19 september, Hoorn: zevende van tien demonstraties “Verplaats het standbeeld van J.P. Coen naar het Westfries Museum”

Maar liefst tien demonstraties organiseren We Promise en de Werkgroep Slavernijverleden Hoorn in 2026 om ervoor te zorgen dat het standbeeld van de genocidepleger Jan Pieterszoon Coen wordt verwijderd uit de openbare ruimte en verplaatst naar het Westfries Museum. De demonstraties maken deel uit van een bredere verplaatsingscampagne rond het standbeeld. De zevende demonstratie van de reeks vindt plaats op 19 september, de laatste op 19 december. Voor de demonstratie op 19 september vragen de organisatoren aan de deelnemers om in het zwart gekleed mee te doen.

Andere onderdelen van de campagne voor verplaatsing van het Coen-beeld zijn: een petitie die op 12 februari is gelanceerd, een oproep aan organisaties om die petitie te ondersteunen, en een officiële verplaatsingsprocedure die nog in gang moet worden gezet.

Zaterdag 19 september
Van 13:00 tot 15:00 uur
Station Hoorn, Hoorn

Uit de oproeptekst voor de tien demonstraties: “Jan Pieterszoon Coen was verantwoordelijk voor extreem koloniaal geweld, waaronder de genocide op de Banda-eilanden in 1621. Een metershoog standbeeld van een genocidepleger op een centraal plein in Hoorn is geen neutrale herinnering, maar een eerbetoon. Het is tijd! Verplaats het standbeeld en geef het een plek waar de geschiedenis niet wordt vergeten, maar waar het ons helpt om te leren, te reflecteren en samen vooruit te kijken. Steun de campagne voor verplaatsing en spreek je uit tegen koloniale verheerlijking.”

Uit de oproeptekst voor de demonstratie op 19 september: “Elke maand doen we een oproep en benadrukken we dat er in Hoorn nog steeds té veel mensen rondlopen die 1. de VOC verheerlijken, 2. een standbeeld van een genocidepleger verdedigen, en 3. racisme niet herkennen, zelfs niet als zij racistische uitspraken doen. Een genocidepleger verdient geen standbeeld. Een persoon die verantwoordelijk is voor verkrachting, moord en uitbuiting hoort niet hoog op een sokkel te staan. Woorden zijn niet genoeg om de daden van Coen te omschrijven. Het was een zeer gewelddadig en afschuwelijk persoon. En daarom zeggen wij: verplaats het standbeeld naar het Westfries Museum. Voorzien van de volledige context én van zijn sokkel af.

De houding van de Hoornse gemeenteraad met betrekking tot het beeld is diep verdeeld, ‘voorzichtig’ en besluiteloos. In plaats van een definitieve knoop door te hakken én voor rechtvaardigheid te kiezen, kiest de meerderheid ervoor om de beslissing voor zich uit te schuiven of te vervangen door schijnoplossingen, zoals een ‘tegen’beeld.

Kritiek en protest tegen het standbeeld van Coen is er altijd al geweest. Zelfs voordat het standbeeld er stond, waren er al groepen mensen op tegen. Op de dag dat het werd onthuld, was er ook een protest. Dit is niet iets van de laatste jaren. Met elk protest krijgen we lieve berichten, duimpjes omhoog van winkelende inwoners en mensen die ons een hart onder de riem steken. Tegelijkertijd nemen de woede, agressie (zowel fysiek als verbaal) en de (doods)bedreigingen toe. De grens van protesteren wordt overschreden en mensen voelen zich vrij genoeg om ons aan te vallen, uit te schelden of dingen te gooien. Zowel online als offline.

Wij zijn groot voorstander van het demonstratierecht en vinden ook dat een ieder vrij is om te demonstreren. Ook als dat haaks op onze mening en onze normen en waarden staat. Wij zullen te allen tijde er ook voor waken dat het demonstratierecht wordt gewaarborgd, niet alleen voor onszelf, maar voor iedereen. Wij trekken de grens wanneer mensen misbruik maken van hun demonstratierecht en tijdens demonstraties artikel 1 van onze Grondwet schenden. Racisme en discriminatie is ten strengste verboden.

Wij zijn niet de eersten en ook niet de laatsten die zich kritisch uiten tegenover het standbeeld van genocidepleger Coen. Zolang het standbeeld er staat, zal er strijd zijn. Zolang het standbeeld er straat, zal er rechtvaardigheid geëist worden. Zolang het standbeeld er staat, zal er actie gevoerd worden. Zolang het standbeeld er staat, zullen er kritische stemmen zijn. Zolang het standbeeld er staat, zal de discussie nooit over gaan.”

Hier kunnen individuen de petitie voor verplaatsing van het standbeeld ondertekenen. Hier kunnen organisaties een ondersteuningsverklaring ondertekenen. Organisaties kunnen dat ook laten weten via e-mail: werkgroepslavernijverleden@gmail.com.

Harry Westerink