Transhaat in de logistieke sector. De strijd van Violet tegen GXO en E&A in Tilburg

Een interview met werker Violet en een beschrijving van haar zaak.

Nederland kent een bloeiende logistieke sector die een constante aanvoer van goedkope arbeidskrachten vereist. Logistieke bedrijven maken gebruik van uitzendbureaus om arbeidsmigranten te werven, voornamelijk uit Zuid- en Oost-Europa, om aan deze vraag naar arbeid te voldoen.

Die bureaus beloven de werkers goede arbeidsomstandigheden, betere salarissen dan ze in hun eigen land zouden kunnen verwachten, en fatsoenlijke huisvesting; allemaal in één handig (en tijdelijk) contract. Wat de werkers in werkelijkheid meemaken, is dat ze vastzitten in een arbeidscontract waarbij hun huisvesting en arbeidsomstandigheden volledig afhankelijk zijn van hun ‘werkgever’. Ze zijn slechts één ziekte of arbeidsconflict verwijderd van baanloosheid en dakloosheid. Deze opzet creëert een klimaat van angst en stilte voor werkers, die geïsoleerd zijn en geen contacten hebben die hen in een voor hen vreemd land kunnen ondersteunen.

Er zijn nog steeds geen publieke instanties die toezicht houden op de kwaliteit van huisvesting en werk voor deze migranten. Uitzendbureaus en hun klanten bewegen zich in het schimmige gebied tussen legaliteit en regelrechte mensenhandel – de constante stroom aan nieuwsartikelen bevestigt dit.

Violet, een trans vrouw die zware intimidatie in Griekenland ontvluchtte op zoek naar een veiliger leven, heeft deze valstrik aan den lijve ondervonden. Ze werd gedwongen tot onveilige mannenverblijven en onaanvaardbare werkomstandigheden waarbij ze tijdens haar hele dienst niet het juiste toilet mocht gebruiken!

De logistieke gigant GXO en het uitzendbureau E&A in Tilburg gebruikten hun incompetentie als wapen om geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen. E&A en GXO schoten niet alleen tekort in hun zorgplicht. Ze creëerden actief een transfobe werkomgeving. Toen Violet probeerde om interne communicatiekanalen te gebruiken, reageerde het management door tijd te rekken totdat haar contract afliep.

De transhaat die Violet ervoer, kwam niet van haar collega’s. Die was structureel en werd in stand gehouden door het nalatige gedrag van zowel de logistieke multinational GXO als het uitzendbureau E&A.

Als eerste stap hebben Horeca United en Vloerwerk contact opgenomen met beide bedrijven om hun bezorgdheid te uiten en een reactie te eisen over hoe GXO en E&A van plan zijn om deze situatie recht te zetten. We hebben geen reactie ontvangen. We zijn niet verrast.

We weigeren toe te staan dat deze misstanden voortduren zonder een collectieve reactie. Volgens onze principes van zelfvertegenwoordiging van werkers en directe actie spreken we niet namens Violet. Hieronder staat haar verhaal, in haar eigen woorden.

Q: Kun je jezelf kort voorstellen?

Violet: “Mijn naam is Violet, ik ben een trans vrouw uit Griekenland. Ik ben nu ongeveer twee maanden een vluchteling* in Nederland. Ik moest vluchten vanwege de intimidatie die ik in Griekenland ondervond omdat ik queer ben, en heb daarvoor mijn opleiding en steunnetwerk moeten opgeven. Hiervoor studeerde ik klimatologie aan de Aristoteles-universiteit van Thessaloniki en werkte ik als bijbaan ook als contentmoderator voor een netwerk voor klimaatrechtvaardigheid.”

*(N.B.: Hoewel “vluchteling” een vaste juridische definitie heeft, kiest Violet ervoor om zich als vluchteling te identificeren omdat de omstandigheden van haar verhuizing overeenkomen met de geleefde ervaringen van andere, in het bijzonder queer, vluchtelingen. Dus hoewel de staat Violet niet als vluchteling erkent, betekent dit niet dat de staat bepaalt wie zich zo mag identificeren – het is eerder een zoveelste systemisch falen zoals de fouten die we in dit artikel bespreken.)

Hoe lang heb je voor GXO gewerkt?

“Ik heb er twee maanden gewerkt, eerst op de afdeling Picking en daarna op de afdeling Returns.”

Wat vond je van het werk?

“Zoals anderen in het verleden al hebben gezegd, heeft het werk een erg hoog tempo en worden er kantjes vanaf gelopen. Er wordt van ons verwacht dat we in een belachelijk tempo presteren om de quota te halen, een tempo waarvan ik vermoed dat zelfs GXO niet denkt dat het haalbaar is. Maar afgezien daarvan en wat veiligheidsproblemen met betrekking tot het schoonmaken van de lopende banden, was het werk zelf verrassend genoeg niet zo slecht. Ik had veel tijd om over mijn leven na te denken, en de interacties met mijn collega’s waren minimaal, wat ik persoonlijk wel prettig vind.”

Wat waren de problemen waar je tegenaan liep bij deze baan?

“De belangrijkste problemen hadden te maken met mijn identiteit als trans vrouw. Ondanks dat ze wisten dat ik een trans vrouw ben die van plan was om haar land te ontvluchten vanwege transfobie, lieten ze me niet weten dat ze onvoorbereid en ongekwalificeerd waren om mij op te vangen. Ze registreerden me als man, plaatsten me in een mannenverblijf, mijn teamleiders kenden me allemaal en noemden me bij de naam die ik niet meer gebruik, en mij werd zelfs de toegang tot het vrouwentoilet en de kleedkamer voor vrouwen geweigerd.”

Wat zijn je klachten over deze baan?

“Ze behandelen degenen die onder hen werken als vuilnis, vooral als je een minderheid bent. Mijn problemen werden constant vooruitgeschoven; ze zeiden altijd dat ik tot volgende week moest wachten op een antwoord en daarna weer tot de week daarop, totdat uiteindelijk mijn contract afliep en ze me eruit konden gooien zonder ook maar iets op te lossen. Op het moment van schrijven wacht ik nog steeds op ze. Niet alleen moest ik twee maanden lang meerdere keren per week naar het HR-kantoor, ik ging ook slechter presteren omdat de problemen waar ik mee te maken had hun tol eisten van mijn mentale en zelfs fysieke gezondheid, wat leidde tot mijn ontslag bij het bedrijf.”

Kun je beschrijven hoe je besloot om hierover contact op te nemen met Vloerwerk/Horeca United?

“Ik weet niet meer hoe ik over jullie te weten ben gekomen, maar in eerste instantie wilde ik naar een advocaat gaan. Maar elke advocaat die het transgender-ondersteuningsnetwerk me aanraadde, was of is nog steeds met vakantie, en ik wilde die slechte behandeling niet onbeantwoord laten. Daarnaast ben ik politiek gezien over het algemeen verbonden met het anarchisme, dus het zien van dit alternatief voor staatsjustitie gaf me echt hoop — en om eerlijk te zijn heb ik Griekenland ook verlaten op zoek naar hoop.”

Wat wil je aan deze situatie veranderen?

“Ik heb twee vrienden die momenteel in vergelijkbare of ergere omstandigheden leven dan ik. Ons langetermijndoel is om allemaal naar Nederland te verhuizen en elkaar een beetje te steunen. Deze baan, hoe slecht ik er ook behandeld ben, heeft me ertoe aangezet om hierheen te verhuizen, dus misschien willen zij deze stap in de toekomst ook zetten. Ik wil niet dat zij, of wie dan ook trouwens, meemaken waar ik doorheen moest.”

Welk effect had deze werksituatie op je persoonlijke leven?

“Mentaal gezien is het echt zwaar geweest. Ik slik al medicijnen tegen depressie, al heel lang, maar het is lang geleden dat ik me zo wanhopig en hopeloos over mijn toekomst heb gevoeld. Ik woonde in een slaapzaal met mensen die toxisch masculien waren, zelfs na twaalven luidruchtig, onbeschoft, die van me stalen en zelfs die kanten van mezelf bespotten die ik niet voor hen kon verbergen. Pas in mijn laatste week kon ik verhuizen.

Dit betekende dat ik heel lang mijn dagen doorbracht vastzittend in een piepklein kamertje, proberend om niet opgemerkt te worden door de mensen om me heen, wat het behoorlijk moeilijk maakte om contact te maken met mensen. Ik kon me niet kleden zoals ik wilde uit angst voor verdere intimidatie door mijn buren, dus zelfs naar buiten gaan betekende dat ik mezelf eerst moest filteren.

Fysiek was het werk bij Picking vooral slecht voor mijn rug, omdat de dozen met kleding soms zo laag stonden dat ik voorover moest buigen terwijl ik knielde, of zo hoog dat ik de hele doos moest optillen om te kunnen zien wat erin zat (er was een krukje aanwezig op de kar die we hadden, maar teamleiders gaven toe dat stoppen, het krukje neerzetten en het dan weer opbergen, echt traag is, en dat je dus je quotum niet haalt als je dit doet).”

Hoe kunnen de lezers van dit artikel je steunen?

“Allereerst, boycot H&M en alle bijbehorende merken als je dat nog niet doet. Deze bedrijven doen niet eens alsof ze naar iets anders luisteren dan naar geld, dus laten we stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat dit niet meer winstgevend voor ze is. Mijn huidige woon- en werksituatie is op zijn zachtst gezegd ook wankel (ik heb op het laatste moment een onderhuur voor twee maanden gevonden, en nog geen baan), dus als iemand advies of aanbiedingen heeft, kom maar op.”

Hoe is je ervaring met huisvesting en werk geweest?

“Het is verschrikkelijk. Het bedrijf heeft nog meer touwtjes in handen dan normaal en kan je dienovereenkomstig behandelen. Problemen op het werk hebben nu invloed op je huisvesting, problemen in je huis kunnen invloed hebben op het opnieuw aangenomen worden, en dat allemaal in een contract van twee maanden dat ze daarna gewoon met nog eens twee maanden verlengen, waar ze je trouwens maar vijf dagen van tevoren over inlichten. Je loopt altijd het risico om dakloos te worden.”

Wat zijn de specifieke ervaringen die je hebt gehad met transhaat op dit werk?

“Mijn collega’s zijn nooit transfoob tegen me geweest, zelfs niet nadat ik de vrouwentoiletten en kleedkamer begon te gebruiken (want fuck die regels, eerlijk gezegd). Aanvankelijk ging ik erheen met de instelling van ‘misschien krijg ik te horen dat ik hier niet hoor, misschien moet ik mijn recht om dit te gebruiken verdedigen’ – maar nee, niets. Een bedrijf dat transgender werkers inhuurt, heeft de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de werkplek veilig is en, mocht er iets gebeuren, de transgender werker te steunen. In plaats daarvan hadden E&A en GXO een perfect tolerante werkomgeving en namen ze stappen om deze transfoob te maken met hun beleid.”

Heb je het gevoel dat het bedrijf je veiligheid in gevaar heeft gebracht met deze keuzes voor huisvesting en toegang tot werkfaciliteiten?

“Absoluut, ja.”

Geloof of weet je dat er andere werkers in een vergelijkbare situatie zitten, of die een homofobe of transfobe behandeling ervaren?

“De manager van E&A beweert dat er meer zijn, en heeft zelfs zonder reden een homoseksuele werker bij mij ge-out. Maar zelfs als die er niet zijn, zijn ze er misschien in de toekomst wel.”

---

Het standpunt van Vloerwerk en Horeca United:

De strijd gaat door.

GXO en E&A speelden pingpong met de verantwoordelijkheid: het magazijn gaf het uitzendbureau de schuld, het uitzendbureau gaf het magazijn de schuld, en Violet’s dringende behoeften werden gerekt totdat haar contract afliep. Dit is een bewuste strategie om de kwetsbaarheid van arbeidsmigranten uit te buiten, een directe aanval op de menselijke waardigheid en veiligheid.

Violet weigert hun vertragingstactieken te accepteren en eist dat ze hun verantwoordelijkheid nemen.

Geef steun door in actie te komen:

• Boycot H&M en haar dochtermerken om de financiële geldschieters van deze uitbuiting te raken waar het pijn doet. Neem contact op met hun klantenservice om hen te informeren over de slechte arbeidsomstandigheden in magazijnen die hun producten verwerken.
• Organiseer de werkplek. Als je bij GXO werkt of via E&A bent ingehuurd, neem dan contact met ons op! We willen samen staan met alle werkers die willen dat hun stem gehoord wordt.

Steun Violet:

• Violet heeft binnen de komende twee maanden behoefte aan stabiele huisvesting en veilig werk in Nederland. Als je tips, vacatures of huisvestingsoplossingen hebt, neem dan onmiddellijk contact op met ons netwerk om met haar in contact te komen.

Vloerwerk & Horeca United

(Dit artikel verscheen eerder vandaag onder de titel “Transphobic discrimination in the logistics sector” op de website van Horeca United.)