Dolle Mina in actie tegen Leids optreden van extreem-rechtse cabaretier Kahlmann
Volgende week dinsdag komt de extreem-rechtse cabaretier Rogier Kahlmann van Trigger Warning optreden in Leiden. Althans, dat is de bedoeling van Cultureel Café Leidse Lente. De Leidse afdeling van de feministische groep Dolle Mina wil daar echter samen met andere activisten een stokje voor steken. Ze hebben het café per mail gevraagd om Kahlmann af te zeggen, en gemeld dat ze anders dinsdag actie komen voeren bij de ingang.
Kahlmanns optredens zijn eerder al her en der afgezegd. Volkomen begrijpelijk. Hij ‘grapt’ namelijk over groepsverkrachting en feminicide. Mannen zouden daar volgens hem goede redenen voor hebben. En niet alleen vrouwen zijn het doelwit van zijn spot, ook lhbtqia+-ers, moslims en vluchtelingen worden door de mangel gehaald. Precies de groepen die ook het doelwit zijn van fascistische partijen als de PVV, FvD, JA21, enzovoorts.
De bedrukte t-shirts die hij verkoopt, staan vol extreem-rechtse propaganda, onder het mom van ‘humor’. Denk aan: “Er zijn twee genders: man en niet-man”, “Vrouwen stemrecht geven was een fout” en “De loonkloof is terecht”.
Niet verstoren
Het café Leidse Lente heeft lange tijd een wat progressief imago gehad. Dat heeft te maken met de locatie aan de Haagweg, in een oude school die in 1993 door kunstenaars, in samenwerking met een van de voorlopers van Doorbraak, werd gekraakt voor woonruimte, ateliers en culturele activiteiten.
“De Leidse Lente wil een plek zijn waar iedereen welkom is”, zegt eigenaar Beau Vlasveld in het Leidsch Dagblad. “Als podium willen we geen politieke selectie maken in wie er wel of niet mag optreden”. Hij zegt Dolle Mina “een mooie club” te vinden, die welkom is “zolang het vreedzaam blijft en ze de show niet verstoren”.
Ook Kahlmann vindt het volgens de krant niet erg dat er protest zal zijn. “Als ze maar geen herrie gaan maken. Mensen hebben gewoon een kaartje gekocht om een comedyshow te zien.” Kaartjes die maar liefst dertig euro kosten. Overal waar het fascisme in opkomst is, spekken influencers, podcastmakers en cabaretiers hun zakken ermee.
Slachtofferrol
“Die teksten zijn natuurlijk niet serieus bedoeld”, aldus de cabaretier. Hij beweert grensverleggend bezig te zijn door “mensen te confronteren met dingen die eigenlijk niet meer gezegd mogen worden”. Volgens hem zouden we leven in een “vrij verkrampte tijd, en daarom voelen mensen blijkbaar de behoefte om daar even om te lachen”.
Al decennia krijgen extreem-rechtse opiniemakers en politici alle ruimte, via alle mogelijke media en podia, om te roepen dat we niets meer mogen zeggen. Ze zijn massaal huilie huilie in een slachtofferrol gekropen (om even hun jargon te gebruiken), terwijl regering na regering hun hatelijke propaganda als argument inzet om de wetgeving te kunnen verrechtsen.
Comedy als ooit bedoeld?
“Comedy zoals het ooit bedoeld was”, zo staat het op de website van Trigger Warning. Maar waar de club voor staat, is simpelweg wreedheid, naar beneden trappen, terwijl humor juist ook ooit bedoeld was om naar boven te schoppen. De aanwezigen bij de shows hebben vast en zeker samen veel plezier. Ze beleven samen genot aan het kleineren van anderen.
Mensen zijn van nature empathisch. Om maatschappelijke hiërarchieën en het aandoen van onrecht moreel en mentaal acceptabel te maken, moet de empathie met de ander actief afgebroken worden. Moet ons afgeleerd worden om ons te veel in te leven in die ander. Die moet daarom gedehumaniseerd worden. Van kleins af aan worden we zodoende deelgenoot gemaakt van ons seksistische en racistische culturele archief, bijvoorbeeld via onderwijs, reclame en ontelbare culturele uitingen.
Reactie
Wanneer de ander, de onderdrukte, daar echter tegen opstaat of zelfs maar dreigt op te staan, dan gaat de macht terugduwen. Dan zien we reactionaire ideeën opkomen, ja zelfs fascisme, en worden we overspoeld met extreem-rechtse propaganda van ‘dappere’ tv-influenders als Derksen en ‘cabaretiers’ als Kahlmann, die tegen de stroom in zouden durven gaan. Terwijl ze in werkelijkheid comfortabel met de stroom van de macht meedrijven. En dat maakt het ook mogelijk om er een verdienmodel van te maken.
Humoristische shows als Vandaag Inside en Trigger Warning zijn feesten van collectieve vernedering, van gezamenlijk neerhalen van onderdrukte mensen. Ze geven genot aan de deelnemers, aan het publiek, en bevestigen de orde. Ze geven een roes, en soms zelfs extase, van het lachen, ten koste van die ander. Ze bevestigen het gelijk van de hiërarchie, verdrijven de twijfel en het ongemak, en verstevigen de onderlinge banden van de geprivilegieerden. Die vinden zo eenheid en geborgenheid in hun daderschap.
Blackface
Lange tijd lachte het overgrote deel van de witte Nederlanders zo samen om die domme Zwarte Piet, die de verpersoonlijking vormde van alle zwarte mensen die door de BV Nederland tot slaaf werden gemaakt, en uitgebuit en onderdrukt in de koloniën en later ook hier. Net zoals er in de negentiende en begin twintigste eeuw massaal werd gelachen om de Amerikaanse blackface-shows die door Europa en Nederland trokken. In de VS zelf zagen we die roes van de gezamenlijkheid der geprivilegieerden terug op de postkaarten die massaal werden verstuurd na lynchings. Meutes witte mensen verhit lachend en trots met een biertje, verzameld onder een boom waarin vreemd fruit hing.
Eric Krebbers
Cabaret moet schuren, hoe erg je sommige teksten ook vindt. Als je dit wilt verbieden, beperk je de vrijheid van meningsuiting, maar zeg vooral wat je er van vindt, want dat moet ook mogelijk blijven.
Ik vond in de jaren negentig de tekst van het liedje ‘De oorsprong van de mens’ van cabaretgroep NUHR (Viggo Waas, Joep van Deudekom en Peter Heerschop) verschrikkelijk vrouwonvriendelijk (het suggereerde oa dat eerst gebruikte voetbal een vrouw was). Ik ben dan ook nooit meer naar een voorstelling gegaan.
https://muzikum.eu/nl/nuhr-niet-uit-het-raam/de-oorsprong-van-de-mens-songtekst
Waar haal je vandaan dat iemand dit cabaret wil verbieden? Wat hier in werkelijkheid gebeurt is dat een seksistische en racistische propagandist een weerwoord krijgt.
En dat er naar aanleiding daarvan een maatschappelijke debat ontstaat over het al dan niet een podium bieden aan racisme en seksisme. Dat is inderdaad een vrije keuze, maar we hoeven als samenleving niet te kiezen om die haat te faciliteren. Het is een morele en politieke keuze om dat wel te doen.
Het is overigens absoluut geen vrijblijvend debat over beetje meer of beetje minder haat. De ‘grappen’ die gemaakt worden hebben immers een invloed in het leven buiten de zaal, ze maken haat en onderdrukking normaal, zie ook https://www.instagram.com/reels/DVPGXSGElmq/
Tenslotte: de vrijheid van meningsuiting heeft hier echt he-le-maal niets mee te maken. Die gaat over of de staat bepaalde uitingen mag beperken of stoppen. Deze actie en dit debat gaan tussen mensen in de samenleving onderling, de staat heeft er niets mee te maken.
Cabaret mag inderdaad schuren, maar normaliseren van geweld onder het excuus dat dat een satire is valt daar niet onder. Meningen mogen geuit worden, maar daar kan ook een reactie op komen.
Als iemand “grappen” over femicide en verkrachting maakt waarin de punchline suggereert dat dit normaal gedrag is waarbij er om het slachtoffer gelachen mag worden, dan verdient dat geen podium. Stel je eens voor dat iemand vergelijkbare grappen zou maken over andere (niet-genderspecifieke) strafbare feiten zoals een gewelddadige overval of een steekincident, dan zouden wellicht meer mensen begrijpen dat dat schadelijke gevolgen heeft voor onze samenleving. Kunst tracht de maatschappij een spiegel voor te houden, maar de maatschappij spiegelt zich ook aan de kunst.
Het feit dat theaters Rogier cancellen na kritische mails waarin het college v.d. rechten v.d. mens aangehaald wordt is geen censuur. Eerder een teken dat die theaterprogrammeurs ook inzien dat de boodschap van deze show afbreuk doet aan de fundamenten van onze rechtstaat.
“Die teksten zijn natuurlijk niet serieus bedoeld”, aldus de cabaretier. Hij beweert grensverleggend bezig te zijn door “mensen te confronteren met dingen die eigenlijk niet meer gezegd mogen worden”. Volgens hem zouden we leven in een “vrij verkrampte tijd, en daarom voelen mensen blijkbaar de behoefte om daar even om te lachen”.
Buiten het podium kraamt hij echter dezelfde onzin uit en brengt dit als feiten, niet als zijn mening. Zodra iemand er wat van zegt, beroept hij zich op het zijn van een ‘Comedian’. Niets tegen harde grappen, ik moet er zelf vaak smakelijk om lachen. Echter, buiten het feit dat de grappen die deze ‘Comedian’ vertelt gewoon niet grappig zijn -het ontbreekt aan enige vorm van gevatheid, timing, humor en multi-interpretabelheid- voel je dat hij de dingen die hij zegt tot zekere hoogte ook meent. Dan vervliegt voor mij snel de humor er van.
Deze man is al uitgekotst als o.a. schrijver, journalist en gamer, maar heeft bij extreem-rechts een mooi plaatsje kunnen veroveren en probeert een graantje mee te pikken de hype van het populisme. En dat mag ook, daar zijn we in Nederland geheel vrij in. Maar als je racistische, vrouwonvriendelijke en transfobe dingen zegt, moet je niet gaan janken op het internet als je neergezet wordt als racistische, vrouwonvriendelijke transfoob.
En Rogier, als je dit leest, ik weet zeker dat de bedreigingen, scheldkanonades en verheerlijking van seksisme en geweld onder jouw video’s meer effect hebben gehad op het cancelen van je shows dan de zogenaamde ‘dreigbrieven’ die aan theaters zijn geschreven. Wat je met deze informatie doet moet je zelf weten 😉