Jezelf tijdens je werk moeten identificeren met een face scan – Thuisbezorgd riders in actie, deel 1

Al jaren strijden riders van maaltijdbezorgers en flitsbezorgers tegen uitbuiting. Zo organiseerde de vakbond-van-onderop Radical Riders bezorgers bij Flink, Gorillas, Zapp en Getir. Op verschillende plekken organiseren zich de laatste tijd weer riders van Thuisbezorgd, nu onder de vlag van de FNV. Zo was er in februari een actie waarbij riders een betere behandeling eisten bij winterweer. We spreken met Malcolm*, een rider uit Nijmegen, over hoe Thuisbezorgd haar riders steeds verder onder druk zet door privacy-schendende face scans, het ontmoedigen van onderling contact, riders maaltijden te laten bezorgen in hun eigen tijd en allerlei kosten op riders te verhalen waardoor ze effectief onder het minimumloon werken.

Veel bezorgers waren begin dit jaar verontwaardigd over de veiligheid van riders bij het slechte winterweer. Kun je daar meer over vertellen?

Wij werken als bezorgers door weer en wind. Dat doen we zelfs met werkmaterialen die ondermaats zijn (ze lekken en zijn niet warm genoeg). Met slecht weer blijven we dus gewoon doorwerken. Maar begin januari 2026 was er een ernstige sneeuwstorm, iets dat heel lang niet had plaatsgevonden in Nederland. Het was overal chaos. In het hele land was het verkeer ontregeld, het openbaar vervoer reed niet meer, vluchten werden geannuleerd. Veel bezorgbedrijven deden ook geen bezorgingen meer.

We hoorden onderling van veel bezorgers dat er ongelukken waren gebeurd. Bijna iedereen in de groep riders waar ik in zit gaf aan minstens een keer te zijn gevallen, en sommigen ook vaker. Sommigen zijn gevallen en gewond geraakt, En een aantal van heb konden daardoor andere shifts niet meer doen. Medische kosten of misgelopen salaris zijn dan ook jouw eigen probleem.

Vroeger zou Thuisbezorgd steden gewoon gesloten hebben met zulke gevaarlijke weersomstandigheden [een stad sluiten betekent dat Thuisbezorgd daar geen bezorgingen meer doet, JH]. Dat is dit keer dus niet gebeurd. Als je aangeeft dat het te gevaarlijk is krijg je te horen dat de stad openblijft of dat je niet betaald krijgt voor je gemiste diensten. Dat functioneert dan als een stok voor mensen om tóch te werken met gevaarlijk weer. Met minimumloon kunnen velen hun loon gewoonweg niet missen.

Er is veel veranderd bij Thuisbezorgd de afgelopen tijd, kun je daar iets over vertellen?

Ik werk al een tijdje bij Thuisbezorgd, ongeveer drie jaar. We hadden eerst een hub in Nijmegen, een plek van Thuisbezorgd waar riders hun diensten startten en eindigden. Daar kwamen we elkaar veel tegen en leerden we elkaar aardig kennen. We konden daar even uitrusten en opwarmen. Voor werkgerelateerde dingen communiceerden we via Discord.

Toen werd de overname van Thuisbezorgd door Prosus aangekondigd, ongeveer een jaar terug. Er veranderde in korte tijd heel veel. Prosus is een groot investeringsbedrijf. Hun focus ligt bij AI, en automatisering is dus heel belangrijk. Eerder hadden hub-drivers fietsen van de hub, dus van Thuisbezorgd zelf. Mensen gingen naar de hub, kleedden zich daar om en pakten hun fiets. In eerste instantie hadden we een vast team, een vaste hub, een vaste coördinator. Het was gewoon gezelliger en we kenden elkaar beter.

Maar de hubfietsen zouden toen ineens niet veilig genoeg meer zijn, en alle riders moesten toen tijdelijk overstappen op swapfietsen of een eigen vervoersmiddel regelen. Alle hub-drivers hadden toen een swapfiets via Thuisbezorgd, of een eigen vervoersmiddel. Toen werd ook aangekondigd dat de hub ging sluiten. Iedereen was daardoor ineens remote (zonder vaste hub om heen te gaan). Toen werd ook de Discord-server gesloten en werd het dus ineens veel moeilijker om met andere riders in contact te komen.

Wat is er nog meer veranderd sinds de overname door Prosus?

Er wordt steeds meer geautomatiseerd. De coördinatoren bijvoorbeeld zijn nu niet meer lokaal in Nijmegen maar landelijk. Ze werken dan op kantoor of remote.

En inklokken en uitklokken gaat automatisch. Voorheen was het zo, dat als je aan het eind van je shift een order kreeg die heel ver weg was, je aan je coördinator kon vragen of ze de tijd aan konden passen. Je kon nog terug fietsen naar de startlocatie of de hub. Die tijd werd dan uitbetaald. Nu wordt je automatisch uitgeklokt als je je order geleverd hebt. De eindtijd kan ook niet meer aangepast worden. Dus die terugweg, soms wel meer dan een half uur fietsen, word niet meer betaald. Je mag bestellingen die voor overwerk zorgen ook niet weigeren. Soms krijg je een minuut voor je eindtijd nog een bestelling. Als je deze bestelling weigert, omdat je het niet wil of een andere afspraak hebt, krijg je een waarschuwing. Ik hoorde van sommige bezorgers dat ze hierdoor afspraken met de dokter hebben gemist.

Je moet gewoon betaald worden voor het werk dat je doet. Als ik bijna letterlijk in Duitsland ben vanwege een order, dan is die terugweg geen vrije keuze: ik kies er niet zelf voor om daar te zijn. Ik draag nog mijn werkkleding (inclusief tas) en ben gedwongen om die terugweg te fietsen. Dit is geen vrije beweging en moet meegenomen worden in de shifttijd.

Dit gebeurt ook aan het einde van een shift voor een pauze, waardoor je soms bijna geen pauzetijd overhoudt. Terwijl je wel recht hebt op die pauze. Daardoor wordt zowel je pauze ingekort als je loon ingehouden.

Voorheen was dit minder vaak zo. Maar op een gegeven moment hebben ze het zo ingesteld dat het heel vaak gebeurt. Dan heb je bijvoorbeeld eerst allemaal orders in het centrum, en dan is de laatste ineens heel erg ver weg. Dat is geen toeval.

Coördinatoren worden ook steeds onaardiger en lomper. Daar hebben veel mensen last van. Als riders instructies niet meteen opvolgen dan wordt er meteen gedreigd met een waarschuwing of mensen krijgen soms ook echt een waarschuwing. Dit is heel intimiderend. Er zijn mensen die daar bezwaar tegen maken, maar er zijn ook riders die bijvoorbeeld niet-Nederlands zijn of jong en die durven daar niet tegenin te gaan. Veel riders weten hun rechten niet en daar wordt misbruik van gemaakt. Als je te vaak waarschuwingen krijgt dan kan je ontslagen worden.

Kun je meer vertellen over die digitaliseringen?

Laatst heeft een deel van de riders te horen gekregen dat ze zich tijdens het werk moesten gaan identificeren via een face scan. Mensen werken via verschillende uitzendbureaus, en degenen die via 365Werk werken hebben daar bericht over gekregen. Veel riders zijn hier boos over. Riders die het weigeren worden gestraft. We worden dus gedwongen om onze persoonlijke biometrische gegevens te delen, terwijl de FNV ons liet weten dat we daar niet toe gedwongen mogen worden. Er zijn strenge privacyregels. Thuisbezorgd onderbouwt haar beleid ook niet voordat deze regels eenzijdig worden doorgevoerd.

We zien dus duidelijk dat Thuisbezorgd zoveel mogelijk probeert te automatiseren en over te gaan op AI. Ze zijn heel erg bezig met kostenbesparing. Dat begint onderaan en eindigt waar het management zit.

Er zijn in 2025 bijvoorbeeld tweehonderd mensen ontslagen op de customer service in Enschede, dat was in het nieuws. Deze banen zijn of geautomatiseerd, of afgeschoven op de restaurants, of verplaatst naar het buitenland (waar arbeid goedkoper is). Het zou me niks verbazen als ze dit ook zullen doen met de coördinatoren. Wij zijn namelijk geen mensen maar cijfers.

De werkdruk is nu een stuk hoger. Vroeger zaten er vaak nog een paar minuten tussen orders, en nu is het vaak zo dat je nog niet de deur binnen bent gelopen bij een restaurant en je krijgt al iets in je handen gedrukt, zo van: hé, order klaar. Dat je echt zoiets hebt van hé bro, laat me even mijn tas afzetten eerst. Het wordt allemaal veel strakker gepland. In de winter is dit nog erger omdat je dan niet eens de kans hebt om even op te warmen (als je al niet verplicht wordt om buiten in de rookruimte te wachten).

Deel 2 verschijnt binnenkort.

Joris Hanse

* Sommige details uit dit artikel zijn geanonimiseerd vanwege de privacy en veiligheid van de rider.