Groot-Brittannië zet in op kolossale uitbreiding mijnbouw

In “Visie 2035′ ontvouwt de Britse Labour-regering haar nieuwe strategie voor een enorme stijging van de productie van “kritieke mineralen”, zoals lithium, kobalt, nikkel en koper, om een forse uitbreiding van de Britse industrie mogelijk te maken. Door mijnbouw getroffen gemeenschappen in Chili, Peru, Zuid-Afrika en Indonesië hebben de plannen heftig veroordeeld. Zij waarschuwen dat de extra mijnbouw die daarvoor noodzakelijk is rampzalig zal zijn voor hun milieu en hun voedselvoorziening, en dat de schade niet meer terug te draaien zal zijn.

Premier Keir Starmer beweert dat de strategie een “doortastende maatregel” is om de afhankelijkheid van Groot-Brittannië van “een handvol buitenlandse leveranciers” aan te pakken. Ten eerste moeten mijnen in Groot-Brittannië voor een aantal speciale, belangrijke metalen voldoende erts gaan leveren om in tien procent van de vraag van het bedrijfsleven te voorzien. Ten tweede mag in de toekomst niet meer dan zestig procent van zo’n speciaal ertssoort uit één enkel land komen.

Met “kritieke mineralen” bedoelt de regering: de ertsen van een aantal belangrijke metalen die in de toekomst schaars kunnen worden, waardoor Groot-Brittannië dan in de problemen raakt. Want er dreigen wereldwijd tekorten. De regering verwacht binnen tien jaar een verdubbeling van de Britse vraag naar koper en een verelfvoudiging van de vraag naar lithium voor de productie van elektrische auto’s, windmolens, en wapens. Alleen al de Britse auto-industrie zou jaarlijks een vijfde van het wereldwijd gewonnen lithium en vijftien procent van de wereldwijde kobaltvoorraden nodig hebben.

Wapenhandel aanjagen

Naast mijnbouwbedrijven zijn het ook de eigenaren (aandeelhouders) van wapenbedrijven, de auto-industrie en machinefabrieken die zullen profiteren, als de groeiplannen van de regering doorgaan. Voor het maken van moderne wapens is enorm veel metaal nodig, en de toenemende vraag naar een aantal “kritieke mineralen” komt bijna uitsluitend voor rekening van de wereldwijd groeiende wapenindustrie.

Visie 2035 pleit voor het aanleggen van voorraden ertsen voor de wapenfabrieken, bijvoorbeeld in Clydach, Zuid-Wales, waar de enige nikkelfabriek van Groot-Brittannië staat. Het nikkel wordt hoofdzakelijk gebruikt bij de productie van wapens en vliegtuigen. Het nikkelerts komt uit Indonesië. Mensenrechtenorganisaties uit dat land hebben gewaarschuwd dat de nieuwe strategie onteigening van het land van de inheemse bevolking en uitbuiting van mijnwerkers met zich mee zal brengen. De mijnbouwbedrijven zullen lokale gemeenschappen hun bossen afnemen, milieuactivisten afschilderen als terroristen, arbeiders gevaarlijk en ongezond werk laten doen en hen bruut uitbuiten door veel te lage lonen te geven en hun vakbonden te verbieden.

Het pas opgerichte bedrijf Tungsten West is druk bezig met de heropening van een oude wolfraammijn in Zuidwest-Engeland. Dit metaal is nodig voor raketten en voor bepantsering van kogelvrije auto’s en tanks. Daarnaast zal de mijn nog wat tin opleveren en ook beryllium, wat nodig is voor de productie van röntgenapparatuur, wapens en satellieten.

Verwoestende gevolgen van mijnbouw

De door mijnbouw getroffen gemeenschappen in Chili zijn duidelijk: “Onze grond, onze onafhankelijkheid en onze natuur stellen wij niet beschikbaar voor een economie die vernietiging en dood brengt in alle regio’s van de wereld”. Modatima, (Movimiento de Defensa por el Acceso al Agua, la Tierra y la Protección del Medioambiente, Beweging voor de Verdediging van Toegang tot Water, Land en Milieubescherming), roept bewegingen in Groot-Brittannië op om “een duidelijk standpunt in te nemen tegen de oorlogsindustrie”.

De opname van koper op de lijst van “kritieke mineralen” van de Britse regering is een overwinning voor Anglo American, een Britse mijnbouwgigant met verschillende kopermijnen in Latijns-Amerika, die daar jaren voor heeft gelobbyd.

Anglo krijgt al heel lang Britse diplomatieke hulp voor zijn snelle uitbreiding van de kopererts winning in Chili en Peru, ondanks felle tegenstand van lokale gemeenschappen, die wijzen op de rampzalige gevolgen van de activiteiten van Anglo American voor hun natuur en hun dagelijks leven. Medewerkers van de Britse ambassade in Peru hebben naar eigen zeggen “vele jaren hard gewerkt” om Anglo toestemming van de Peruaanse overheid te laten krijgen voor de aanleg van de reusachtige Quellaveco-mijn. Anglo op zijn beurt prijst de “voortdurende steun van het team van de Britse ambassade”.

Vertegenwoordigers van lokale gemeenschappen hebben onlangs Londen bezocht om alarm te slaan over de verwoestende gevolgen van de Quellaveco-mijn. Zo heeft Anglo de loop van de Asana-rivier, de belangrijkste waterbron voor veel gemeenschappen in de regio, omgeleid, met een sterke daling van de oogsten tot gevolg. Het gebied is zo verdroogd dat de bevolking voor haar drinkwater nu afhankelijk is van tankwagens. Zeventig procent van de kinderen en veel volwassenen lijden aan ernstige ziekten zoals kanker door de vervuiling van de omgeving met arseen en zware metalen.

Het kan anders

Anglo, dat in de apartheidstijd meer dan de helft van het bedrijfsleven in Zuid-Afrika controleerde, wil ons doen geloven dat zijn uitbreiding van de koperwinning noodzakelijk is voor de energietransitie. Hun eigen rapporten over klimaatverandering weerleggen echter de bewering dat een enorme toename van kopererts mijnbouw nodig is om het gebruik van fossiele brandstoffen drastisch te verminderen. Een “lagere energie-intensiteit van ontwikkeling”, “meer inzameling en gebruik van koperschroot” en “minder vraag naar personenauto’s” noemt het bedrijf allemaal risico’s die een “bedreiging” vormen voor de spectaculaire groei van de vraag naar koper waarop het bedrijf gokt.

Onderzoek in de VS heeft aangetoond dat de vraag naar lithium met 92 procent kan afnemen, wanneer er minder auto’s komen (bijvoorbeeld door beter en goedkoper openbaar vervoer), elektrische auto’s kleinere accu’s krijgen en versleten accu’s vaker gerecycled worden. Volgens onderzoek van de Royal Academy of Engineering kan Groot-Brittannië met de helft minder grondstoffen uitkomen door een betere organisatie van hergebruik, vervoer en infrastructuur.

Dus, eigenlijk zouden we moeten luisteren naar de klachten van gemeenschappen die te lijden hebben onder mijnbouw, stoppen met de wapen en grondstoffen wedloop, en onze aandacht richten op hergebruik en een betere organisatie van onze samenleving. Op die manier kunnen we mijnbouw tot een minimum beperken.

Jake Simms

Het oorspronkelijke artikel Britain is banking on a deadly mining boom stond in december op de website van New Internationalist. Vertaling en bewerking: Jan Paul Smit.