4 mei, Den Haag: inclusieve alternatieve dodenherdenking
Evenals vorig jaar vindt er ook dit jaar op 4 mei in Den Haag een inclusieve alternatieve dodenherdenking plaats. De organisatie daarvan is in handen van het Comité van Waakzaamheid Nu. “Na de overweldigende opkomst van vorig jaar keert ‘4 mei inclusief’ terug met een duidelijke boodschap: herdenken mag geen ritueel zijn dat alleen naar het verleden kijkt”, aldus de oproeptekst. Het comité roept op “om stil te staan bij alle slachtoffers van oorlogsgeweld – toen én nu”.
De oproeptekst vervolgt met: “Oorlog in het Midden-Oosten en op het Europese continent houdt aan. Burgers worden slachtoffer van geweld, uitsluiting en dehumanisering. De voortdurende straffeloosheid voor schendingen van het internationale recht – vastgelegd na de Tweede Wereldoorlog met de belofte van ‘nooit meer’ – ondermijnt de fundamenten van de wereldorde.
Maandag 4 mei
Vanaf 19:00 uur
Lange Voorhout, Den Haag
De huidige regering uit ‘begrip’ voor traditionele bondgenoten die – tegen alle internationale verdragen in – andere landen binnenvallen en oorlogsmisdaden plegen. Er is geen verbod op wapenhandel met Israël, dat genocide pleegt in Gaza en hiervoor bij het Internationaal Gerechtshof is aangeklaagd, nieuwe militaire technologieën ‘test’ op Palestijnse burgers en 600.000 Libanezen met geweld verdrijft uit hun eigen woonhuizen en regio. Een meerderheid van de Tweede Kamer, inclusief twee regeringspartijen, wil de banden met de Israëlische defensie zelfs versterken, terwijl het de evacuatie van doodzieke en gewonde kinderen uit oorlogsgebieden frustreert.
Ons staatshoofd en onze premier laten zich binnenkort fêteren door een veroordeelde Amerikaanse president die landen bedreigt en aanvalt en daarmee een mondiale crisis ontketent en met sancties tegen het Internationale Strafhof in Den Haag de rechtsorde ondermijnt. Ondertussen zien we ook in Nederland een inperking van politieke rechten, zoals het demonstratierecht, en het normaliseren van gedachtegoed dat onze grondrechten uitholt.
‘Kijk niet weg’, is de oproep van het comité. ‘Herdenken betekent ook verantwoordelijkheid nemen voor het heden.’ Dit is geen tijd voor de normalisering van de onderdrukking van rechten, extremistische retoriek en de vergoelijking van oorlog; dit is de tijd om op te staan voor de lessen en principes die voortvloeien uit de Tweede Wereldoorlog.
De naam van het organiserende comité verwijst naar het Comité van Waakzaamheid uit 1936, opgericht door schrijvers en academici die waarschuwden tegen het opkomende nationaal-socialisme. Die erfenis kreeg in 2025 nieuwe urgentie. Een groep betrokken burgers organiseerde voor het eerst een alternatieve nationale herdenking en de opkomst overtrof alle verwachtingen. Sindsdien is de wereld in nog meer crises beland. Dit jaar heeft de groep één boodschap: we herdenken niet alleen wat was. We staan stil bij wat er op het spel staat.
Op het programma staan sprekers, muziek en een spiritueel ritueel, gevolgd door de traditionele taptoe en twee minuten stilte. De bijeenkomst begint om 19:00 uur op het Lange Voorhout in Den Haag. Om 20:00 uur volgen de taptoe en twee minuten stilte. Daarna is er gelegenheid tot het leggen van een bloem en het plaatsen van een foto voor wie dat wil. Er zijn geen vlaggen, leuzen of spandoeken.”
Harry Westerink