Sanne bij anti-fascistisch protest: “Zolang de dynamieken die zorgen voor uitbuiting, repressie en fascisme niet zijn verslagen, is er weinig reden om op 5 mei feest te vieren”

Afgelopen dinsdag deden in Utrecht zo’n vijfhonderd mensen mee aan de actie “Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme”. Zij gaven gehoor aan de oproep van de groep Allemaal Anti-fascisten om juist op 5 mei Bevrijdingsdag de straat op te gaan, nu fascisme weer zo zichtbaar wordt en anti-fascisme zo noodzakelijk.

De actie kende een enerverende en vibrerende sfeer, die zorgde voor een gevoel van diepe verbondenheid met elkaar. Dat geeft anti-fascisten de kracht, de moed en het uithoudingsvermogen om de schouders eronder te blijven zetten en gezamenlijk de strijd te blijven aangaan tegen de haat, de uitsluiting en het geweld van het fascisme op straat en van de staat.

Het 5 mei anti-fascistisch protest:
– Aankondiging
– Bo: “Wij hebben een diepe, brede conceptie van vrijheid die nog niet af is”
– Mustapha: “Wij komen met wijkbonden vol moed, met buurten die weigeren te verdwijnen, met kraakpanden als monumenten van solidariteit”
– Elena: “Bevrijding is geen feestdag. Bevrijding is een strijd. Bevrijding is een verantwoordelijkheid”
– Sanne: “Zolang de dynamieken die zorgen voor uitbuiting, repressie en fascisme niet zijn verslagen, is er weinig reden om op 5 mei feest te vieren”

Als host van de actie ging Sanne in op de beweegredenen van Allemaal Anti-fascisten om een anti-fascistische actie te organiseren op Bevrijdingsdag. Zij sprak bij het begin van de demonstratie op het Domplein en op diverse andere plekken in Utrecht, waaronder de Maliebaan. Hieronder delen van haar speech.

Harry Westerink

Waarom organiseren wij een demonstratie tegen fascisme op Bevrijdingsdag? Die vraag hebben we regelmatig gekregen de afgelopen maanden, want het is toch juist de dag waarop we vieren dat het fascisme werd verslagen? Wij vinden dat de val van nazi-Duitsland in mei 1945 gevierd mag worden. Maar met die val werd niet “het fascisme” verslagen. De dynamieken in de samenleving die leiden tot fascisme, werden nooit verslagen.

Wanneer gewone mensen in verzet komen tegen kapitalistische crises, onrecht en uitbuiting, dan geven machthebbers groen licht aan steeds repressievere “leiders” en maatregelen, om zo hun posities veilig te stellen. Verworven vrijheden en rechten worden ingeperkt of helemaal afgeschaft, mensenrechten worden zonder consequenties geschonden en zondebokken worden gecreëerd om de schuld van alle problemen op af te kunnen schuiven en zo de aandacht af te leiden van wie echt verantwoordelijk is.

Bevolkingsgroepen wereldwijd worden ontmenselijkt om kolonialisme – inclusief genocides – te kunnen verantwoorden (ik denk niet dat ik jullie hoef te herinneren aan Palestina). Er worden vijandsbeelden gefabriceerd om een enorm deel van ons belastinggeld uit te kunnen geven aan militarisering en het voeren van imperialistische oorlogen.

En in Nederland wordt op publieke media en in de Tweede Kamer dagelijks gesproken over “omvolking” en “remigratie”, termen die rechtstreeks afkomstig zijn uit de breinen achter de Holocaust. Georganiseerde neo-nazi’s van groepen als Voorpost en de NVU krijgen steeds meer zelfvertrouwen op straat. Wekelijks worden asielzoekerscentra belaagd door racistische hooligans van Defend Nederland, met vuurwerk en prinsenvlaggen, de vlag die eerder werd gevoerd door de NSB.

Hetzelfde tuig bedreigt gemeente-ambtenaren en politici met geweld om hun zin door te drijven en hun tactiek werkt. Meerdere gemeenten hebben hun plannen voor nieuwe azc-locaties al gewijzigd of zelfs helemaal in de prullenbak gegooid. Online en in Telegram-groepen wordt openlijk in nazistische taal gesproken, inclusief onversneden antisemitisme, en wordt opgeroepen tot geweld tegen trans mensen, moslims, Joden, en links. Ondertussen stemde een meerderheid in de Tweede Kamer voor een motie van de fascisten van Forum voor Democratie om anti-fascisme tot terrorisme te bestempelen.

Dus, ja, goed dat nazi-Duitsland viel. Maar zolang de dynamieken die zorgen voor uitbuiting, repressie en fascisme niet zijn verslagen, zolang vrijheid niet geldt voor iedereen, zolang is er volgens ons weinig reden om feest te vieren. Dan kunnen we niet anders dan demonstreren op 5 mei, juist op 5 mei, en aan iedereen laten weten dat de strijd voor nooit meer nu is. Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme!

Een aantal jaar geleden stond ik in Utrecht op het Neude bij een demonstratie tegen neo-nazi’s die op dat moment over de Maliebaan, deze straat, marcheerden met fakkels en prinsenvlaggen. Ik besloot een praatje te maken met een oudere man, en vroeg hem hoe hij terechtkwam bij een toch wel spannende demonstratie. Hij zei: “Als kleine jongen zag ik ze” – hij doelde op de fascisten – “en nu zijn ze er verdomme weer!”. Dat maakte indruk op me en onderschreef nogmaals het belang van de voortzetting van de anti-fascistische strijd.

Deze straat, de Maliebaan, was belangrijk voor de nazi-bezetter. Er waren belangrijke kantoren gevestigd, zoals het hoofdkwartier van de NSB en later van de Germaanse SS. Maar dat was lang niet het enige. Zo zaten kantoren van verschillende takken van de NSB verspreid over de straat, en ook de Sicherheitspolizei, het regionale bestuur van de NSDAP en de Ordnungspolizei waren hier gevestigd.

Vandaag claimen wij als anti-fascisten letterlijk en figuurlijk de Maliebaan terug, want: whose streets? Our streets!

Sanne