26 januari, Utrecht: actie tegen 250 dreigende huisuitzettingen

“Ongeveer 250 huurders van Socius aan de Saffierlaan (ook bekend als de Saffier) in Utrecht dreigen op 26 maart hun woning uitgezet te worden. Deze bewoners dreigen veroordeeld te worden tot dak- en thuisloosheid midden in een wooncrisis. De bewoners van de Saffierlaan hebben geen plek om naartoe te gaan, en gaan dus nergens heen!”, zo begint de oproep voor een actie op 26 januari in Utrecht tegen deze dreigende huisuitzettingen. De Bond Precaire Woonvormen (BPW) en Save the Saffier eisen met deze actie “dat woonzekerheid wordt beschermd en dakloosheid wordt voorkomen. Kom daarom op 26 januari om 14:00 uur naar het kantoor van woningcorporatie Portaal aan de Beneluxlaan 9 en toon je solidariteit. Wonen is een recht!”

De oproept vervolgt met: “De Saffier is een voormalig zorgcentrum in Utrecht met 250, voornamelijk jonge, bewoners. Het gebouw, eigendom van woningcorporatie Portaal, is de afgelopen tien jaar verhuurd door Socius. Nu deze periode voorbij is, wil Portaal het pand renoveren en omvormen tot sociale huurwoningen, zoals de aangrenzende vleugel. Daarvoor moeten echter alle huidige huurders met tijdelijke contracten vertrekken.

De Saffier biedt niet alleen huisvesting, maar ook ateliers, een podium en een café. Deze gemeenschap, en de buurt waar het onderdeel van is, dreigt nu uiteen te vallen door de huisuitzettingen. Portaal wil het gebouw uitsluitend opnieuw verhuren aan volledig nieuwe huurders. Ironisch genoeg reserveren ze dertig procent van de woningen voor ‘jonge kwetsbare mensen’, terwijl velen van de huidige bewoners juist in die categorie vallen, maar geen kans maken.

Maandag 26 januari
Vanaf 14:00 uur
Kantoor van woningcorporatie Portaal
Beneluxlaan 9, Utrecht

Hoewel meer sociale woningen dringend nodig zijn, gaat het hier ten koste van de woonzekerheid van 250 mensen, van wie velen zelf onderdeel zijn van programma’s om kwetsbare groepen te huisvesten. Als de huidige bewoners worden uitgezet, kunnen ze niet op tijd een nieuwe woonruimte vinden, en raken ze dus dakloos: op de bank van vrienden logeren, terug naar hun ouders verhuizen, of aangewezen zijn op onbetaalbare huur.

Huurders zijn niet inwisselbaar

‘Ik wou dat ik me eindelijk eens veilig kon voelen: eerst de oorlog in mijn land, en nu het verlies van mijn enige thuis in Nederland.’ (Yousef, huurder)

‘Mij was verteld dat ik me geen zorgen hoefde te maken over verlenging – het zou ‘zeker’ goed komen. Het was dan ook een grote klap toen ik hoorde dat ik er eind maart uit moet.’ (Tom, huurder)

‘Ons uit huis zetten voor renovaties midden in een wooncrisis voelt absurd, het enige wat ik wil is een betaalbare plek waar ik met waardigheid en stabiliteit kan wonen’ (Hannah, huurder)

Willekeur en stoelendans

De huidige bewoners, grotendeels jonge Utrechters, worden de dakloosheid in gejaagd. Nog erger is dat eigenaar Portaal een klein aantal van vijftien bewoners huisvesting aanbiedt, op basis van een schijnbaar willekeurige selectie door Socius. Voor deze enkelen is dat fijn, maar niet voor de andere huurders die met 250 tegelijk op zoek gaan naar amper beschikbare woningen. De meeste huurders komen niet in aanmerking voor een urgentieverklaring om de extreem lange wachtlijst voor sociale huur te omzeilen. Zo’n urgentie wordt nu in principe dus alleen uitgedeeld aan een kleine groep, op basis van onduidelijke criteria en beoordeling van Socius.

Samen met de Bond Precaire Woonvormen roepen de huurders van de Saffier Socius en Portaal op om hun sociale missie waar te maken en hen te blijven voorzien van betaalbare woonruimte. De BPW stelt: ‘Nu worden bewoners uitgezet en na renovatie ingewisseld voor een andere groep huurders. Verschillende groepen huurders worden zo tegen elkaar uitgespeeld. Zo ontstaat een stoelendans met woonruimte die leidt tot dakloosheid en woononzekerheid en wordt een hechte gemeenschap uit elkaar gerukt. Als verhuurders van sociale huurwoningen zouden Portaal en Socius het belang van al haar huurders moeten beschermen.’

Woononzekerheid in Utrecht

Zo schieten Socius en Portaal tekort in hun plicht tot bescherming van huurders en jonge woningzoekenden. Zij zijn een symbool van de wooncrisis en het falen van de overheid en gemeente om jonge mensen daartegen te beschermen. Terwijl huisuitzettingen zonder vervangende woonruimte doorgaan, wordt het woonrecht geschonden. Keer op keer op keer. De gemeente Utrecht neemt geen verantwoordelijkheid voor haar bewoners: na de uitzetting van 180 huurders aan de Ravellaan afgelopen zomer zijn er geen maatregelen genomen om de woonzekerheid van huurders met tijdelijke contracten te waarborgen. Bij de Ravel werden huurders geïntimideerd en hun privacy geschonden.

In heel Utrecht worden huurders uitgezet, vooral jongeren die inmiddels veertig procent van alle daklozen vormen, aldus recente Ethos-tellingen. De BPW stelt: ‘Huisuitzettingen door precaire contracten die leiden tot dakloosheid zijn een vorm van geweld. Wij accepteren niet langer dat mensenrechten worden geschonden in onze stad!’

In gelul kun je niet wonen

Met de lokale verkiezingen op komst maken politieke partijen indrukwekkende beloften. Maar wanneer gaan de stad en het college haar bewoners kiezen boven de huidige gang van zaken? Zoals het nu staat, blijft de gemeente telkens stil terwijl huurders ingewisseld worden, mensen geen permanente huisvesting kunnen vinden en dakloos worden. Onlangs werd er een motie ingediend bij de gemeenteraad om de bewoners van de Saffier tenminste extra inschrijftijd te geven, maar die werd ook afgewezen. De overheid heeft met het Nationale Actieplan Dakloosheid gezegd voor 2030 dakloosheid te beëindigen en dat daar preventieve actie op moet worden ondernomen om dit te voorkomen. De gemeente Utrecht handelt hier niet naar door beleid aan te passen. Ondertussen wordt de wooncrisis alleen maar erger en krijgen huurders minder zekerheid. Om dakloosheid echt te voorkomen hebben jonge mensen zekerheid en huisvesting nodig. De BPW stelt: ‘Het is nu tijd om uit deze vicieuze cirkel te stappen die huisbazen, de overheid en de markt hebben gecreëerd. Als de overheid het niet regelt, zullen we samen ons woonrecht op moeten eisen met solidaire woonstrijd!’

Huurders, verenigd onder de naam Save the Saffier en samen met de BPW, accepteren dit niet. Ze komen in actie en hebben een aantal eisen opgesteld voor Socius, Portaal en de gemeente Utrecht:

• 1. Voorkom dakloosheid! Stop de uitzetting van 250 huurders op 26 maart.
• 2. Bied woonzekerheid! Zorg voor tijdelijke huisvesting tijdens de renovatie en laat bewoners terugkeren met een vast contract.
• 3. Stop het afschuiven van sociale verantwoordelijkheid door Portaal, de gemeente Utrecht en Socius op individuele huurders en de samenleving. Neem verantwoordelijkheid en waarborg woonzekerheid voor iedereen.”

Harry Westerink