Hoe België in nauw contact met Afghanistan werkt aan deportaties (namens bijna de hele EU)

In januari van het verleden jaar reisde Freddy Roosemont, directeur van de Dienst Vreemdelingenzaken, naar Kabul om te onderhandelen over de gedwongen terugkeer van Afghaanse onderdanen aan wie België een verblijfsvergunning weigert af te leveren. Deze “missie” vond plaats onder leiding van de Europese Commissie. Eerder (in oktober 2025) had de minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, een brief aan de Europese Commissie gestuurd waarin zij aandrong op een “terugkeerbeleid” voor personen met de Afghaanse nationaliteit. De Belgische staat speelt dus een cruciale rol in dit Europese project, aangezien het initiatief uit België komt. Negentien andere Europese staten hebben zich vervolgens bij deze brief aangesloten: het is geen verrassing dat de meerderheid van deze regeringen door extreem-rechts wordt gedomineerd. Sinds de terugkeer van de Taliban in 2021 hebben er al enkele jaren geen uitzettingen naar Afghanistan meer plaatsgevonden vanuit België. Volgens minister Van Bossuyt zou de samenwerking met het Taliban-regime een “puur technische” samenwerking zijn, en zou het belangrijkste zijn “de veiligheid van onze burgers te beschermen, en dan is die terugkeer naar Afghanistan absoluut noodzakelijk”. Opnieuw wordt een criminaliserend discours aangenomen, gericht tegen mensen aan wie de staat een verblijfsvergunning ontzegt. Dit discours wordt gebruikt als argument om politieke keuzes te rechtvaardigen die in een andere context door de publieke opinie als ondenkbaar zouden worden beschouwd. Detentie en uitzetting omwille van de veiligheid is een leugen. Het zijn de onmenselijke en uiterst precaire levensomstandigheden waarin mensen worden geplaatst die “onveiligheid” veroorzaken (in de eerste plaats voor deze mensen zelf). Toch gaat Van Bossuyt zelfs zo ver om hypocriet te beweren dat dit beleid “vooral in hun eigen belang” wordt gevoerd. De urgentie die opgewekt wordt om tegen dit zogezegde probleem iets te doen is ook een illusie. Van Bossuyt meldt dat er momenteel 2.635 personen van Afghaanse afkomst in opvangcentra verblijven: dat is echter slechts ongeveer 0,02 procent van de totale Belgische bevolking. Zoals gewoonlijk in het extreem-rechtse discours, worden mensen omgezet in cijfers, en worden deze cijfers gemanipuleerd om angst te zaaien. Door uitzettingen naar Afghanistan toe te staan, stelt België mensen bloot aan ernstige gevaren en het verscheuren van gezinnen.

Getting the Voice Out in Samenwerking tussen de Belgische staat en Afghanistan inzake uitzettingen (Gettingthevoiceout.org)