Automatisch bericht als je niet binnen 2 minuten afgeleverd hebt nadat je in de buurt van het adres kwam – Thuisbezorgd-riders in actie, deel 2

Al jaren strijden riders van maaltijdbezorgers en flitsbezorgers tegen uitbuiting. Zo organiseerde de vakbond van onderop Radical Riders bezorgers bij Flink, Gorillas, Zapp en Getir. Op verschillende plekken organiseren zich de laatste tijd weer riders van Thuisbezorgd, nu onder de vlag van de FNV. Zo was er in februari een actie waarbij riders een betere behandeling eisten bij winterweer. We spreken met Malcolm*, een rider uit Nijmegen, over hoe Thuisbezorgd haar riders steeds verder onder druk zet door privacy-schendende face scans, het ontmoedigen van onderling contact, riders maaltijden te laten bezorgen in hun eigen tijd en allerlei kosten op riders te verhalen waardoor ze effectief onder het minimumloon werken. Deel 1 lees je hier.

Worden je prestaties beoordeeld door Thuisbezorgd?

Voorheen kregen we om de drie maanden een “performance review”, dat besprak je dan met de coördinator. Nu is dat proces ook geautomatiseerd, en je krijgt elke maand een feedback-report op je telefoon. En als je vaak te laat bent, volgens hen, dan krijg je dat zelfs automatisch wekelijks opgestuurd. Eerder kon je nog vragen stellen aan de coördinator, maar nu is dat lastiger. Nu moet je helemaal een contactformulier invullen en wachten op antwoord. En dan maar hopen dat je een behulpzame, vriendelijke en professionele reactie krijgt.

Er zijn heel veel factoren die bepalen wanneer je in de app aanklikt dat je een order bezorgd hebt. Ik had een keer dat ik in een gebouw was, en naar de achtste verdieping moest lopen omdat de lift het niet deed. Ja, dan kan ik niet gelijk op “geleverd” drukken als ik daar aan kom fietsen. Of soms duurt het even voordat iemand open doet. Of je bent aan het zoeken, of je staat bij de verkeerde deur, of het adres klopt niet, dat soort dingen. Maar het algoritme vindt dat je dan te langzaam bent, omdat je niet meteen bezorgt als je aankomt. Sinds kort worden we gek gemaakt met automatische spamberichten als de bestelling niet binnen twee minuten geleverd is als je in de buurt van het adres bent.

Er wordt niet alleen druk uitgeoefend op ons. Ook de restaurants hebben hiermee te maken. Zij krijgen bij een slechte beoordeling als straf een lagere positie op de homepage. Als ze hoger op de lijst willen komen te staan, dan moeten ze betalen. Deze restaurants weten niet dat wij ook wel eens bestellingen van meerdere restaurants krijgen. Soms moeten we wachten op de tweede bestelling en wordt de eerste bestelling koud. Het eerste restaurant krijgt dan een slechte beoordeling, terwijl ze wel netjes op tijd waren.

Ook krijgen we regelmatig bestellingen die veel te groot en zwaar zijn. Wij zien dat pas als het restaurant de bestelling al heeft klaargemaakt. Ze willen niet dat het eten koud wordt, en zetten ons onder druk om de bestelling toch te leveren. Dat is vanuit hen gezien ook begrijpelijk. Maar los van dat het niet mag volgens de ARBO-regels, krijgen wij last van onze rug en nek van het leveren van te zware bestellingen. Bezorgers die niet beter weten, en hun rechten niet kennen, nemen de bestellingen wel in hun eentje mee, in plaats van te wachten op een tweede rider. Daar maakt Thuisbezorgd dus misbruik van. Voorheen konden we de grootte van bestellingen wel inschatten omdat we het totaalbedrag konden zien. Nu krijgen we deze informatie niet meer. Het gaat er helemaal niet om dat het allemaal fijn is voor de bezorgers, de klanten of de restaurants: het gaat gewoon om kostenbesparing. En dat zorgt allemaal voor onnodige wrijving tussen de restaurants, de bezorgers, en de klanten.

Wat voor contracten hebben jullie?

Heel veel mensen hebben een tijdelijk contract, en het gebeurt heel zelden dat dat een vast contract wordt. Iedereen werkt via een uitzendbureau, zoals Randstad, of een payrollbedrijf als Randstad Payroll Solutions. Sinds de overname door Prosus worden alle bezorgers overgeplaatst naar het payrollbedrijf 365Werk. Daar ligt de focus ook heel erg op automatisering en krijg je weinig te maken met mensen.

Dat we via uitzendbureaus en payroll moeten werken is natuurlijk een heel bewuste keuze. We zijn zoveel kwetsbaarder dan werkers die in vaste dienst zijn. We hebben minder rechten waar we een beroep op kunnen doen. Met tijdelijke contracten kunnen ze je contract af laten lopen zonder geldige reden. De standaard is bijvoorbeeld ook dat er geen sprake is van een cao en wij geen pensioen krijgen. Thuisbezorgd biedt jou bij voorbaat al geen toekomst dus.

We merken dat, wanneer een tijdelijk contract eigenlijk omgezet zou moeten worden naar een vast contract, dat niet gebeurt. Het contract loopt dan af. Vaak wordt er geen geldige reden gegeven, of komen ze ineens met een probleem dat er voorheen nooit was. Je krijgt ook niet echt een kans om iets te verbeteren. Ze kunnen zonder goede reden je contract laten aflopen. We hebben het idee dat alleen Nederlandse riders af en toe wel een vast contract krijgen. Mensen met een verblijfsvergunning bijvoorbeeld niet.

Het uitzendbureau moet dan wel naar ander werk voor je zoeken, en dat moet dan redelijk werk zijn. Maar wat dan redelijk is… Ik heb wel eens begrepen dat twee uur reistijd enkele reis “redelijk” is. Op papier moet het dus redelijk zijn, maar in de praktijk is het dat helemaal niet. En dat is dan een manier waarop het uitzendbureau kan zeggen: we hebben je een aantal keer iets aangeboden, maar je hebt nee gezegd, en dus hebben we nu een geldige reden om je overeenkomst te beëindigen. Of de payrollbedrijven waarmee Thuisbezorgd nu samenwerkt bereid zijn om te zoeken naar vervangend werk is ook maar de vraag.

Het derde en laatste deel verschijnt binnenkort.

Joris Hanse

* Sommige details uit dit artikel zijn geanonimiseerd vanwege de privacy en veiligheid van de rider.