“Binnenkomen is lastig, blijven nog lastiger” – 48 uur in een ziekenhuis en de erfenis van corona

Met verbazing heb ik ervaren hoe moeilijk het is om medische hulp te krijgen en hoe gevaarlijk het kan zijn om in een ziekenhuis te liggen.

Waarom was het moeilijk om hulp te krijgen? Met mijn huisarts had ik afgesproken dat als mijn pijnklachten erger worden, ik onmiddellijk naar de huisartsenpost moet gaan. Dit leek mij een goede afspraak, maar tegenwoordig kan je niet meer zomaar naar de huisartsenpost gaan, maar moet je van te voren een afspraak maken. Ik had extreme pijn en kon met moeite mijn telefoon vasthouden, toch klikte ik me door de vragenlijst in de veronderstelling dat ik zo bezig was om een afspraak te maken. Maar helaas belandde ik in een loop. De uitkomst van de vragenlijst was: maak online een afspraak en vul deze vragenlijst in. Mij was het dus niet gelukt.

De volgende avond ging het weer mis. Toen maakte mijn vriend zich ook ernstig zorgen en hij zag het niet zitten: nog een nacht zonder hulp voor mij. Dus begon hij aan het doolhof van vragenlijsten. Hij kreeg op een gegeven moment ook daadwerkelijk iemand persoonlijk te spreken. Het werd een lang gesprek. Volgens mij heet dat een triagegesprek. Ik was door de pijn niet in staat om dit gesprek zelf te voeren. Mijn vriend heeft vragen zoals “wat wilt u dat we voor u doen” geprobeerd te beantwoorden. Ik vond dat een rare vraag. We belden immers niet met een hotelservice, waar je kunt kiezen of je ontbijt op bed wilt of liever een krant op je kamer. Maar dat ligt misschien aan mij, dat ik het raar vind om een huisartsenpost te moeten vertellen wat ze moeten doen. Enfin, blijkbaar was ik wel de moeite waard om geholpen te worden en mochten we snel langskomen.

Eerst videobellen

Eenmaal aangekomen moesten we daar nog even wachten. Tegelijk met ons kwam een jonge vrouw met een open wond in haar gezicht binnen. Ik dacht onmiddellijk: help haar. Maar nee, de receptioniste bij de huisartsenpost eiste dat de vrouw met de open wond eerst ging bellen om een afspraak te maken. Ze staat daar ter plekke met een bloedend gezicht, en toch moest ze eerst bellen. De receptioniste was onverbiddelijk, en de vrouw had geen andere keuze dan te bellen. We zaten in dezelfde wachtkamer en ik kon het hele tafereel aanschouwen en meeluisteren. Ze belde dus vanuit de wachtkamer van de huisartsenpost met het nummer van die zelfde huisartsenpost. En ook zij kreeg de vraag “wat kunnen we voor u doen”. Ze kon gelukkig beter verwoorden dan ik wat een dokter moet doen en gaf aan dat haar wond gehecht moet worden. Ik dacht: wat goed dat ze weet hoe met zulke vragen om te gaan. Nu wordt ze geholpen.

Maar nee, het gesprek had nog een verrassing voor haar klaar liggen. Ze moest eerst nog haar camera aanzetten zodat de persoon aan de andere kant van de lijn de wond kon beoordelen. Een nogal bizarre situatie. Ze staat in een ziekenhuis bij de huisartsenpost en moet alsnog videobellen met iemand om te laten beoordelen of de wond ernstig genoeg is. De rest van het gesprek heb ik helaas niet meer meegekregen, omdat ik door de pijn op de grond lag en niet meer zo goed kon volgen wat er gebeurde. Later herkende ik wel haar stem. Ze werd behandeld in de kamer naast me. Gelukkig.

Gevaarlijk

Bij de huisartsenpost, en later bij spoed, mochten diclofenac en een dubbele dosis morfine niet helpen tegen de pijn. De ct-scan gaf helaas ook geen uitsluitsel over de oorzaak van mijn pijn. Daarom werd ik opgenomen in het ziekenhuis, maar al na minder dan achtenveertig uur vroeg ik of ik weer naar huis mocht. Het werd me te gevaarlijk.

Waarom vond ik het gevaarlijk? Daarvoor moet ik uitleggen wat ik in het ziekenhuis zag gebeuren. Ze plaatsten me in contactisolatie, omdat ze vreesden dat ik een besmettelijke bacterie of virus had opgelopen. Op dat moment deelde ik die vrees en was ik blij dat ik een kamer voor mij alleen had. Ik mocht de kamer niet verlaten en op de deur hing een briefje “contactisolatie”.

Met verbazing heb ik echter de volgende achtenveertig uur toegezien hoe op één persoon na alle zorgmedewerkers zonder bescherming mijn kamer om de haverklap in en uitliepen, ondanks de contactisolatie. Ik sprak een van de medewerkers daarop aan. Zij legde uit dat het echt alleen om contact gaat, als mensen me aanraakten. Dat verklaarde deels het leger aan onbeschermde medewerkers dat binnenliep om bijvoorbeeld de kasten en de badkamer te controleren. Ze raakten mij immers niet aan en hoefden zich dus volgens de logica van het ziekenhuis niet te beschermen. Het probleem alleen was dat alles dat zij controleerden, ik ook had aangeraakt, zoals bijvoorbeeld de deurklink van de badkamer.

Groepsimmuniteit

Ook een vreemde situatie was het bestellen van eten. Dat je kunt kiezen wat je wilt eten en dat er een ruime keuze is, vond ik overigens echt fantastisch. Het ging alleen mis bij de bestelling zelf. De medewerkster, die wel handschoenen maar geen mondmasker droeg, gaf me een tablet met een keuzemenu. Ik nam zonder na te denken het apparaat aan en koos een maaltijd. Pas later besefte ik wat er gebeurde. De tablet werd, nadat ik hem in handen had gehad, níet gereinigd, maar vertrok met de medewerker naar de volgende kamer tot alle patiënten op de afdeling dat ding in handen hadden gehad om een keuze voor een avondmaaltijd te maken. Ik weet niet veel over het verspreiden van virussen en bacteriën, maar die avond hebben, vrees ik, alle mensen die de tablet in handen hadden allemaal een klein beetje van mijn virussen of bacteriën meegekregen en ik van hun virussen.

De cynische kant in mij zou nu zeggen dat ze misschien bezig waren met het opbouwen van een groepsimmuniteit op de afdeling. Deze strategie had immers na de uitbraak van de coronapandemie ook zo fantastisch gewerkt. Maar het zou dus wel erg cynisch zijn om zoiets te zeggen.

In elk geval werd me duidelijk hoe het kan gebeuren dat je in een ziekenhuis iets oploopt. In nog geen 48 uur zag ik talloze kansen voor bacteriën en virussen om zich te verspreiden. Waarom hebben we niets van corona geleerd? Waarom is het zo moeilijk om dingen die we in theorie inmiddels weten in praktijk om te zetten? Ik weet bijna zeker dat er talloze protocollen zijn voor hoe om te gaan met besmettelijke ziekten. Ook de lopende parlementaire enquête over de omgang met corona zal het een en ander boven tafel krijgen over wat beter kan. Maar in de praktijk verandert er (waarschijnlijk) niets.

Wel is er een klein lichtpuntje. Recentelijk startte een onderzoek over het lerend vermogen van organisaties en dan met name van ziekenhuizen. Waarom worden telkens opnieuw dezelfde fouten gemaakt? Waarom is het zo moeilijk om de lessen uit gemaakte fouten in praktijk om te zetten? Ik wens de onderzoekers veel succes en hoop dat ze een verklaring kunnen vinden.

Wat het beleid rond corona, long covid en andere pais-ziekten betreft, leek er in februari 2026 ook even een lichtpuntje te zijn toen een aantal moties over dit onderwerp werden aangenomen. Die hoop was echter van korte duur, want inmiddels is bekend dat de financiering voor de nazorg stopt. Ook sluiten de expertisecentra en is het onduidelijk of er na 2027 nog budget beschikbaar komt voor verder onderzoek. Dat stemt me somber en roept bij mij een gevoel van onmacht en woede op.

In de 48 uur die ik in het ziekenhuis lag, konden ze geen virussen of bacteriën vinden die de pijnklachten zouden kunnen verklaren. De oorzaak voor de pijn is op het moment van schrijven nog steeds onbekend. Desondanks heb ik besloten om vervolgonderzoeken thuis af te wachten. Ik wilde immers niet zieker het ziekenhuis uit komen dan dat ik er binnenkwam. Persoonlijk vermoed ik dat mijn pijnklachten misschien ook verband houden met mijn long covid, maar bewijzen kan ik het niet.

PS. Ondanks mijn ervaringen en het sombere uitzicht op een langetermijnbeleid in verband met pais-ziekten wil ik graag mijn oprechte dank uitspreken aan alle zorgmedewerkers die elke dag hun best doen in dit overbelaste gezondheidssysteem, aan de mensen die solidair zijn en aan vrienden die me blijven steunen.

Ronja Biernat