Een storm van onvrede en woede voor uiterst rechts Haags college van B&W
Gisteravond veegden meer dan dertig insprekers tijdens de Haagse gemeenteraadsvergadering de vloer aan met het uiterst rechtse akkoord van de coalitie van Hart voor Den Haag, VVD, CDA en DENK. Het nieuwe Haagse college van B&W onder leiding van het extreem-rechtse Hart voor Den Haag (voorheen: Groep De Mos) kreeg een storm van kritiek, onvrede en woede over zich heen vanuit de Haagse samenleving.
De tientallen inspreekreacties gaven bij elkaar genomen een indrukwekkend en hartverwarmend beeld van de wensen, verlangens, eisen en strijden van onderop die in de stad leven. De insprekers maakten met elkaar duidelijk hoe een alternatief links coalitieakkoord van onderop eruit zou kunnen zien. Een akkoord van onderop tegen extreem-rechts, tegen zondebokpolitiek, tegen apartheids- en omvolkingsdenken, tegen ontmenselijking, tegen bezuinigingen in de zorg, de WMO en de minimaregelingen, tegen de afbraak van de lokale vluchtelingenopvang, tegen het dominante en agressieve autoverkeer in de binnenstad, tegen politiegeweld, tegen haat tegen queers. Een akkoord van onderop voor gratis openbaar vervoer, voor goede en toegankelijke zorg voor kinderen, zieken en andere kwetsbare groepen, voor leefbaarheid en gemeenschapszin, voor diversiteit en inclusiviteit, voor meer betaalbare huurwoningen, voor het recht op demonstreren, voor de rechten en de bescherming van sekswerkers, voor waardigheid van migranten en vluchtelingen.
Een aantal dagen geleden had het Nieuwe Haagse Collectief (NHC), een netwerk in oprichting van activistische linkse en maatschappelijk betrokken organisaties, iedereen opgeroepen om zich uit te spreken tegen het uiterst rechtse coalitieakkoord. “Van wie is deze stad?”, zo vroeg het NHC zich in die oproep af. “Het coalitieakkoord van Hart voor Den Haag, VVD, CDA en DENK geeft het antwoord: niet van ons. Het is asociale bezuinigingspolitiek waarin de werkende klasse en gemarginaliseerde groepen opnieuw moeten inleveren en zelfs humanitaire opvang actief wordt tegengewerkt, terwijl kapitaalkrachtige burgers en bedrijven buiten schot blijven.”
Die oproep blijkt inspirerend en enthousiasmerend te hebben uitgepakt, getuige zoveel insprekers die er gisteravond gehoor aan gaven, vanuit hun eigen achtergrond en positie. Hieronder staan vier inspreekreacties, van Christiaan van Romondt, Emily Kho, Ahmet Daskapan en Hetty.
Harry Westerink
De inspreekreactie van Christiaan
Voorzitter, leden van de raad,
Afgelopen vrijdag presenteerde het nieuwe college van Hart voor Den Haag, VVD, CDA en DENK zijn coalitieakkoord. Ik sta hier vanavond namens het Nieuwe Haagse Collectief, een netwerk van activistische burgers en maatschappelijk betrokken organisaties, omdat wij vinden dat de stad Den Haag en haar bewoners beter verdient dan dit akkoord.
Want wat staat erin? De bezuinigingen op zorg, welzijn en armoederegelingen lopen op tot ruim dertig miljoen euro per jaar. Tel je de gekorte participatie- en werkgelegenheidsprojecten mee, dan is het ruim veertig miljoen. Diezelfde coalitie vindt wél eventjes 10,8 miljoen voor tachtig extra boa’s, en honderd miljoen voor asfalt. Zeg nou eens eerlijk: is het slimme politiek om aan symptoombestrijding te doen met meer blauw op straat en meer asfalt, terwijl je voor minder geld onveiligheid kunt voorkomen, en terwijl het openbaar vervoer het duurzame én goedkopere alternatief is, zeker nu de benzineprijzen blijven stijgen?
Wie net boven het minimum verdient (130 procent-grens voor minimaregelingen), raakt in één klap de Ooievaarspas kwijt, het gratis openbaar vervoer voor AOW-ers, en de regeling voor chronisch zieken. Ik vraag de raadsleden hier aanwezig: leg dat uit aan de mantelzorger die net te veel verdient. Aan de oudere die straks niet meer naar het ziekenhuis kan reizen. Aan de chronisch zieke die wordt afgestraft omdat ze ziek is.
En kijk naar wat dit akkoord doet met het welzijnswerk in onze wijken. Tien miljoen euro per jaar wordt structureel weggehaald bij welzijnsorganisaties en buurtinitiatieven. De sociale dienstverlening voor mensen met geldzorgen wordt gekort en het bereik ervan bewust verkleind. De huishoudelijke hulp wordt afgebouwd. Het college pronkt met investeringen in buurthuizen, maar wat is een buurthuis zonder de jongerenwerker, de ouderenadviseur, het sociaal raadswerk? Buurthuizen en welzijnswerk zijn geen luxe. Zij zijn de plek waar eenzaamheid wordt gesignaleerd, waar schulden bespreekbaar worden, waar gemeenschapszin ontstaat. Dit college investeert in stenen en bezuinigt op mensen.
En laten we het tot slot ook over wonen hebben, in dat geval. De norm voor sociale woningbouw gaat van dertig naar vijfentwintig procent. In Zuidwest komt er zelfs geen enkele sociale woning bij. In een stad waar mensen niet eens een betaalbare huur- of koopwoning kunnen vinden door de torenhoge prijzen, die in feite niet de keuze hebben om te blijven waar ze zijn opgegroeid, terwijl we de woningmarkt overlaten aan investeringsmaatschappijen en kapitaalkrachtige burgers die eventjes een huisje hier of daar kopen, is dat een welgemeende middelvinger naar de werkende klasse.
Laten we even duidelijk zijn: deze bezuinigingen op de zorg, welzijn, armoederegelingen, buurtinitiatieven en de terugschaling van betaalbare huurwoningen zijn geen verhaal van het huishoudboekje op orde brengen. Dit is een politiek bewuste keuze. De keuze om de rekening neer te leggen bij de werkende klasse, de hardwerkende Hagenaars, terwijl kapitaalkrachtige burgers en bedrijven buiten schot blijven.
Voorzitter, ik zeg u het volgende, en daarmee sluit ik mijn verhaal af. Dit nieuwe college spreekt niet namens alle Hagenaars. Wij willen leven in een stad waar iedereen recht heeft op een goed en gelukkig leven. Waar iedereen toegang heeft tot goede en toegankelijke zorg, maatschappelijke begeleiding en een fatsoenlijke bijstand om vooruit te komen in het leven. Waar wonen een recht is voor ons allemaal, niet enkel voor de welgestelden onder ons.
Aan de raadsleden, het publiek hier, en de Hagenaars die thuis meekijken, zeg ik: er valt vanavond echt iets te kiezen. Niet tussen accepteren of afwachten, maar tussen wie de rekening betaalt. Dit college kiest duidelijk voor de kapitaalkrachtige Hagenaars en bedrijven in deze stad. Maar die tijd van genoegen nemen met kruimels is voorbij. Wij zijn de mensen die onze stad draaiende houden en een stem geven aan onze eigen klasse, de werkende klasse: in de wijken, op de werkvloer en hier, in deze raadszaal. Laat deze avond het startpunt zijn van een brede maatschappelijke oppositie tegen deze asociale, rechtse bezuinigingspolitiek. Sluit je daarom aan bij het Nieuwe Haagse Collectief!
Dank u wel.
De inspreekreactie van Emily
Beste gemeenteraad,
Ik ben Emily Kho, ik ben een transgender vrouw, neurodivergent, queerrechtenactivist. Ik ben vorig jaar in augustus door neo-nazi’s in mijn eigen wijk, Ypenburg, in elkaar geslagen omdat ik trans ben. De maand daarop verzamelde zich een meute neo-nazi’s in mijn wijk om dan gezamenlijk naar het Malieveld te trekken voor de welbekende, of eerder beruchte, ElsFest-rel. Ik vind het zeer belangrijk dat ik als queer persoon van kleur gewoon kan gaan en staan waar ik wil in deze stad, zonder dat er witte supremacisten het licht uit mijn ogen willen slaan.
In het zeer betreurenswaardige coalitieakkoord is welgeteld één keer de term lhbtqia+ voorgekomen, en dan in een nietszeggend stuk tekst, waar een beetje symbolische steun voor de queergemeenschap, of eerder voor de bühne, wordt uitgesproken. Van gelul word ik niet veilig. Dan is er natuurlijk het absurde idee dat meer blauw op straat deze problemen gaat oplossen. Maar je gaat me niet vertellen dat diezelfde politie Haaglanden, die in 2023 tijdens de fucking Pride in Leiden queer personen aan gort hebben geslagen, en het hebben verboden om Pride-vlaggen bij je te dragen, dat die me moeten veilig houden? Wat is dit voor kafkaëske hel waar we in zijn beland?
De holle frasen over steun aan de queergemeenschap komen nog meer aan het licht door het schrappen van de komst van nieuwe locaties voor asielopvang. Dan doel ik voornamelijk op de opvanglocatie die aan de Westvlietweg zou komen, die ingericht zou worden om voornamelijk queer vluchtelingen te huisvesten. Niet alleen worden de meest kwetsbare personen in de samenleving wederom in de steek gelaten, maar ook neo-nazi hooligans krijgen vrij spel, omdat dit college de verdeel-en-heers zondebokpolitiek die wordt gepropageerd, heel braaf in praktijk gaat brengen. Dit terwijl er juist veel meer opvanglocaties nodig zijn. In Ter Apel moeten mensen op een grasveld verblijven, onder erbarmelijke en gevaarlijke omstandigheden, wat afgelopen zaterdag wel weer bleek toen een queer vluchteling werd aangevallen, en de beveiliging stond erbij en keek ernaar.
De bangmakerij over vluchtelingen die wordt verkondigd, is een politiek van verdachtmaking en ontmenselijking. Een politiek waar ik weiger in mee te gaan. Nog nooit heeft een vluchteling mij in elkaar gemept, althans niet zonder mijn toestemming. Daarentegen ben ik wel door witte “autochtone” trotse Nederlanders in elkaar gemept. Circa zeventig van hen hebben afgelopen mei nog geprobeerd om me aan te vallen, omdat ik in de openbare ruimte solidair durfde te staan met vluchtelingen. Maar als je die witte Nederlanders uit de stad wil houden, zou dat een absurditeit zijn. De onderbuikgevoelens waar extreem-rechts mee aan de haal gaat, staan ver af van de realiteit, en de meest kwetsbaren in de samenleving lijden eronder.
Uiteindelijk is de enige manier waarop de queergemeenschap veilig kan zijn, door onszelf te verdedigen, door zelf solidariteitsnetwerken op te zetten. Dit verfoeide harteloze systeem van het neo-liberalisme gaat het namelijk niet doen.
Dank u wel.
De inspreekreactie van Ahmet
Voorzitter,
Mijn naam is Ahmet Daskapan.
Vanaf vandaag heeft Den Haag een zondebokcollege. De donkere wolken achter de Haagse duinen zijn na vele decennia weer zichtbaar.
Het wegkijken wanneer vluchtelingen als inferieur worden geframed.
Het tolereren dat vluchtelingen, Oost-Europese werkers en burgers met een niet-westerse achtergrond als zondebok voor alle problemen van de stad worden neergezet.
Het zwijgen wanneer vluchtelingen met schaamteloze leugens als oorzaak van de woningnood in Den Haag worden aangewezen.
Het normaal vinden dat procedurele regels van de gemeente, die noodzakelijk zijn voor zorgvuldigheid en de integriteit van het openbaar bestuur, worden omzeild.
Het nieuwe normaal waarbij een politicus onder het mom van ombudspolitiek in ruil voor gemeentelijke diensten stemmen mag kopen tijdens verkiezingen.
Het nieuwe normaal waarbij burgers met een niet-westerse achtergrond worden neergezet als een gevaar voor de westerse beschaving.
Kortom, het zwijgen ten opzichte van het genormaliseerde omvolkingsdenken en het apartheidsdenken, die leiden tot ongelijkheid en ongelijke behandeling van kwetsbare groepen.
Het verdwijnen van het morele en ethische kompas in de stad Den Haag, waardoor extreem nationalisme en extreem-rechtse ideologieën steeds meer terrein kunnen winnen.
De historische lessen nopen ons om tijdig, waakzaam en strijdbaar op te treden tegen zondebokpolitiek.
Vandaag wil ik, in de geest van de “banaliteit van het kwaad” van Hannah Arendt, de Haagse ambtenarij oproepen tot ongehoorzaamheid tegenover iedere vorm van apartheidsdenken en omvolkingsdenken, en tegenover iedere handeling waardoor de integriteit van het openbaar bestuur in het geding komt.
Ik roep alle weldenkende Hagenaars op om hun morele en ethische kompas opnieuw en snel te activeren en tot maatschappelijk verzet te komen tegen extreem-rechts apartheidsdenken.
Tot slot wil ik de media oproepen om haar kritische rol ten opzichte van Hart voor Den Haag en het nieuwe college serieus te nemen, waarbij DENK, het CDA en de VVD volgens mij slechts als aanhangsels fungeren binnen dit zondebokcollege van Den Haag.
De media zijn niet bedoeld om als promotieclub voor Richard de Mos te functioneren. De media hebben de democratische verantwoordelijkheid om de macht kritisch te controleren en misstanden aan de orde te stellen.
Dank u wel.
De inspreekreactie van Hetty
Geachte voorzitter, geachte raadsleden,
Ik sta hier omdat ik me regelmatig onveilig voel in deze stad. In het coalitieakkoord las ik mooie woorden over hoe Den Haag zich wil inzetten voor veiligheid, in het bijzonder voor vrouwen. Er is zelfs een meldpunt waar ik onveilige plekken kan melden.
Maar de meest onveilige plekken waren voor mij de afgelopen tijd geen fietstunnels of donkere bosjes. Het waren de Tweede Kamer, de Eerste Kamer, de Israëlische ambassade en zelfs het Vredespaleis. Plekken waar ik vreedzaam demonstreerde en toch te maken kreeg met politiegeweld. Ik ben geslagen met een wapenstok, aangereden door een politiepaard en talloze malen geduwd en geïntimideerd. En juist daarover lees ik niets in dit akkoord.
“Gaat u zelf weg of moeten we u een handje helpen?” is een akelig eufemisme voor politiegeweld dat ik regelmatig op demonstraties te horen krijg. Dit zijn geen incidenten. Vrijwel elke demonstratie waar ik de afgelopen maanden aan deelnam, werd op last van de burgemeester beperkt, beëindigd of verplaatst. Vaak met geweld. Op 19 mei werd een demonstratie bij de Tweede Kamer zelfs al binnen vijf minuten beëindigd en werd de hele groep gearresteerd – onder wie twee juridische waarnemers in toga.
En ja, een burgemeester mag demonstraties beperken, maar alleen onder strenge voorwaarden. Volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) mag dat uitsluitend bij risico’s voor de veiligheid, de gezondheid of de openbare orde, en alleen als de beperking noodzakelijk en proportioneel is. Geen enkele demonstratie waar ik aan deelnam, vormde zo’n risico.
Uit onderzoeken van Amnesty, Follow the Money en de Ombudsman blijkt al langer dat het demonstratierecht in Den Haag zwaar onder druk staat. Mijn vraag aan u is: waarom lees ik hier niets over in het coalitieakkoord? Waarom staat er niets over de veiligheid van demonstranten? Wie controleert of de beperkingen die de burgemeester bijna standaard oplegt, wel voldoen aan het EVRM?
Het kan ook anders. In mei liep ik in Leiden mee in een vreedzame mars die dwars door de winkelstraat liep, op zaterdagmiddag. Geen enkel probleem. In Den Haag geldt in het hele winkelgebied een standaardbeperking. Den Haag is de stad van vrede en recht. Maar in het coalitieakkoord lijkt dit niet meer dan een marketingslogan, goed voor de economie en grote congressen.
Het demonstratierecht, dat een belangrijk onderdeel is van het internationaal recht en dat juist in deze stad beschermd zou moeten worden, komt in dit akkoord niet eens voor. Het woord “demonstratie” valt één keer – en dan in één adem genoemd met explosiegeweld, messenbezit en drugscriminaliteit. Protest is hier uitsluitend een ordeprobleem.
Ik voel mij vaak onveilig in deze stad. En dit coalitieakkoord maakt dat alleen maar erger.
(De inspraakreactie van Hetty is op 26 juli toegevoegd aan dit verslag.)