hun én mijn feestelijke hoogtepunten: eten en drinken zonder te betalen.