De SLAPP-zaak van transhater Caroline Franssen tegen non-binaire activist Tijn de Jong

De kern van dit conflict ligt bij een LinkedIn-bericht van de non-binaire auteur en activist Tijn de Jong. Die deelde screenshots van openbare X-uitingen van zelfverklaard “gendercriticus” Caroline Franssen waarin zij trans vrouwen neerzette als narcisten, fetisjisten en “gevaarlijke mannen”, en trans mannen en non-binaire mensen als verward. In diens LinkedIn-post vestigde De Jong aandacht op deze transfobe uitspraken en vroeg die gedeelde connecties of zij zich bewust waren van Franssens standpunten. Franssen zag dit als een aanval op haar persoon en werk als zelfstandig coach. Volgens haar ging De Jong een grens over. Zij stelde dat het delen van haar uitingen in een professionele context leidde tot reputatieschade en mogelijk verlies van cliënten. De Jong weigerde het bericht te verwijderen, waarna Franssen een kort geding aanspande. De rechter gaf in de eerste procedure een helder oordeel: het citeren en becommentariëren van publiek toegankelijke berichten valt onder de vrijheid van meningsuiting, zeker wanneer het gaat om deelname aan een maatschappelijk debat. Franssen had bovendien niet aannemelijk gemaakt dat zij daadwerkelijk cliënten was verloren als gevolg van De Jongs LinkedIn-post. Daarbij woog de rechter mee dat Franssen zelf scherpe en kwetsende uitlatingen doet over trans personen. In zulke omstandigheden, zo oordeelde de rechtbank, moet zij rekening houden met stevige kritiek. Franssen legde zich niet neer bij die uitspraak en ging in hoger beroep. Haar advocaat sprak daarbij over “zakelijke liquidatie” en het “vogelvrij verklaren” van een zelfstandige professional. Maar net als in eerste aanleg verliest Franssen ook het hoger beroep. Deze uitkomst alleen vertelt echter niet het volledige verhaal. Juridische experts en mensenrechtenorganisaties wijzen erop dat sommige rechtszaken niet primair worden aangespannen om te winnen, maar om te intimideren. Zulke procedures staan bekend als Strategic Lawsuits Against Public Participation, oftewel SLAPP-zaken. Het doel is niet noodzakelijk een gunstige uitspraak, maar het opleggen van kosten, stress en onzekerheid aan critici, en het afschrikken van anderen die overwegen zich uit te spreken.

Tessel ten Zweege in Hoe de anti-rechtenbeweging het rechtssysteem misbruikt om activisten te intimideren (Winq.nl)