Logo van de Bijstandsbond.

Logo van de Bijstandsbond.

Volgens het onlangs verschenen rapport “Wachten op opvang” van de Rekenkamer Metropool Amsterdam (RMA) krijgen Amsterdamse daklozen te weinig hulp. Zo is de maatschappelijke opvang voor hen moeilijk bereikbaar. De Bijstandsbond kan de conclusies van de RMA alleen maar bevestigen.

Er zijn steeds moeilijkheden met de registratie van en de uitkeringsverstrekking aan dak- en thuislozen. Mensen die in feite dakloos zijn, moeten naar het loket bijzondere doelgroepen, maar worden daar weer weggestuurd omdat ze niet dakloos zouden zijn. Als reden voor het wegsturen wordt opgegeven dat ze tijdelijk, bijvoorbeeld voor een maand, ergens zouden kunnen wonen. Ze moeten dan naar het reguliere loket en worden daar ook weer weggestuurd, onder het motto “je bent dakloos”. Met andere woorden: ze worden van een kastje naar de muur gestuurd. Soms vindt er een onderzoek plaats waarbij in een bepaald park wordt gekeken of de dakloze daar op de aangegeven plek wordt aangetroffen. Daar zijn veel misverstanden over. Voortdurend gaat de gemeentelijke dienst Handhaving en Toezicht op pad om daklozen op te sporen, op hun verblijfadres of in een park. Van te voren wordt hen gevraagd wanneer ze daar aanwezig zijn, op welke tijden, waarna vaak een bezoek buiten deze tijden plaatsvindt, buiten de afspraken om. Als de dakloze niet wordt gevonden, wordt de bijstandsuitkering niet toegekend of voor de zoveelste maal stopgezet. Hetzelfde gebeurt in geval van adressen waar de dakloze een paar nachten mag slapen.

Zelfredzaamheid

Ook zijn er misverstanden over iemands status, over de vraag of de persoon wel “volgens de regels” dakloos is. Wanneer iemand zich als dakloze meldt bij het loket bijzondere doelgroepen, dan zou moeten worden uitgegaan van de status van dakloze. Een recente maatregel is dat daklozen ’s avonds een sms moeten sturen naar Handhaving en Toezicht waarbij ze moeten aangeven waar ze die nacht verblijven. Er bestond al een “zeven dagen-formulier” waarop de dakloze moest invullen waar hij de komende tijd ’s nachts zou verblijven. Hoewel wordt gemeld dat dat formulier zou zijn afgeschaft, schijnt het nog steeds te worden gebruikt. Hoe dan ook, nu dus de sms-methode. Bij de Bijstandsbond kregen we prompt een dakloze op het spreekuur die slecht kan lezen en schrijven en die op zijn mobiele telefoon een sms kreeg met een uitgebreide uitleg in ingewikkeld Nederlands over zijn plicht om iedere avond een sms te sturen naar Handhaving en Toezicht. Hij kon de sms niet lezen. Bovendien heeft hij geen telefoon meer, omdat hij die heeft verkocht om te kunnen eten die dag. Hoe nu verder?

Alles wordt zeer bureaucratisch afgehandeld. De ambtenaar heeft bij een intakegesprek vaak meer oog voor het formulier dat hij moet invullen dan voor de mens die tegenover hem zit. Met dat formulier moet de zogeheten “zelfredzaamheid-matrix” (zrm) worden nagegaan. Dat is “hét instrument waarmee behandelaars, beleidsmakers en onderzoekers in de gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en gerelateerde werkvelden, de mate van zelfredzaamheid van hun cliënten eenvoudig en volledig kunnen beoordelen”, aldus de propaganda. De zrm is naar eigen zeggen ontwikkeld door de GGD Amsterdam en wordt gepromoot door Movisie, “het landelijk kennisinstituut en adviesbureau voor het sociaal domein”. “Wij werken aan een samenleving met veerkracht waarin burgers zoveel mogelijk zelfredzaam zijn. Onze 150 experts ontwikkelen, verzamelen en verspreiden toepasbare kennis en oplossingen voor sociale vraagstukken”, aldus Movisie. Nou, over de “toepasbare kennis en oplossingen voor sociale vraagstukken” van de 150 experts heb ik zo mijn twijfels. Niet zoeken naar de oorzaken in de neo-liberale vechtmaatschappij, maar mensen een beetje opkalefateren om mee te kunnen doen aan de ratrace. En bij wie dat niet lukt? Tja, die zoekt het maar uit.

Ideologische mist

De zrm-methode is er om ideologisch te verdonkeremanen dat mensen die in de neo-liberale vechtmaatschappij ten onder gaan, niet kunnen worden geholpen zonder de structurele oorzaken in de kapitalistische samenleving aan de orde te stellen. De zrm-methode dient er ook toe om een ideologische mist te ontwikkelen die het zicht op het keiharde beleid ontneemt door te suggereren dat veel “arme psychiatrische patiënten die er niets aan kunnen doen” vanuit o zo humane motieven wel degelijk zouden worden geholpen. De zelfredzaamheid-matrix is in mijn ogen een tamelijk oppervlakkig en aanvechtbaar meetinstrument. Want wat meet je nou eigenlijk? Iemand die hoog scoort op de zelfredzaamheid-matrix, die dus volgens het eenvoudige formuliertje als “zelfredzaam” wordt aangemerkt, die heeft pech gehad. Want die persoon wordt vervolgens nauwelijks of niet geholpen. Hij mag blij zijn als hij een uitkering krijgt en verder zoekt hij het maar uit. En dat is met de meerderheid van de naar schatting vijfduizend daklozen in Amsterdam het geval. Het onderzoek van de Amsterdamse Rekenkamer bevestigt dat.

De situatie van daklozen in andere gemeenten is in grote lijnen hetzelfde. Dat blijkt uit een onderzoek van Investico, een platform voor onderzoeksjournalistiek. Daklozen die niet verslaafd zijn en geen psychische stoornis hebben, blijken ook elders in het land op grote schaal te worden geweigerd bij de daklozenopvang. Gemeenten zeggen onvoldoende budget te hebben om die categorie daklozen te helpen. Opvanginstellingen vinden dat daklozen van hun gemeente te snel het stempel “zelfredzaam” opgedrukt krijgen, waardoor ze alsnog moeten slapen in de auto, op een bankje in het park of bij vrienden op de bank. Volgens het onderzoek wordt “de retoriek rondom zelfredzaamheid misbruikt om een structureel tekort aan opvangplekken en betaalbare huisvesting te camoufleren”.

Maar de Amsterdamse VVD-wethouder Eric van der Burg laat schaamteloos weten: “We moeten streng zijn. Mensen die niet toegelaten worden tot de maatschappelijke opvang weten zich uiteindelijk vaak te redden, en dat is precies de bedoeling.” Met andere woorden: we gooien de deur gedeeltelijk op slot, en dan blijken er mensen te zijn die toch weten te overleven. En dat is ook onze bedoeling. Hoe die mensen moeten lijden en overleven, dat doet er dan blijkbaar niet toe. En wat gebeurt er als mensen het niet redden? Dan hebben we tijdelijke crisisopvang voor sommige daklozen die misschien wel meer geld kost als reguliere en goed toegankelijke maatschappelijke opvang voor alle daklozen. Als het de bedoeling is dat daklozen zoveel mogelijk als zelfredzaam worden aangemerkt en zichzelf maar moeten zien te redden, dan moeten we er niet vreemd van opkijken dat steeds meer kwetsbare mensen in het niets verdwijnen.

Piet van der Lende


  1. Jan # 1 
    4 maanden geleden

    “De retoriek rondom zelfredzaamheid wordt misbruikt om een structureel tekort aan opvangplekken en betaalbare huisvesting te camoufleren, blijkt uit het onderzoek.” zo lezen we in het artikel van Investico. Het schokkende van het artikel, dat overeenkomt met mijn ervaringen in deze ‘zorg’, is dat de betrokken ambtenaren niet in opstand komen, zoals mensen in de jeugdzorg dat wel deden, maar toevlucht zoeken tot een abstractie, want zo mag je zelfredzaamheid wel noemen. Niet de vraag om hulp is een indicatie dat het mis gaat met de zelfredzaamheid, maar de uitslag van het instrument (de zelfredzaamheidsmatrix).

  2. Caroll Christiaanse # 2 
    4 maanden geleden

    Tijdens een daklozenvergadering met VVD wethouder Eric van der Burg, eerder gehouden dit jaar, vroeg een zeer boze meneer die Van der Burg of hij zich eerst voor gek moest laten verklaren voordat hij de benodigde hulp, t.w. onderdak (want meneer zwerft al drie jaar van plek naar plek), kreeg, waarop die Van der Burg antwoordde:” Ja, je moet je inderdaad voor gek laten verklaren en dan pas krijg je hulp.” Zo zie je maar weer dat er in dit land en met name in de hoofdstad een rechtsongelijkheid bestaat die zijn weerga niet kent!

  3. Martin van den Heuvel # 3 
    4 maanden geleden

    Dat woordje “zelfredzaam” heb ik al eens eerder gehoord, ook in een dergelijke situatie. Nou heb ik dat eens opgezocht en wat denk je dat het betekent? De mogelijkheid van een kind of hulpbehoevende oudere om zijn schoenen te strikken, zelf eten klaar te maken, zich aan te kleden/wassen of zelfstandig naar school te gaan. Dus dat woordje wordt gebruikt in de plaats van die achterlijkje liberale ideologie die denkt dat je mensen aan hun lot over moet laten. Die achterlijke liberale ideologie die vindt dat mensen met elkaar moeten concurreren tot de dood erop volgt.

    Maar de mens ( Homo Sapiens ) is een SOCIALE diersoort. Het woordje “sociale” komt uit de biologie en betekent in dit geval dat een dergelijke diersoort leeft in groepen. Daarbij moet worden aangemerkt dat het in groepsvorm leven er voor zorgt dat er voor iedereen wordt gezorgd. Letterlijk en figuurlijk. Gaat een stelletje samenwonen, wordt er gezamenlijk een hut gebouwd. De mannen gaan op jacht naar vlees, terwijl de vrouwen wortels, noten, zaden en bessen zoeken. ’s Avonds wordt de buit verdeeld onder de hele groep. Terwijl de vrouwen en oudere kinderen noten en zaden zoeken, passen de oudere vrouwen op de kinderen die nog te klein zijn.

    Als ik dakloos was en na lange tijd geen hulp kreeg, zou ik een juwelier overvallen. Maar dan zo knullig dat ik werd opgepakt. Dan had ik een lekker warm bedje en 3 maaltijden per dag tot mijn beschikking. Kijk, als je zoiets kunt verzinnen, DAN ben je zelfredzaam.

    http://WWW.RIJNLANDMODEL.JOUWWEB.NL

    Stuur de link door naar iedereen in je adresboek. Het wordt tijd dat de bevolking de waarheid hoort.

  4. NN # 4 
    4 maanden geleden

    Het valt me op dat http://wijzijnhier.org/who-we-are/ er iedere keer weer in slaagt met de hulp om een pand te kraken.
    Hoe komt het dan dat er nog mensen in een auto of op straat slapen. Omdat er niet word gekraakt door en voor hen.
    Dat er door de daklozen niet word gekraakt komt denk ik ook door :
    https://www.youtube.com/watch?v=-fny99f8amM Die docu kan worden afgedaan als een samenzweringstheorie maar dat vnd ik niet helemaal juist. Ik denk dat veel daklozen in feite heel aangepast zijn ze bewandelen de weg van aanvragen doen bij een overheid. Dat ze daar in vastlopen natuurlijk want die overheid is er niet voor hen.
    Het moet wat ” onaangepaster ” kortom. In de docu HyperNormalisation waar van docu word herhaald over het falen van radicaal Links en overige oppositie in de recente geschiedenis gesproken. Waar bij in die docu niet word gesteld dat er niks nieuws is want ik stel voor heen werd de manier van denken in NL bepaalt door de Zuil waar je in zat bijv. de Katholieke Zuil. Dat er nu word gesteld dat mensen nu worden gemanipuleerd door ” algoritmes ” en dat mensen alleen nog lezen wat ze willen lezen en dat dan ook krijgen voorgeschoteld ook niet nieuw. Zelf zie ik graag een aantal NIEUWE politieke kraakpanden waar die als ” zelfredzaam ” aangemerkten en daar bij politiek bewust constant in de media zijn of heel regelmatig zo als Wij Zijn Hier. Want vragen en dus geen ” vuist ” maken dat gaat niet lukken.
    Piet van der Lende was bij de laatste 1 mei demo in 2017 de enige met een rolator terwijl mensen met een
    lichamelijke beperking en een deel van de ouderen zeker reden tot verzet en demonstreren heeft. Aan Piet zal het niet liggen die is er wel maar de rest ? Wat is het alternatief voor de bestaande orde ? In de genoemde docu word het mislukken van de wat mij betreft beruchte ” Arabische Lente ” met name in Egypte geweten aan het ontbreken van een alternatief. Tegelijk word er in de docu gesteld dat de realiteit in Arabische landen ingewikkelder is dan in het Westen word begrepen. Een contradictie vind ik in die docu. Mijn idee is dat er absoluut een politiek bewuste voorhoede moet
    zijn in deze tijd en dat s bepaald niet het zelfde als bijv. die lieden van Occupy die vaak burgerlijk blijken. Laat het alternatief maar in de praktijk zien door die door mij genoemde NIEUWE kraakpanden. Die kunnen alleen maar worden bewoond door politiek bewuste mensen die geen verslavingen hebben of op een andere manier zijn te corrumperen. Het moet er daar dan in die panden ” voorbeeldig ” aan toe gaan. Daar bij opgemerkt als Wij Zijn Hier zich zou bekend maken als radicaal Linkse groep dan vraag ik me af of er dan nog spontane hulp in de vorm van meubelen en dergelijke zou komen van uit ” buren ” enzv.

  5. Eric # 5 
    4 maanden geleden

    De mens is een sociaal wezen, daarin heb je helemaal gelijk. Maar dit is echt een tragisch staaltje patriarchale projectie op het verleden van de mensheid, wat mij betreft:

    Gaat een stelletje samenwonen, wordt er gezamenlijk een hut gebouwd. De mannen gaan op jacht naar vlees, terwijl de vrouwen wortels, noten, zaden en bessen zoeken. ’s Avonds wordt de buit verdeeld onder de hele groep. Terwijl de vrouwen en oudere kinderen noten en zaden zoeken, passen de oudere vrouwen op de kinderen die nog te klein zijn.

    En de website waarnaar je verwijst, daar is politiek zoveel op aan te merken, daar ga ik maar niet aan beginnen hier. Neem alleen al de eerste zinnen:

    100 % links is communisme. De communisten draaien het bedrijfsleven de nek om. Alle onroerend goed is eigendom van de overheid, iedereen werkt voor de overheid. 100 % rechts is anarchie of iets dergelijks. Hoe je het noemt, doet er niet toe, het belangrijkste is dat er geen overheid bestaat. Wat er over blijft zijn ondernemingen en arbeiders.

    In de idealen van zowel de communisten als de anarchisten sterft de staat af na de revolutie en gaan we de samenleving runnen in collectief zelfbeheer. Je maakt van anarchisme en communisme stropoppen om aan te vallen om een door jou geliefde versie van kapitalistisch management (het zogenaamde Rijnlands model) te promoten. Maar welke vorm dan ook: het kapitalisme betekent dat kapitaalbezitters zich een deel van onze arbeid gratis toeëigenen en dat is waar we vanaf willen. Het Rijnlandse model is wat dat betreft geen donder beter dan het zogenaamde Angelsaksische model, in beide heerst grote armoede en machteloosheid en beide zijn voor een groot deel ook gebaseerd op onbetaalde reproductieve arbeid van voornamelijk vrouwen, op het roven van grondstoffen en nog goedkopere arbeid uit de door het kolonialisme arm gemaakte landen.

    Het wordt tijd dat de bevolking de waarheid hoort.

    Inderdaad, maar daarvoor moeten ze helaas niet bij jou zijn. Bij jou krijgen ze nog meer kapitalisme door de strot geduwd.

  6. Vilseledd # 6 
    4 maanden geleden

    “Als ik dakloos was en na lange tijd geen hulp kreeg, zou ik een juwelier overvallen. Maar dan zo knullig dat ik werd opgepakt. Dan had ik een lekker warm bedje en 3 maaltijden per dag tot mijn beschikking. ”

    Vergeet de dwangarbeid en het meer-op-een-cel-beleid en daarbij het open toilet niet.

  7. DrM # 7 
    4 maanden geleden

    Hoe kunnen wij als burgers zelf deze zogenaamde zelfredzame daklozen helpen hun leven weer op de rit te krijgen nu de overheid deze mensen niet wil helpen?

  8. Martin van den Heuvel # 8 
    3 maanden geleden

    # 5 ERIC
    Inderdaad, het zijn idealen. Idealen die nooit werkelijkheid zullen worden. Het hoogst haalbare is het Rijnlandmodel dat na WO2 in Europa is opgezet.

    En als die overheid dan is opgelost in het niets, hoe wil jij dan de samenleving collectief gaan beheren? Denk jij dat alle alpha apen dan dood zijn of zoiets? En die mannetjes in 3-delig pak met hun fijne kantoren, dikke auto’s met chauffeur en dito salarissen, hoe denk jij die zo ver te krijgen dat ze al dat moois opgeven? Vergeet het maar.

    Er is maar één mogelijkheid om de zaak een beetje netjes te regelen en de rest is dromelarij.

    De communisten zijn nooit verder gekomen dan het ontmantelen van het bedrijfsleven. En omdat de groep mensen veel en veel te groot was, werd het uiteindelijk toch weer een vorm van datgene wat ze niet meer wilden: een kleine groep die de grote massa gebruikt. Oligarchie.
    Er zijn meerdere namen voor een samenleving waar geen overheid bestaat. Hoe je het noemt doet er dus niet toe. Maar wat is dat nou eigenlijk, een overheid? Dat is een groep mensen die voor de grote massa besluiten neemt. Zelfs in de kleinste indianenstam heb je nog een opperhoofd en een groep “wijze oude mannen” die het opperhoofd adviseren. Een overheid dus. Conclusie: het bedrijfsleven of de overheid de nek proberen omdraaien is zinloos. Blijven er over de manier waarop de VS het regelt en de manier waarop Zweden het regelt. En honderden tussen-stations.
    Je moet wel een beeetje realistisch blijven.

    En trouwens, wat ik wil doet niet ter zake. Zo lang de bevolking geen flauw idee heeft waar de liberale partijen mee bezig zijn, gaat de afbraak gewoon door. Tot er helemaal niets meer VALT af te breken. En probeer jij dan maar eens een van je idealen te bewerkstelligen.

  9. Eric # 9 
    3 maanden geleden

    Het hoogst haalbare is het Rijnlandmodel dat na WO2 in Europa is opgezet.

    Knap dat je dat weet, wat het hoogst haalbare is.

    Ik denk dat je hier gewoon aan het verkeerde adres bent je propaganda voor een andere vorm van kapitalisme en je TINA-verhalen (There Is No Alternative). Elke vorm van kapitalisme betekent uitbuiting via loonarbeid en rijken die steeds rijker worden, en als jij daar voor wilt pleiten dan moet je dat vooral doen, maar niet hier. Misschien kan je dan beter terecht bij andere organisaties en partijen die voor het kapitalisme zijn, van de SP en GroenLinks tot de VVD/PVV. Het lijkt me handiger dat je gaat proberen hen mee te krijgen, want bij revolutionair links zal je hoe dan ook bot vangen.

    En als die overheid dan is opgelost in het niets, hoe wil jij dan de samenleving collectief gaan beheren? Denk jij dat alle alpha apen dan dood zijn of zoiets? En die mannetjes in 3-delig pak met hun fijne kantoren, dikke auto’s met chauffeur en dito salarissen, hoe denk jij die zo ver te krijgen dat ze al dat moois opgeven? Vergeet het maar. Er is maar één mogelijkheid om de zaak een beetje netjes te regelen en de rest is dromelarij.

    Het merkwaardige is dat jij zelf ook niet aangeeft hoe je die “alpha apen” gaat aanpakken. Ja, dat zal gaan gebeuren via dat ‘betere’ kapitalisme van je, maar wie gaat dat invoeren? Daar heb je macht voor nodig en die heb je niet, want die is in handen van die “alpha apen” van je. Dus zal je je van onderop moeten organiseren, macht opbouwen en veranderingen afdwingen. Mocht dat ooit lukken, dan pleiten wij liever voor een eerlijk systeem. Jij daarentegen pleit liever voor een systeem waar blijvend uitgebuit en onderdrukt wordt, want dat zou “realistisch” zijn. Maar wat “realistisch” is, verschilt per historische situatie. Sterk nog: wat “realistisch” is bepalen we zelf. En als iets nog niet “realistisch” is, dan zorgen we er samen voor dat het dat wel degelijk wordt.

    Het is eigenlijk triest hoezeer je je best doet om te bewijzen dat er geen betere toekomst in het verschiet kan liggen. Je wijst naar “indianen” (“native americans” bedoel je waarschijnlijk) die “zelfs” (wat suggereer eigenlijk met dat woordje?) machthebbers kennen en naar “communisten” (waarmee je de Russische staat-kapitalisten van 1917-1991 bedoelt waarschijnlijk) en that’s it, bewijs geleverd: kapitalisme is enige mogelijke systeem.

    Ik zou me, als ik jou was, eens verdiepen in de repressieve essentie van dat ‘alternatieve’ kapitalisme van je? Waar heeft dat ooit bestaan? Wat voor verzet was er toen? Wat was de relatie tot de (voormalige) koloniën? Hoezeer was de rijkdom van die periode daar net als in andere perioden van het kapitalisme gebaseerd op uitbuiting van (voormalige) koloniën, onbetaalde reproductieve arbeid van voornamelijk vrouwen, roofbouw op en uitputting van de natuur? In hoeverre was er sprake van daadwerkelijke democratie? Hadden rijken, mannen en witten meer te zeggen, meer invloed dan de rest? En tenslotte: is dat nou een systeem waar ik voor wil gaan pleiten? En als je na zo’n serieuze studie toch tot een positie antwoord komt: ga dat pleiten dan vooral niet hier doen.

0

Het kan even duren voor je reactie voor anderen zichtbaar wordt omdat de redactie er eerst nog even naar kijkt. Seksistische en racistische reacties worden niet doorgelaten, evenals scheldpartijen, bedreigingen, 'off topic'-bijdragen en pure 'knip en plak'-reacties (deze website is geen prikbord). Wil je contact met de redactie? Mail dan: doorbraak@doorbraak.eu


Je mag de volgende tags gebruiken: <a href=""> <blockquote> <del> <code> <em> <i> <strong> <b>


*