Dierendag: waarom VVD en Telegraaf het alleen hebben over de laatste 40 seconden van een dierenleven in de bio-industrie
VVD-staatssecretaris Erkens bepleit een verbod op onverdoofd slachten omdat dit “niet thuishoort in Nederland”. Ik ben sinds 22 jaar veganist. Wat mij betreft zouden de meeste mensen beter helemaal geen vlees eten en wordt de bio-industrie afgeschaft. Toch ben ik niet voor zo’n verbod. Waarom niet?
Laten we naar de cijfers kijken. Jaarlijks worden er in Nederland 600 miljoen dieren geslacht, zo’n 1,7 miljoen per dag. Daarvan werden er in héél 2018 bijna 67.000 dieren op rituele wijze onverdoofd geslacht. In 2024 waren dat er nog 26.000 – een flinke daling.
Nu wil ik als veganist het leed van niet-menselijke dieren niet bagatelliseren. Zoals gezegd, wat mij betreft worden er zo min mogelijk dieren gedood voor consumptie. Tegelijkertijd heeft het iets absurds dat het maatschappelijk debat over dierenleed zich zo concentreert op slachtmethoden.
Want laten we wel wezen: voor dieren in de bio-industrie is het leven een hel. Ze worden te klein gehuisvest, krijgen slecht te eten, worden verminkt, mishandeld en gescheiden van hun ouders/kinderen. Het is een leven van pijn en stress. Maar wij hebben het alleen over de laatste 40 seconde daarvan.
Daar komt bij: de reden dat De Telegraaf vandaag op Werelddierendag zo gretig kopt dat “tachtig procent van Nederland een verbod op onverdoofde, rituele slacht [wil]” is echt niet omdat hun eigen lezers zo fel tegen de bio-industrie of vleesconsumptie zijn.
Wel is De Telegraaf een notoir islamofobe krant die dit graag gebruikt als stok om moslims mee te slaan. Net zoals het niet mag verbazen dat een VVD-staatssecretaris laat optekenen dat dit “in Nederland niet thuishoort”. Het is als dierenliefde verpakte islamofobie.
Overigens is het een bekende extreem-rechtse tactiek om dierenleed te instrumentaliseren voor racistische propaganda. Ook de nazi’s verwezen naar koosjere (onverdoofde) slacht als ‘bewijs’ voor de veronderstelde ‘wreedheid’ van Joden. Het is oude, antisemitische wijn in nieuwe, islamofobe zakken.
Willen we echt iets doen aan het leed van dieren in de bio-industrie? Doe dan iets aan die bio-industrie! Voer campagne voor strengere regels, bestraf overtreders, zorg dat we de maatschappelijke kostprijs moeten betalen voor dierlijke producten (in plaats van het te subsidiëren).
Moedig religieuze gemeenschappen aan om te zoeken naar alternatieve methoden. Word vegetariër/veganist. Maar doe niet mee aan deze racistische hetze tegen een marginaal fenomeen. Sta niet toe dat het leed van anderen wordt aangegrepen om een “punt” te maken ten koste van gemarginaliseerde groepen.
Meer info: een stuk dat ik schreef in 2019 in reactie op het wetsvoorstel van de PvdD. Daar is eigenlijk niet veel aan veranderd, behalve dat het aantal onverdoofde slachtingen dus is gehalveerd.
Mathijs van de Sande
(Dit artikel verscheen eerder als draadje op Bluesky.)
Ooit was ik lid van de Partij van de Dieren. Een van de dingen die ik met twee andere lastige leden bereikte was dat de nadruk op *religieus* onverdoofd slachten uit het verkiezingsprogramma verdween. De reden voor de wijze van slacht is voor het beest immers niet relevant. Ik ben niet verbaasd dat het nu weer terugkomt bij de fake compassie van rechts. Fake, want onverdoofde slacht is helaas minder zeldzaam dan uit de cijfers blijkt. Destijds heb ik eraan gerekend , bijvoorbeeld aan de hand van de kwaliteitscijfers van electrische verdovingsbaden voor kippen. Er gaan enorme aantallen beesten niet of niet geheel verdoofd de slachtlijn op. Percentueel misschien niet, maar je ervaart als individueel beest je eigen pijn het meest. Gaven ze echt om dieren, dan keken ze niet alleen naar het hele leven, maar ook naar de slacht van elk dier.