“Laat opgesloten verdedigers van lhbtqia+-rechten in Turkije vrij!”
Doorbraak heeft onderstaande verklaring mede ondertekend. In september plaatsten we een actieverslag en eerdere oproep, en ook een interview met een activist in Ankara.
“Wij, de ondertekenende maatschappelijke organisaties, spreken onze ernstige bezorgdheid uit over de voortdurende gevangenschap van mensenrechtenverdedigers, activisten en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties die opkomen voor lhbtqia+-rechten, na de ongekende repressie tegen de lhbtqia+-beweging in Turkije, die op 12 september 2026 begon. Sinds het begin van deze operaties zijn meer dan vijftig dagen verstreken.
In september 2026 hebben wij ons met meer dan 450 maatschappelijke organisaties verenigd om deze aanvallen te veroordelen en de onmiddellijke vrijlating van de vastgehouden mensenrechtenverdedigers te eisen. Ondanks onze gezamenlijke oproep zitten mensenrechtenverdedigers nog steeds vast.
Op 7 november zaten, na de operaties van september, nog 78 mensen vast, onder wie 19 verdedigers van lhbtqia+-rechten of mensen die verbonden zijn aan lhbtqia+-organisaties. Tegen slechts 5 van deze 78 mensen was een tenlastelegging opgesteld; de anderen zaten nog steeds vast, meer dan 50 dagen na het begin van de repressie. Dit roept ernstige zorgen op over de naleving van een behoorlijke rechtsgang en het gebruik van detentie als straf.
De repressie, uitgevoerd onder de naam “Mijn gezin is veilig”, was gericht tegen al langer bestaande lhbtqia+-organisaties, evenals tegen organisaties die werken met mensen met hiv. Tijdens de operaties in september werden minstens 117 mensen door de politie aangehouden, onder wie 43 verdedigers van lhbtqia+-rechten. Op 23 oktober werden bij operaties in 7 provincies 9 trans vrouwen gearresteerd. Vervolgens werden op 3 november in Izmir 12 trans vrouwen aangehouden.
In het kader van deze repressie werden 419 accounts op sociale media geblokkeerd, waaronder die van lhbtqia+-organisaties, journalisten en mensenrechtenverdedigers. Ook het online nieuwsmedium T24 werd aangepakt omdat het artikelen had gepubliceerd die naar verluidt “lhbtqia+propaganda” bevatten.
Wij maken ons ook grote zorgen over berichten over ernstige mensenrechtenschendingen in gevangenissen, waaronder discriminerende behandeling, vernederende fouilleringen, eenzame opsluiting, overbevolking en beperkte toegang tot gezondheidszorg, medicijnen en basisbenodigdheden.
Het gebruik van vage begrippen als “obsceniteit”, “openbare zedelijkheid” en “bescherming van het gezin” om lhbqiai+-identiteiten, -zichtbaarheid en -organizing te criminaliseren, maakt deel uit van een bredere anti-gender politiek die geworteld is in het patriarchaat. De strijd voor lhbtqia+-rechten en die voor vrouwenrechten zijn met elkaar verbonden. Aanvallen op de ene versterken aanvallen op allebei.
Wij roepen de autoriteiten in Turkije op om:
- Alle verdedigers van lhbtqia+-rechten, en activisten die uitsluitend gevangen zitten omdat zij hun fundamentele rechten uitoefenen, onmiddellijk vrij te laten, en een behoorlijke rechtsgang en het recht op een eerlijk proces te waarborgen.
- Een einde te maken aan de criminalisering van lhbtqia+-identiteiten, het zich organiseren en legitiem mensenrechtenwerk, via ruim geformuleerde wettelijke bepalingen en ongegronde strafrechtelijke procedures;
- De veiligheid, waardigheid en fundamentele rechten van alle lhbtqia+-personen in detentie te waarborgen, met inbegrip van bescherming tegen discriminatie, mishandeling en vernederende gevangenisomstandigheden;
- Ongerechtvaardigde beperkingen voor lhbtqia+-organisaties op te heffen en hun recht te waarborgen om vrij en veilig te werken.
Wij roepen internationale en regionale mensenrechtenmechanismen, de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Europese Unie, diplomatieke missies en internationale maatschappelijke organisaties op om concrete actie te ondernemen, gerechtelijke procedures en gevangenisomstandigheden te volgen en de onmiddellijke vrijlating van de vastgehouden mensenrechtenverdedigers te eisen.
Onze lichamen, identiteiten en organisaties zijn geen misdrijven.
Wij betuigen onze solidariteit met de lhbtqia+-beweging in Turkije en eisen de onmiddellijke vrijlating van iedereen die uitsluitend is vastgezet omdat die mensenrechten en fundamentele vrijheden verdedigt.”
De oorspronkelijke, Engelstalige verklaring lees je hier.
Eric Krebbers