“Waarom accepteren we dat een huis steeds meer wordt gezien als een verdienmodel?”

Afgelopen zaterdag, op Wereld Dakloze Mensen Dag, vond in Amsterdam een protestactie plaats die was georganiseerd door de actiecoalitie Woonopstand. Meer dan duizend mensen namen deel aan dit strijdbare en energieke woonprotest. Voor Woonopstand is het bestrijden van zondebokpolitiek essentieel, zoals ook bleek uit de speech van Mustapha die je onderaan kunt lezen.

Woonopstand had voor deze protestactie vijf eisen opgesteld. Ten eerste: maak van het bestrijden van (dreigende) dakloosheid een topprioriteit. Ten tweede: zorg voor breed toegankelijke volkshuisvesting. Ten derde: garandeer lagere huren én meer zeggenschap voor huurders. Ten vierde: garandeer woonzekerheid, zonder tijdelijke contracten en flexwoningen. En ten vijfde: verklein de woonongelijkheid tussen koop en huur.

De organisatoren van de actie hadden er hard aan gewerkt om een veelzijdig programma van sprekers en muziekoptredens neer te zetten, aangevuld met infokraampjes en een groot scherm naast het podium. Ook was er veel tijd en energie geïnvesteerd in het mobiliseren van allerlei groepen mensen die worden getroffen door de voortgaande wooncrisis. Zo viel de inbreng van Dakloosheid Voorbij op, de belangenorganisatie voor dakloze mensen. Hun posters waren in de menigte van demonstranten nadrukkelijk zichtbaar. Ook de achterban van de Woonbond liet veel spandoeken, posters en stickers zien. Verder deden leden van FNV Young & United mee, evenals woonactiegroep Niet Te Koop, allerlei andere huurders- en belangengroepen, en vanzelfsprekend ook de uiterst actieve mensen van de Bond Precaire Woonvormen (BPW). Ook politieke partijen als de SP, de RSP en de Partij voor de Dieren toonden hun gezicht. Er was relatief veel media-aandacht voorafgaand aan en tijdens de actie. En het scherm naast het podium toonde in indrukwekkende grootte inspirerende slogans als “Solidariteit is ons wapen!” en “Kraken gaat door!”.

Veel demonstranten hadden de moeite genomen om zelf actieborden te maken. Dat leverde een prachtig beeld op van mooie en verrassende leuzen, zoals “De huur is te duur en er zit schimmel aan de muur”, “Basisbehoefte = luxe?”, “Onteigen huisjesmelkers”, “In gelul kan je niet wonen, in leegstand wel”, “Bestrijd armoede, niet de arme mensen”, “Mijn toekomst staat op de wachtlijst” en “Therapie gaat ook niet helpen tegen deze deprimerende hoge huren”. En ook klassiekers als “Wat niet mag, dat kan nog steeds”, “Fuck flex”, “Woningnood breekt wet” en “Huizen voor mensen, niet voor winst” vielen overal te lezen en te horen.

Tijdens de tocht vanaf de Dam door het centrum van de stad werden vanaf een platte kar volop leuzen geroepen, praatjes gehouden en muziek gemaakt, onder meer door Your Local Pirates, het rebelse en radicale duo dat ook deze keer weer aanstekelijke strijdliederen ten gehore bracht. Aangekomen bij het Damrak sloeg een zwart blok de richting in van een pand dat een week eerder was gekraakt en die middag in de openbaarheid trad. De rest van de demonstranten vervolgde hun weg en keerde tenslotte terug naar de Dam. Vijf jaar na het woonprotest in Rotterdam hebben de organisatoren van de actie afgelopen zaterdag er alles aan gedaan om de woonstrijd tegen de huisjesmelkers en voor sociale huur een flinke oppepper te geven. En daar mogen we hen dankbaar voor zijn.

Harry Westerink

Hier de speech van Mustapha namens Woonopstand.

Goedemiddag allemaal,

Vandaag staan we hier omdat goed, betaalbaar en met zekerheid wonen steeds onbereikbaarder wordt. Omdat jongeren geen betaalbare woning kunnen vinden. Omdat gezinnen en ouderen vastzitten. Omdat huren onbetaalbaar worden. Omdat mensen bang zijn hun huis kwijt te raken. Omdat dakloosheid niet wordt uitgebannen.

Maar laten we één ding heel duidelijk zeggen: de wooncrisis is geen natuurverschijnsel. Zo worden sociale huurwoningen verkocht, gesloopt of overgeheveld naar het duurder huursegment. Niet Te Koop hier in Amsterdam strijdt al jaren tegen de verkoop van sociale huurwoningen. Er is een winstbelasting op sociale huurwoningen. Er was een enorme verhuurdersheffing op sociale huurwoningen. En zo zijn er vele oorzaken te noemen!

Dus de wooncrisis is niet de schuld van mensen die zijn gevlucht. Niet van mensen met een migratieachtergrond. Niet van mensen die minder macht of minder geld hebben. Toch krijgen we steeds opnieuw hetzelfde verhaal voorgeschoteld: geef de ander de schuld. De vluchteling. De migrant. De statushouder. Dat noemen we zondebokpolitiek. En zondebokpolitiek lost geen enkel woonprobleem op. Zondebokpolitiek is een zeer groot gevaar voor de samenleving. Het zorgt ervoor dat mensen tegenover elkaar komen te staan. Dat is verdeel en heers.

En daarom zeggen wij vandaag: wij laten ons niet verdelen! Want de echte vraag is niet: wie verdient het om hier te wonen? De echte vraag is: waarom accepteren we een samenleving waarin huisjesmelkers veel meer huur rekenen dan wettelijk is toegestaan? Waarom accepteren we het dat een huis steeds meer wordt gezien als een verdienmodel, terwijl het voor ons allemaal een thuis moet zijn? Waarom laten we mensen met weinig tot niets tegen elkaar strijden om schaarste, terwijl we weten hoe we de schaarste kunnen oplossen?

Daarom staan wij hier. Niet tegen vluchtelingen. Niet tegen migranten. Niet tegen elkaar. Maar vóór elkaar. Want menselijke waardigheid is ondeelbaar. Je waardigheid hangt niet af van je afkomst. Niet van je inkomen. Niet van je paspoort. Niet van hoe lang je hier woont. Ieder mens heeft recht op een menswaardig bestaan. En daarom wil ik vandaag ook iets zeggen tegen de stille meerderheid. Tegen iedereen die ziet wat er gebeurt, maar soms denkt: ik kan er toch niets aan doen?

Jawel. Wij kunnen wel iets doen. Want wanneer mensen tot zondebok worden gemaakt en wij zwijgen, wordt onrecht sterker. Wanneer mensen worden ontmenselijkt hier of elders in de wereld en wij zwijgen, verschuift de grens steeds verder. Wanneer mensen naar Nederland worden gelokt om hier te werken en te wonen onder omstandigheden die grenzen aan moderne slavernij en wij zwijgen, zijn wij medeverantwoordelijk. Daarom hebben wij een plicht om ons uit te spreken. Een plicht om op te komen voor mensen die tot zondebok worden gemaakt of uitgebuit worden.

Een plicht om te zeggen: niet in onze naam! Niet in onze naam worden mensen tegen elkaar uitgespeeld. Niet in onze naam wordt de woningzoekende tegenover de vluchteling gezet. Niet in onze naam worden arbeidsmigranten uitgebuit. Wij weigeren mee te doen aan een politiek die ons vertelt dat de een minder recht heeft op waardigheid dan de ander. Want onze waardigheid is met elkaar verbonden. Als een oudere buurvrouw geen passende woning kan vinden, is dat ook ons probleem. Als een jongere geen toekomst kan opbouwen omdat er geen betaalbare woning is, is dat ook onze verantwoordelijkheid. Als een gezin in onzekerheid leeft, zijn wij allemaal verantwoordelijk voor de samenleving die dat mogelijk maakt.

Dus laten we vandaag niet alleen protesteren tegen de wooncrisis. Laten we protesteren tegen verdeel en heers. En laten we samen een ander verhaal vertellen. Een verhaal van solidariteit. Een verhaal van gelijkwaardigheid. Een verhaal van menselijke waardigheid. Een samenleving waarin wonen geen luxe is. Een samenleving waarin niemand als minderwaardig wordt behandeld. Een samenleving waarin we begrijpen: genoeg is genoeg.

Dus zeg mij na en vertel het voort: wij laten ons niet verdelen! Wij kiezen voor gelijkwaardigheid! Wij kiezen voor menselijke waardigheid! En zolang dat niet voor iedereen werkelijkheid is, blijven wij staan. En zolang dat niet voor iedereen werkelijkheid is, blijven wij spreken. En zolang dat niet voor iedereen werkelijkheid is, blijven wij ons organiseren.

Want wij zijn geen concurrenten. Wij zijn mensen. En iedereen heeft recht op een thuis. Voor iedereen. Zonder uitzondering. Dank jullie wel! En wilt u meer weten over de genoeg is genoeg-beweging? We staan daar bij een kraam!

Mustapha