Een impressie van het doorlopende sit in-protest van Jemenitische vluchtelingen

Gisteren was het de dertiende dag van het doorlopende sit in-protest van Jemenitische vluchtelingen bij het IND-loket aan de Rijnstraat in Den Haag. De actie gaat door tot 30 juni. Letterlijk elke dag van 9:00 tot 17:00 uur zitten, staan of lopen de vluchtelingen bij de ingang van het IND-kantoor en laten ze de IND-medewerkers weten dat Jemen niet veilig is. Dat doen ze door middel van leuzen, posters, borden en ander actiemateriaal. Hun moed en vastberadenheid verdienen groot respect.

Ik heb de actieplek inmiddels diverse keren bezocht. Soms zie ik slechts enkele vluchtelingen, maar meestal zijn er meer, tot wel honderd mensen die zoveel behoefte hebben aan veiligheid, bescherming en een beter leven voor zichzelf en hun familie. Ik maak kennis met een aantal van hen en langzamerhand leer ik hen beter kennen. Ze heten me welkom en bedanken me zo vaak voor mijn komst en mijn aandacht dat ik me begin te generen. Ze leven in azc’s overal in het land en lopen het voortdurende risico om te worden belaagd door fascisten. En ik sta in m’n eentje tussen deze Jemenitische vluchtelingen en ze bieden me thee, een plakje cake of wat walnoten aan.

Ik voel hoe geïsoleerd de vluchtelingen moeten leven in hun kampen, afgescheiden van de rest van de samenleving. En hoe lang ze moeten wachten op een verblijfsvergunning die ze ooit hopen te krijgen. Als ik met hen in gesprek ga, dan benadrukken ze keer op keer dat hun land van herkomst niet veilig is. En ze doen hun best om mij daarvan te blijven overtuigen. En ze vragen me of ik ook publiekelijk wil verklaren dat Jemen niet veilig is. En ik proef hoe moeilijk het voor hen moet zijn om ten opzichte van de IND steeds opnieuw te moeten bewijzen dat Jemen niet veilig is. Hoe lastig het is om nooit te worden geloofd, om steeds het nadeel van de twijfel te krijgen, om te worden gewantrouwd.

Veel Jemenitische vluchtelingen verblijven inmiddels zo’n drie tot vier jaar in Nederland. Vaak is hun asielaanvraag al afgewezen door de IND en zijn ze in samenwerking met hun advocaat in beroep gegaan bij de rechtbank. En dan moeten ze zo tergend lang wachten op een rechtszitting. En ondertussen loopt hun leven vast, kunnen ze geen toekomstplannen maken en brengen ze hun dagen door in angst en onzekerheid.

Hun ervaringen met de IND en de rechtbanken hebben hen wel een stevig argument in handen gegeven dat ze met hun actiemateriaal volop inzetten. Namelijk, de IND wijst in eerste instantie zo’n tachtig procent van de asielaanvragen van Jemenitische vluchtelingen af, terwijl de rechtbanken na een beroepsprocedure in zo’n negentig procent van de gevallen de Jemenitische vluchtelingen gelijk geven en de IND opdragen om een andere beslissing te nemen. De rechtbanken vegen dus de vloer aan met het beleid van de IND met betrekking tot Jemenitische vluchtelingen, maar de IND blijft doorgaan met het uitdelen van negatieve beslissingen.

Terwijl ik sta te praten met een paar Jemenitische vluchtelingen die ik heb leren kennen, komt een mij onbekende andere vluchteling op me af. “Wilt u een interview met mij doen?”, vraagt hij. Hoewel ik geen journalist ben, maar een activist, aarzel ik geen moment. Hier zijn zoveel vluchtelingen die zo weinig aandacht krijgen voor hun problemen en hun strijd, en hij is er een van. En dus kruip ik in de rol van een verslaggever en improviseer ik maar wat. Een andere vluchteling blijkt al klaar te staan om een videofilmpje te maken van het interview.

Na afloop van het interview bedenk ik me: dit is dus wat er nodig is. Bekendheid geven aan de situatie van Jemenitische vluchtelingen en zoveel andere vluchtelingen, betrokkenheid tonen en concrete steunnetwerken opbouwen. En dat begint allemaal met hen ontmoeten en met hen kennismaken, op hun actieplek voor de ingang van het IND-loket en op alle andere plekken waar ze strijden voor veiligheid en bescherming.

Harry Westerink