Trump 2.0 – Bosbranden in Oregon

Het verhaal van de kikker die niet uit een pan met langzaam kokend water springt, lijkt een goede metafoor voor de apathische reactie van ‘onze’ politieke leiders op de huidige klimaatcrisis. De aarde warmt steeds sneller op en dagelijks worden mensen op verschillende continenten geconfronteerd met de gevolgen. Tegelijk boeken de veroorzakers van deze ramp, de grote oliebedrijven, recordwinsten, mede geholpen door een zinloze oorlog. En ondertussen veinzen populisten op sociale media weer een of andere andere vluchtelingencrisis, terwijl men de klimaatcrisis ontkent. Een buitenaardse kikker die vanuit zijn ruimteschip op aarde springt, zou direct ervaren dat het code rood is – dat is het al een tijd – en je hoeft ook geen alien kikker te zijn om tot dat bewustzijn te komen. Want dat kokende kikker-verhaal is niet waar.

Deze zomer worden wij overal op het noordelijk halfrond geconfronteerd met extreme warmte. In Japan en Zuid-Korea, Canada en de Verenigde Staten en overal in Europa worden recordtemperaturen gemeten. In juni liep in Nederland de temperatuur op tot bijna 40 graden en inmiddels is het land alweer toe aan de vierde lokale hittegolf van het jaar. In Frankrijk en Spanje was het in juli recordheet en ook in Centraal Europa steeg het kwik boven de 40 graden.

Leven onder Trump 2.0
1. Deel 1
2. De aanval op transrechten
3. De terfs krijgen hun zin
4. Eerst kwamen ze voor de vakbondsleiders….
5. Op weg naar een AI-gestuurde fascistische staat, of overschatten zijn ideologen de top-down maakbaarheid van de VS?
6. Toen de Nationale Garde niet naar Portland kwam
7. De klopjacht op antifa
8. Conspiracy-onzin van Trump 2.0 over ‘antífa’ gretig geïmporteerd door rechts Nederland
9. De keiharde dagelijkse realiteit van de ICE-razzia’s
10. Hoe ICE in Minneapolis belandde en Nicole Good vermoordde
11. Stafchef Stephen Miller en zijn etnische zuivering
12. Hoe deelnemers aan een lawaaiprotest bij het ICE-detentiecentrum Prairieland tot “terroristen” werden gemaakt
13. Arrestaties van activisten in Minneapolis en het WK voetbal
14. Bosbranden in Oregon

De extreme hitte veroorzaakt nietsontziende bosbranden. In Griekenland, Italië, Portugal, Frankrijk en Spanje, en zelfs in Venray, vinden bosbranden plaats. In Frankrijk is meer dan 115.000 hectare in vlammen opgegaan. In Spanje was het nog erger en reikten de bosbranden tot in de buitenwijken van Madrid. Ook hier aan de noordwestkust van de VS vinden veel bosbranden plaats. In Spokane, in het oosten van de staat Washington, vond een grote brand plaats in de buitenwijken van de stad. Zo’n zeshonderd woningen branden af en zestigduizend mensen moesten worden geëvacueerd. Net als de vele branden in Frankrijk bleek ook deze aangestoken. Spokane, Madrid, Bordeaux en Los Angeles, in begin 2025, laten zien dat ook buitenwijken kwetsbaar zijn voor branden. In centraal en oostelijk Oregon vinden ook veel bosbranden plaats – het brandseizoen is pas net begonnen -, maar nu is er al meer dan 800.000 hectare afgebrand. In Warm Springs, in het grootste reservaat voor inheemse bewoners, heeft een enorme bosbrand plaatsgevonden en het zal jaren duren voor de schade weer hersteld zal zijn. Er zijn in Portland en andere steden mutual aid-projecten opgezet om de bewoners van Warm Springs te ondersteunen met geld en noodzakelijke goederen.

Sinds afgelopen weekend is de lucht in Portland lichtbruin-grijs en schijnt er een rode zon. De wind heeft de vervuilde smog van de bosbranden vanuit het oosten naar Portland gebracht. Op dit moment hoort de luchtkwaliteit hier bij die van de slechtste van de grote steden op aarde. Verscheidene mensen zijn al naar de eerste hulp gebracht voor ademhalingsklachten en ik hou de ramen dicht en doe een masker op als ik naar buiten ga. De wind gaat over een paar dagen draaien, maar het blijft warm, rond de 35 graden. Het heeft sinds juni niet meer geregend en er is nog geen druppel voorspeld voor de komende veertien dagen, dus het zal niet de laatste keer deze zomer zijn dat smog van bosbranden de stad in nevelen hult.

Het is interessant om in deze duistere tijd het essay “Desert” uit 2011 weer te lezen of te beluisteren. Daarin voorspelt een groene anarchist een dystopische toekomst en geeft die handvatten om je daarop voor te bereiden. Destijds klonk het allemaal nogal alarmistisch. Occupy en de Arabische Lente vonden vrij snel na publicatie van “Desert” plaats. Misschien was het toch mogelijk om de samenleving van onderop in te richten, op een gelijke en ecologische manier? Daar pleitte iemand als Murray Bookchin voor, en in Rojava werd er een begin mee gemaakt. Of was er een mogelijkheid voor revolutionair ecosocialisme, waarbij staten en globale instituten samenwerken om klimaatverandering en ongelijkheid stoppen?

Hoewel ik zeker ook een aantal kanttekeningen heb bij het essay dat uit veel verschillende bronnen putte, zijn veel voorspellingen erin uitgekomen, en sommige punten raken mij nu meer. Vooral de stelling dat er geen singulier kapitalistisch systeem is dat dan omver geworpen of hervormd kan worden, is voor mij een rake observatie. Zelfs als alle regeringen in West-Europa en Noord-Amerika tot een nieuwe Green Deal komen, dan zijn er nog China, de landen in het Midden-Oosten en autoritaire democratieën als Rusland en India die andere belangen hebben, om nog maar te zwijgen over multinationale bedrijven, waar vooral techbedrijven aan veel invloed hebben gewonnen. Zoals deze activist in “Desert” al voorspelde, heeft er geen groene revolutie plaatsgevonden door een globale klimaatbeweging. Groepen als Ende Gelände, Standing Rock, Fridays For Future en Extinction Rebellion hebben zeker succes geboekt, maar meer in de bewustwording van de klimaatcrisis dan in het stoppen ervan.

De essayist schreef in 2011: “Onder vooraanstaande planners heerst een wijdverbreide – en niet ongegronde – vrees dat de huidige megasteden en voedselproductiesystemen zich ontwikkelen tot ideale broedplaatsen voor pandemieën met een mogelijk ongekende hevigheid”. Aangezien het covid-19 virus zijn oorsprong op een voedselmarkt in de miljoenenstad Wuhan heeft, is die voorspelling uitgekomen. De manier waarop overheden op die pandemie hebben gereageerd, geeft niet veel hoop voor een gecoördineerde aanpak van de klimaatcrisis. Sterker nog, de explosie van complottheorieën heeft voor veel wantrouwen gezorgd in de wetenschap. Andere dingen die al zijn uitgekomen, zijn de gestegen voedselprijzen en toegenomen onrusten rond de evenaar, zoals bijvoorbeeld de oorlogen in Soedan, Venezuela en Mali. Ook nieuwe focus op de Arctische gebieden, het best geïllustreerd door Trumps plan om Groenland te annexeren, is al gaande. Ondertussen zijn ook de surveillance-staat en de roep om strengere grenzen overal flink toegenomen. Het stuk rept al over “anarchisten achter de muren” in de westerse landen, en of het nu de muur van Trump of de hekken van Frontex zijn, die grens was er al, maar er is nu letterlijk een muur gebouwd. Met artificiële intelligentie, techbedrijven bestuurd door fascisten, en de brede oproep tot remigratie is de huidige staat van de wereld dystopischer dan vijftien jaar geleden door de auteur werd voorspeld. En vooral deze voorspelling, waar ik en vele anderen vandaag mee worden geconfronteerd, komt hard aan: “De waargenomen klimaatverandering verloopt sneller dan verwacht”.

Hoewel het geschetste beeld in “Desert” ronduit onheilspellend is, biedt het stuk mij nu juist ook houvast. Het is als een negatieve diagnose van de dokter krijgen, wat ook prettig kan zijn, want dan weet je wat je mankeert. Het slechtste wat je nu kan doen, is doen alsof de huidige extremen gewoon zijn, en je kop in het zand steken. De schrijver heeft verschillende tips, zoals: stel jezelf als activist realistische korte termijn-doelen in plaats van een alles of niets-revolutie te willen realiseren, want dat kan leiden tot protest burn-out en desillusie. De auteur stelt: “Er is zoveel dat we nog kunnen doen, bereiken, verdedigen en zijn; zelfs hier, waar de beschaving helaas waarschijnlijk nog een toekomst heeft.” Misschien kunnen we de aarde zoals die is, niet meer redden, er is echter veel om voor te strijden. Jij kunt de kikker zijn die uit de pot met kokend water springt en zich blijft verzetten. Ondertussen is er in het zuiden van Oregon weer een andere fik uitgebroken, waarbij een brandweerman is omgekomen en is de Big Grass fire nu al bij de top vijf van grootste natuurbranden in de staat ooit. De oppervlakte van de brand is groter dan de hele provincie Utrecht.

Henk S