Niet reïntegreren, maar emanciperen

Afgelopen vrijdag droeg ik in Amsterdam tijdens de viering van het vijftigjarige jubileum van de Bijstandsbond een aantal gedichten en columns voor over baanloosheid en een bijstandsuitkering hebben. Die schreef ik eerder onder de naam Dwarsligger. Ik had voor de gelegenheid ook een nieuw gedicht geschreven over de bewustzijnsverandering die ik als baanloze in de loop der tijd heb ondergaan. Niet langer denken dat ik aan de maatschappelijke zijlijn sta, maar beseffen dat mijn weg in het leven bestaat uit strijd tegen de machtsverhoudingen waarmee bijstandsgerechtigden en vele anderen worden geconfronteerd: “Niet reïntegreren, maar emanciperen”.

Nee, nee, ik ga niet langer meer
solliciteren
activeren
participeren
reïntegreren
concurreren
competenties aanleren
bij Sociale Zaken als een derderangs toneelspeler acteren
geloven wat m’n consulent blijft beweren
me laten onderwaarderen
me binnenstebuiten laten keren
me voor een pulpbaantje scheren
me keurig gedragen in nette kleren
me laten chanteren
me laten dresseren
me laten dicteren
me laten disciplineren
me laten kleineren.
Nee, niet langer meer
m’n best doen en voor een baas veel te veel presteren en stresseren
me laten behandelen alsof ik bedekt ben met zweren of pek en veren
de kont kussen van broodheren
stroop om de mond van m’n klantmanager smeren
kruipen in de fruitmand van rotte appels en peren
de zegen verwachten van onze lieve heere.

Nee, nee, niet langer meer.
Want ik ga voortaan
emanciperen
ageren
agiteren
protesteren
demonstreren
blokkeren
me desnoods laten arresteren
choqueren
provoceren
confronteren
m’n arbeidsethos afleren
niet braaf zijn tegen al die mevrouwen en meneren.
Ja, ja, ik ga
actieperspectief creëren
misschien wel frauderen
in elk geval een nieuwe campagne lanceren
heel veel scanderen
foute gemeente-ambtenaren fotograferen
theorie en praktijk van subversieve armoedebestrijding combineren
de macht van het kapitaal trotseren
en de privileges van de rijken attacqueren.

Omdat de kansen kunnen en moeten keren
en wij de voortgaande crisis alleen door strijd kunnen bezweren.

Ook zonder baan eisen wij een menswaardig bestaan.

Harry Westerink