Koen Reedijk tijdens Haagse 1 mei-actie: “Laten we inspiratie opdoen door de erfenis van de arbeidersbeweging”
Vol energie en strijdbaarheid deden afgelopen vrijdag in Den Haag zo’n honderdtwintig mensen mee aan een 1 mei-demonstratie die was georganiseerd door The Hague Union of Students (HUS). In aanloop naar de actie en ook tijdens de demonstratie maakten activisten van de HUS volop duidelijk dat het voor hen niet gaat om een eenmalige viering en herdenking van de internationale dag van de arbeiders. Nee, ze willen gaan bouwen aan een 1 mei-traditie die Den Haag lange tijd niet meer heeft gekend.
Daarom wil HUS op 1 mei voortaan jaarlijks een dag van strijd en protest gaan organiseren. Dat prachtige streven laat zien dat ook in de “stad achter de duinen” flink wordt gewerkt aan de opbouw van verzet van onderop. Een van de toespraken tijdens de actie werd gehouden door Koen Reedijk, actief bij de Bond Precaire Woonvormen. Hieronder de tekst van zijn speech (vertaald door Doorbraak).
Harry Westerink
Beste arbeiders en studenten,
Vandaag herdenken we de strijd van miljoenen mensen voor eerlijke arbeidsomstandigheden, goede huisvesting en een vrije en rechtvaardige wereld. Een strijd die grote overwinningen heeft opgeleverd, zoals de achturige werkdag, het minimumloon en zelfs het stemrecht voor arbeiders. Maar we mogen ook de grote offers in deze strijd niet vergeten.
Want 140 jaar geleden werden er in Chicago vier onschuldige vakbondsleiders opgehangen vanwege hun betrokkenheid bij de strijd voor een achturige werkdag. De regering hoopte dat hun dood de arbeidersbeweging zou intimideren en tot onderwerping zou dwingen. In plaats daarvan inspireerde het een wereldwijde solidariteitsbeweging, van Chili tot Frankrijk. En vandaag herdenken we hun dood en hun ambities.
Als huurdersorganizer bij de Bond Precaire Woonvormen word ik geïnspireerd door hun strijd. Niet alleen omdat Albert Parsons, een van de vakbondsleiders die werd opgehangen, ook een huurdersorganizer was. Maar ook omdat ik geloof dat hun strijd nog steeds relevant is. Nu we worden geconfronteerd met de huisvestingscrisis, de opkomst van het fascisme en de klimaatcrisis, moeten we onze geschiedenis kennen om vooruit te kunnen gaan.
Er zijn drie belangrijke lessen die we uit de arbeidersstrijd moeten leren. De eerste les is dat we moeten beseffen dat vrijheid niet wordt geschonken door de machthebbers. Ze wordt veroverd. De arbeiders hebben niet gewacht tot politici hen de achturige werkdag zouden geven. Ze hielden stakingen en boycotten de bedrijven totdat de bazen waren gedwongen om te onderhandelen, of anders failliet zouden gaan. Dat is vandaag de dag nog steeds het geval. Afgelopen winter hebben de mensen in Minneapolis niet alleen hun politici gevraagd om ICE te dwingen om te vertrekken. De vakbonden en huurdersverenigingen organiseerden een algemene staking, waardoor de stad volledig tot stilstand kwam en de regering-Trump werd gedwongen om toe te geven. Ze lieten de VS zien hoe de macht van de bevolking eruitziet. Alleen door onze eigen acties kunnen we een vrije wereld opbouwen.
Ten tweede moeten we ophouden om het spel van de bazen en de politici te spelen. De arbeidersbeweging werd door de pers bespot als lui, opruiend en zelfs terroristisch. De arbeiders beseften dat ze niet serieus genomen zouden worden door hun eisen te matigen om respectabel over te komen bij degenen die hen wel als volwaardige mensen beschouwden. Dus bouwden ze in plaats daarvan hun eigen mediasysteem op, waar hun strijd werd gevierd. Alles dat de elite niet bood, bouwden ze zelf op, van woningcoöperaties tot het verzekeren van een waardige begrafenis. Op deze manier tastten ze de legitimiteit aan van het systeem dat hen misbruikte. Ondertussen geloven onze linkse politici dat als ze kruipen voor de neo-liberalen en fascisten, ze als respectabel beschouwd gaan worden. Tegelijkertijd bezuinigt rechts op de sociale zekerheid, zet het de wanhopigen op straat en maakt het onze democratie kapot. We moeten de politiek van respectabiliteit loslaten, zodat we waardigheid voor iedereen kunnen hebben en een nieuw systeem kunnen opbouwen.
Ten slotte moeten we beseffen dat onze kracht in onze gemeenschappen ligt. “Een aanval op één is een aanval op allen”, luidde de slogan van de Industrial Workers of the World. Het is het besef dat ieder mens van essentieel belang is voor de beweging. Dat betekent ook dat een geïsoleerd individu machteloos is. Daarom proberen ze ons van onze gemeenschap af te snijden. Als huurdersorganizer heb ik dat ook meegemaakt. Wanneer ze een wijk slopen, richten ze zich vaak niet alleen op de gebouwen, maar ook op de gemeenschap die erin leeft, zodat die gemakkelijker te vernietigen is. Dat betekent dat het onze plicht is om onze gemeenschappen te beschermen, niet alleen voor anderen, maar ook voor onszelf. Sterke gemeenschappen vormen het fundament van onze bewegingen.
Laten we inspiratie opdoen door de erfenis van de arbeidersbeweging. Ik wil jullie vragen om net zo moedig en ambitieus te zijn als zij waren. Bevrijd Palestina, bevrijd Soedan, bevrijd de arbeiders van de wereld. Want niemand is vrij totdat iedereen vrij is!
Koen Reedijk