Kristel en Sreya tijdens Haagse 1 mei-actie: “We moeten terugvechten en ons organiseren”
Vol energie en strijdbaarheid deden in Den Haag zo’n honderdtwintig mensen mee aan een 1 mei-demonstratie die was georganiseerd door The Hague Union of Students (HUS). In aanloop naar de actie en ook tijdens de demonstratie maakten activisten van HUS volop duidelijk dat het voor hen niet gaat om een eenmalige viering en herdenking van de internationale dag van de arbeiders. Nee, ze willen gaan bouwen aan een 1 mei-traditie die Den Haag lange tijd niet meer heeft gekend.
Daarom wil HUS op 1 mei voortaan jaarlijks een dag van strijd en protest gaan organiseren. Dat prachtige streven laat zien dat ook in de “stad achter de duinen” flink wordt gewerkt aan de opbouw van verzet van onderop. Een van de toespraken tijdens de actie werd gehouden door Kristel en Sreya, twee leden van HUS. Hieronder de tekst van hun gezamenlijke speech (vertaald door Doorbraak).
Harry Westerink
Goedemorgen, allemaal!
Bedankt voor jullie komst, voor het vieren van de Dag van de Arbeid samen met ons, en voor jullie solidariteit met alle werkers! Precies 136 jaar geleden, op deze dag, werd de eerste Dag van de Arbeid gevierd in heel Europa en Amerika, met demonstraties voor de achturige werkdag. Die dag markeerde het begin van een internationale traditie van solidariteit onder de arbeidersklasse. Sindsdien heeft de viering van de Dag van de Arbeid zich uitgebreid naar alle uithoeken van de wereld – in Noord- en Zuid-Amerika, Afrika, Azië en Europa – in meer dan 160 landen. Nederland behoort echter niet tot de meerderheid van landen die de Dag van de Arbeid vieren. We zijn hier vandaag bijeen om daar verandering in te brengen.
De Dag van de Arbeid gaat over het vieren van jullie, de onbezongen helden die onze samenleving draaiende houden en studenten zoals wij in staat stellen om hoger onderwijs te volgen. Maar daarnaast gaat de Dag van de Arbeid over het erkennen van het belang van georganiseerde arbeiders en vakbondsvorming. Zonder vakbonden zouden we geen achturige werkdag hebben. Zonder vakbonden zouden we nog steeds werken op zaterdag. Zonder vakbonden zouden we weinig tot geen mogelijkheden hebben om iets te doen tegen slechte arbeidsomstandigheden, lage lonen en uitbuiting. Er zijn natuurlijk wel vakbonden in dit land, maar er moet nog veel gebeuren. Nederland heeft namelijk geen wet die bepaalt dat werkers recht hebben op een vrije dag op feestdagen: of je die dag vrij krijgt, wordt bepaald door afspraken tussen vakbonden en bazen!
Daarom is het zo zorgwekkend dat het aantal vakbondsleden de afgelopen jaren steeds verder is gedaald. In 2024 was slechts vijftien procent van de werkers in Nederland aangesloten bij een vakbond. We moeten niet vergeten: vakbonden behoren niet tot het verleden! Ze zijn belangrijker dan ooit in een wereld waarin we te maken hebben met forse bezuinigingen op de gezondheidszorg, het hoger onderwijs en de sociale zekerheid, en met een wooncrisis die tot de ergste ter wereld behoort!
Ook wij als studenten maken crises mee: de wooncrisis natuurlijk, maar ook de angst voor intimidatie en geweld op onze werk- of studieplek, stijgende kosten van levensonderhoud en een gebrek aan kansen op de arbeidsmarkt voor afgestudeerden. Dat zijn ervaringen die we delen met de werkende bevolking. We kunnen hier samen tegen vechten. We staan in deze crises schouder aan schouder met de werkers, hoezeer men je ook van het tegendeel wil overtuigen.
Degenen die van deze crises profiteren, geven de schuld aan internationale studenten, vluchtelingen – noem maar op. Ze zetten gemeenschappen tegen elkaar op om de werkelijke oorzaken van onze problemen te verdoezelen: hun keuze om te investeren in de machinerie van oorlog en bezetting in plaats van in sociale zekerheid en arbeidsrechten. Terwijl burgers uit de arbeidersklasse worstelen met een gebrek aan betaalbare gezondheidszorg, bezuinigingen op het hoger onderwijs, een steeds erger wordende wooncrisis en nog veel meer, kondigde de regering plannen aan om tot 24 miljard euro vanaf dit jaar te investeren in Defensie. Deze crises zijn geen natuurrampen waar we geen invloed op hebben: ze zijn het directe gevolg van bewuste beslissingen van degenen die de meeste macht en invloed in onze samenleving hebben.
We mogen ons niet het zwijgen laten opleggen. We moeten terugvechten. We moeten ons organiseren. We moeten ons verenigen. Vandaag betuigen we onze solidariteit met de studenten die moeten werken om hun studie te kunnen betalen, en met alle werkende mensen: kortom, met degenen die op 1 mei niet vrij zijn en hier vandaag niet bij ons kunnen zijn.
Deze bijeenkomst hier vandaag op 1 mei is niet zomaar een op zichzelf staand evenement: het is het begin van een beweging om solidariteit onder werkers te creëren en ons bewust te worden van de kracht die we als collectief in handen hebben. We zullen elk jaar weer verschijnen, zo lang als nodig is, om onze rechten te doen gelden en de kracht van alle werkende mensen te erkennen, of het nu gaat om een student die je koffie serveert, een kantoormedewerker of een arbeidsmigrant in de landbouwsector.
Vandaag staan we samen op en eisen we dat er een einde komt aan de uitbuiting van arbeiders. Wij eisen dat de rijken en machtigen die van deze uitbuiting profiteren, en de politici die hier de ogen voor sluiten, ter verantwoording worden geroepen. Wij eisen een einde aan de militarisering en de normalisering van oorlog. Wij roepen op tot eenheid, tot erkenning en tot alle macht aan de mensen.
Kristel en Sreya