Lokaal Kabaal 12, december 1995
Auteur: Harry Westerink
"Leiden in last". Zo zou het stripalbum over Leiden kunnen heten dat KBU Uitgevers volgend voorjaar uitbrengt. Het verhaal speelt zich af rond het detective-duo Jules en Ollie en de 3 oktoberviering. Een commerciële strip die nog het meest lijkt op een reeks billboards langs de snelweg.
KBU Uitgevers heeft ook over andere steden strips gemaakt, steeds met Jules en Ollie als hoofdpersonen. "Hoogspanning in Eindhoven", "Tamtam in Rotterdam", "Herrie in Den Haag": het zijn stuk voor stuk melige misbaksels waarbij een beetje stripliefhebber na drie bladzijden in slaap sukkelt. Nog ergerlijker is de gênante commerciële aanpak van de uitgeverij. Leidse bedrijven en instellingen konden tot 1 november plaatjes kopen in de strip, die in een oplage van 10.000 zal verschijnen. Advertentieprijs: 350 gulden per plaatje. De strip bestaat uit ongeveer 500 plaatjes. Bernadette van de Klooster van KBU vindt dat niet duur: "Zo kunnen grote bedrijven én eenmanszaken meedoen. Als een persoon of gebeurtenis een voor de stad karakteristieke rol speelt, dan nemen we dat gratis in het verhaal op."
Voor de strip moet je toch nog 12,50 gulden betalen. Gaat het er de uitgever alleen om grof geld te verdienen? Van de Klooster haast zich om dat "misverstand" recht te zetten: "Het is niet te vergelijken met adverteren. De strips zijn een stuk entertainment. Wij hebben een origineel idee uitgewerkt voor bedrijven om zich te presenteren. Het is een leuk relatiegeschenk."
Sex en Kuifje
Hoe komt een stedenstrip tot stand? Van de Klooster: "Eerst hebben we contact gehad met de gemeente Leiden en de Leidse VVV. Die hebben ons gewezen op het idee van 3 oktober. De 3 October Vereeniging speelt in het verhaal dan ook een belangrijke rol. Zelf hebben we in grote lijnen het thema ontwikkeld. Bedrijven vullen het verhaal door het kopen van plaatjes verder in." Een hele kluif voor de tekstschrijvers en de illustratoren, die moeten dansen naar de pijpen van de commercie. De strips vormen dan ook een perfecte afspiegeling van de gang van zaken in het kapitalisme. Wie geld geeft, bepaalt het verhaal. Wie arm is, staat langs de zijlijn en mag het verhaal hooguit lezen.
Hoe de commercie de strip in gijzeling neemt, blijkt uit "Herrie in Den Haag". De detectives Jules en Ollie pakken een "klus" aan. Het zijn typische mannetjes: de een denkt voortdurend aan sex en de ander is een Kuifje-kloon zonder privé-leven. Ze lopen op straat, rijden in auto's, zitten achter een bureau, en overal om hen heen is reclame over drank, gokhallen, banken, makelaars, winkels. Dat geeft de strip een ongewilde eerlijkheid. Ook in het 'echt' dringt de commercie zich onophoudelijk aan de mens op. Het verhaal is zo mager dat je na afloop meteen vergeet wat je hebt gelezen. Alleen de advertentieplaatjes heb je onthouden.
Het is onwaarschijnlijk dat de strip over onze stad "Lijden in Leiden" gaat heten. Het verhaal zal zeker niet gaan over detectives die wethouder Van Rij schaduwen en diens vuile was buiten hangen. Of over veel te hoge gemeentelijke tarieven en heffingen, hongerstakende asielzoekers en het Earth Liberation Front.