De stem van de praatstok – Een magisch-symbolisch verhaal van Polle Griotto

Ik reis van de wouden van Noord-Amerika tot de Andes,
van de savannes van Afrika tot de eilanden van de Stille Oceaan,
en verschijn in gesprekskringen dichter bij huis.
Ik word vastgehouden, doorgegeven,
glijd zachtjes over tafels en tussen handen,
en verbind mensen in een cirkel.
Soms blijf ik even bij iemand die te lang zoekt naar woorden,
of nestel me tussen de handen van wie onzeker is en aarzelt.
Duizenden jaren draag ik met me mee: ervaringen, verhalen, rituelen, wijsheden.
Ik verbind me met de overleveringen van niet-westerse filosofieën,
met manieren van samenleven die horizontaal en verbonden zijn,
en met kennis die van mond tot mond, van hand tot hand, wordt doorgegeven.
Ik beweeg tussen traditie en heden,
tussen spreken en zwijgen,
tussen uitgesproken woorden en de betekenissen
die zich vaak pas later laten voelen.
Ik ben de Praatstok.
Sommigen noemen mij Talking Stick, Message Stick, Dikgosi Staff.
Anderen noemen me Bastón de Palabra, Ava Ceremony Stick, Hyōshigi …
of gewoon de stok van de stem.
Mijn thuis? Overal waar mensen luisteren.
All are related.

Waar woorden niet worden overstemd,
waar stilte ruimte krijgt.
En waar iedereen – jong of oud, snel of bedachtzaam,
geleerd of nog lerend – het recht heeft om gehoord te worden.
A person is a person through other persons.
Ik reis van stadswijken tot bergdorpen,
van vergadertafels tot kampvuren,
van grassrootsgroepen tot gemeenschappen die samen beslissen.
Ik verschijn waar mensen samenkomen,
niet om te strijden, maar om te delen.
Living well, in balance with all.
Ik heb broers en zussen in vele vormen en kleuren:
kort of lang, glad of gegroefd,
versierd met kralen, verf of symbolen.
No human is illegal.
Sommigen passen in een handpalm,
anderen zijn zwaar en ceremonieel.
Want ik markeer het begin van een stem,
en het einde van stilte.
The revolution will not be televised.

Er is er maar één van mij per groep.
Wie mij vasthoudt, mag spreken, de rest luistert.
Ik wieg hun woorden zacht, vang hun gedachten op,
en verbind wat anders zou verwaaien,
en hier worden onze stemmen één.
Djelem, djelem, lungone dromens, maladilem bakhtale Romensa
De reizen door het donker van de Nomade van het Vuur
bewegen anders dan de zachte warmte die ik breng.
Beiden zijn van waarde.
Elk verhaal volgt zijn eigen ritme.
En als ik mijn werk goed doe?
Dan lijkt het alsof ik niets doe,
dan schittert de groep zelf,
en weet ik:
Mijn waarde leeft in hun aandacht,
hun luisteren,
hun zorg voor elkaar.
If I can’t dance, I don’t want to be part of your revolution.
Dan ben ik stil aanwezig.
Morgen
luister ik.
Gelukkig 2026 en vrijheid voor iedereen.
Viva tu.
Polle Griotto
(LocalPositionSystem)
(Over de beide foto’s: “Een brug vol verhalen. Tijdens NovemberWereldmaand 2025 kreeg een brug in Halle een nieuw kleedje. In een sociaal-participatief traject brachten Karin en Mieke mensen samen om praatstokken te maken. Die verhalen kwamen later samen in cirkels, in samenwerking met Basisschool De Leerboom, Open Armen vzw, Dagcentrum De Wip, Buurtwerk Vogelweelde en Don Bosco Zennedal vzw. Voor de elfde keer werd zo rond een mondiaal thema gebouwd aan verbinding.)
Cursievenlijst
- Talking Stick (First Nations, Noord-Amerika), Wampum Stick (Ojibwe, Noord-Amerika), Message Stick en Yidaki Stick (Aboriginal groepen, Australië), Dikgosi Staff (Tswana, Afrika), Chief’s Staff (Zulu/Ashanti, Afrika), Bastón de Palabra (Mapuche, Zuid-Amerika), Varita de Palabra (Andes inheemse volkeren, Zuid-Amerika), Ava Ceremony Stick (Samoa/Tonga, Polynesië), Rongorongo Stick (Paaseiland, Polynesië), Hyōshigi (Japan, Azië) – Benaming en herkomst van praatstokken.
- A person is a person through other persons. – Xhosa/Zulu proverb / John Mbiti – Ubuntu-filosofie; collectieve identiteit, wederzijdse zorg en verbondenheid; zie: Mbiti, J.S., African Religions and Philosophy (1969).
- All are related. – Lakota filosofie / Mitákuye Oyás’iŋ – Verbinding tussen mensen, natuur en leven; diversiteit en inclusiviteit; zie: Deloria, Vine, God is Red (1973).
- Living well, in balance with all. – Quechua filosofie / Andean inheemse traditie – Buen Vivir: horizontale, ecologisch en sociaal verantwoorde levensfilosofie; zie: Acosta, Alberto, Buen Vivir: Today’s Tomorrow (2013).
- No human is illegal. – Activistische slogan – Universele rechtvaardigheid; inclusiviteit en solidariteit; gebruikt in wereldwijde immigranten-bewegingen.
- The revolution will not be televised. – Gil Scott-Heron (1970) – Collectieve macht, grassroots-activisme; zie: Scott-Heron, G., Pieces of a Man (1971).
- Djelem, djelem, lungone dromensa / Maladilem bakhtale Romens. (Ik ging, ik ging, langs lange wegen, en vond gelukkig mijn Roma-broeders) – Roma anthem door Žarko Jovanović (1949) – Collectieve overleving, mobilisatie en verbondenheid; strijd voor erkenning van de Roma–gemeenschap.
- De Nomade van het Vuur – lees hier het verhaal van Polle Griotto.
- If I can’t dance, I don’t want to be part of your revolution. – Emma Goldman (1869–1940) – Vrijheid, participatie en horizontale sociale verandering; radicale activistische houding; zie: Goldman, E., Living My Life (1931).
