Waarom je niet geïrriteerd, maar boos moet zijn vanwege de hitte

“Dit egocentrisme is waar ik me het meest aan heb geërgerd tijdens covid – voor jou persoonlijk is deze hitte misschien geen ramp maar de samenleving waar jij deel van uitmaakt telt ook fysiek kwetsbare mensen die door deze omstandigheden kunnen overlijden”, reageerde Nadim Mansour terecht op de recente column van Angela de Jong in het AD. Volgens mij zijn we onvoldoende geobsedeerd met de hitte. Niet alleen heeft de hitte enorme gevolgen, maar de hitte wordt steeds erger. En de hitte heeft daders met namen. Genoeg reden voor een beetje woede.

Om te beginnen: van hitte gaan mensen dood. Dat is vrij eenvoudig. Hitte leidt tot uitputting, stress, uitdroging, en allerlei andere kwalen waar mensen aan kunnen sterven, of andere serieuze gezondheidsschade aan ondervinden.

En dat gaat niet alleen om de buitentemperatuur. De verzengende hitte kan lokaal extreem zijn, zoals in een auto, waardoor mensen omkomen. En elke dag sterven in India meer dan drieduizend mensen door hitte.

Dit raakt vooral mensen die moeten werken in de extreme hitte. Vaak is dit slechter betaalde arbeid, zoals in de bouw, waar mensen niet de keuze hebben om in een gekoeld kantoor te werken.

En die klassedynamiek gaat verder, want arme wijken hebben vaak minder bomen en zijn meer versteend. Daardoor zijn die plekken warmer, minder gekoeld.

Ook kan er in huurhuizen minder snel een airco gebouwd worden. Sowieso zijn die dingen duur, maar een huurder heeft ook nog toestemming nodig van de verhuurder om een airco te plaatsen.

Maar airco’s zijn ook geen oplossing, want hun energieverbruik en chemicaliënmix maakt klimaatverandering alleen maar erger. Het is op verschillende manieren een probleem van machtsverhoudingen.

Die vraag naar stroom zet vervolgens enorme druk op het stroomnet, terwijl elektrische infrastructuur bezwijkt onder de hitte. Dit kan leiden tot stroomstoringen, juist terwijl mensen voor koeling van stroom afhankelijk zijn.

Het gevaar is niet alleen voor elektrische infrastructuur, maar alle infrastructuur. Asfalt smelt, bus- en treinverkeer wordt stilgelegd, fabrieken kunnen niet draaien… De schade is gigantisch.

Ook deze gevolgen zijn oneerlijk verdeeld. Landen in het globale zuiden, zoals ook de gekoloniseerde eilanden in de Cariben, hebben het zwaarst te leiden onder klimaatverandering die zij niet hebben veroorzaakt.

Wereldwijd stijgt de zeepspiegel ook nog eens door de hitte (op de noord- en zuidpool), en daar hebben landen als Kiribati het meest mee te maken. Maar ook in Nederland gaan we daar problemen mee krijgen.

Het gaat natuurlijk niet alleen om de mens. Dieren en planten lijden ook onder de hitte. De grote droogte leidt tot grotere kans op bosbranden.

En toch wordt de mens hierdoor ook geraakt, want wij leven van planten- en dierenleven. Landbouw verandert aanzienlijk door de veranderende temperaturen.Dat gaat direct om onze voedselvoorziening.

En dit alles is geen nieuws. We weten al heel lang dat klimaatverandering komt door co2- en methaanuitstoot, en wat we moeten doen om er vanaf te geraken.

Bijvoorbeeld Shell wist al van klimaatverandering in de jaren zeventig, en bleef lobbyen voor fossiele brandstoffen.

Nog steeds is er een enorme lobby voor fossiele brandstoffen. Terwijl iedereen weet dat het actief de wereld kapot maakt.

Ook de regering valt dit te verwijten. Het kabinet weigert om effectief klimaatbeleid in te stellen, en blijft enorme sommen aan fossiele industrie betalen.

Dus moeten we boos zijn? Jazeker. Boos op de fossiele industrie, boos op de regering, want zij hebben ons dit aangedaan. En ze blijven ons dit aandoen zolang er niets verbeterd wordt. Jetten en zijn bende zijn ons nu al de zomer van 2035 aan het aandoen. Denk je dat het dan koeler zal zijn?

Mensen als Angela de Jong proberen hitte apolitiek te maken, door het te behandelen als een natuurfeit waar nu eenmaal niets aan te doen is. Maar dat is het niet. De hitte is ons aangedaan, en de boeven die dat gedaan hebben gaan vooralsnog vrijuit.

Bo Salomons

(Dit artikel verscheen eerder als draadje op Bluesky.)