Suske en Wiske: in de stripwereld houden witte mensen de pen vast
De uitgever en bepaalde stripkenners lijken tot op vandaag voet bij stuk te houden. Een van hun argumenten is dat Lambik toch ook een karikatuur is. “Hij staat ook niet symbool voor de gemiddelde Vlaamse man”, reageerde Ruth van Ammel van Standaard Uitgeverij. Klopt, maar de vergelijking gaat niet op. Lambik wordt geflankeerd door Sidonia, Jerom, Suske, Wiske en vele andere blanke stripfiguren. Er is ‘blanke diversiteit’. Zwarten en andere minderheden worden in vele strips met één verschijning gestereotypeerd, en dan nog meestal in een bijrol. Het grootste verschil tussen een blanke en een zwarte persoon die stereotiep worden afgebeeld, ligt echter in wat Landry Mawungu (Minderhedenforum vzw) terecht stelt: “Zwarte mensen zijn in het verleden structureel zo afgebeeld. Dat speelt in op onze collectieve beeldvorming”. Dat is precies wat het ORBIT erfgoedproject “Brussel Zwerft” aantoonde. Op veel voorwerpen uit het recente verleden staan stereotype beelden: knikkende negerspaarpotten, tabaksdozen met ‘negerpromo’… Ook de stripwereld deed haar duit in het zakje, met Kuifje in Kongo, Tiny en haar hulpje Cacao, Jommeke, Blondie en Blinkie… De “zwarte aap” van dit nieuwe Suske en Wiske-verhaal komt dus niet zomaar uit de mouw, hij rust op de armen van een pijnlijke traditie van koloniale denkbeelden, die aan de basis stonden (en staan) van een wereld opgedeeld in superieure blanken en inferieure zwarten. Zowel in de stripwereld als in de ’echte‘ wereld houden vooral blanke mensen de pen vast. Minderheden worden binnen én buiten de strippagina’s met grote regelmaat op hun anders-zijn ‘gepakt’ door stereotypering. Mochten minderheden in het dagelijkse leven gelijk behandeld worden, en evenveel kans maken op kwalitatief werk en betaalbare, degelijke woningen, dan zouden dergelijke tekeningen veel minder ophef veroorzaken.
Thomas Peeters in De aap komt uit de mouw: ‘Suske en Wiske’ moeten dringend in het diversiteitsbad (Orbitvzw)
Heel late reactie maar wou dit toch nog even beamen. Ik kwam hier terecht nadat ik sinds een lange tijd weer Suske en Wiske las (specifiek de Krasse Kroko). Het viel me weer op dat er toch een sterke onderstroom van orientalisme in de stripreeks zit, waar het Midden Oosten en, in de strip die ik net uit heb Aboriginals in Australië, nadrukkelijk meer “magisch” en “mysterieus” zijn. Hoewel ik bij de Krasse Kroko strip niet volledig het gevoel had dat er aan zelfbeschikking ontbrak bij de Aboriginals, zijn het toch vooral de witte Suske, Wiske en de rest die de voornaamste redders zijn. Ook betwijfel ik sterk of de rol van en omgang met de didgeridoo nou zozeer op prijs gestelt wordt door Aboriginals.